I OSK 3378/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Województwa Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa dotyczącą ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość pod rozbudowę drogi wojewódzkiej. Sprawa koncentrowała się na kwestii, czy wartość istniejącego zjazdu do nieruchomości powinna być wliczona do odszkodowania dla właściciela, mimo że zarządca drogi ma obowiązek jego przebudowy lub budowy w związku z realizacją inwestycji drogowej. Województwo Mazowieckie argumentowało, że takie wliczenie prowadzi do podwójnego wynagrodzenia i narusza przepisy prawa materialnego, w tym przepisy dotyczące dróg publicznych i gospodarki nieruchomościami. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie ze specustawą drogową, wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości z dnia wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W tym kontekście, istniejący zjazd stanowił część składową nieruchomości w dniu wydania decyzji i jego wartość powinna być uwzględniona w odszkodowaniu. Sąd wyjaśnił, że przyszłe obowiązki zarządcy drogi związane z budową lub przebudową zjazdów nie wpływają na stan prawny nieruchomości w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami i nie mogą stanowić podstawy do obniżenia należnego odszkodowania. NSA uznał również, że przepisy dotyczące obowiązku budowy zjazdów przez zarządcę drogi nie mają zastosowania w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości pod drogi, w szczególności w kontekście wartości zjazdów i przyszłych obowiązków zarządcy drogi.
Dotyczy specustawy drogowej i specyficznej sytuacji wywłaszczenia nieruchomości z istniejącym zjazdem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wartość istniejącego zjazdu do nieruchomości powinna być wliczona do odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość pod drogę publiczną, jeśli zarządca drogi ma obowiązek jego przebudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wartość istniejącego zjazdu powinna być uwzględniona w odszkodowaniu, ponieważ odszkodowanie ustala się według stanu nieruchomości z dnia wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a przyszłe obowiązki zarządcy drogi nie wpływają na ten stan.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że specustawa drogowa nakazuje ustalanie odszkodowania według stanu nieruchomości z dnia wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Istniejący zjazd stanowił część składową nieruchomości w tym dniu i jego wartość należy się właścicielowi. Przyszłe obowiązki zarządcy drogi związane z przebudową zjazdu nie wpływają na ten stan prawny ani faktyczny nieruchomości w momencie wywłaszczenia.
Czy przepis art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, nakładający na zarządcę drogi obowiązek budowy lub przebudowy zjazdów, wpływa na wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie wpływa na wysokość odszkodowania, ponieważ dotyczy on obowiązków zarządcy drogi w związku z realizacją inwestycji, a nie stanu prawnego nieruchomości w momencie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych odnosi się do przyszłych działań zarządcy drogi i nie wpływa na stan prawny nieruchomości w rozumieniu art. 4 pkt 17 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który jest miarodajny dla ustalenia odszkodowania. Oznacza to, że obowiązek przebudowy zjazdu przez zarządcę drogi nie może być podstawą do obniżenia odszkodowania za wywłaszczony zjazd.
Przepisy (12)
Główne
specustawa drogowa art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Wysokość odszkodowania za grunty przeznaczone pod inwestycję drogową ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia ustalenia odszkodowania.
specustawa drogowa art. 23
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Przepis ten wskazuje na zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie wyceny.
Pomocnicze
u.g.n. art. 130 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis ogólny dotyczący ustalania odszkodowania, który jest wyłączony przez przepis szczególny (specustawa drogowa).
u.g.n. art. 135 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.p.d. art. 29 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Nakłada na zarządcę drogi obowiązek budowy lub przebudowy zjazdów w przypadku budowy lub przebudowy drogi. Nie wpływa na wysokość odszkodowania za wywłaszczony zjazd.
u.p.d. art. 4 § pkt 8
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 47 § § 2
Kodeks cywilny
u.g.n. art. 4 § pkt 17
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definiuje 'stan nieruchomości', który jest miarodajny dla ustalenia odszkodowania.
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość należy ustalać według stanu nieruchomości z dnia wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. • Obowiązek zarządcy drogi do przebudowy zjazdu nie wpływa na wysokość odszkodowania za wywłaszczony zjazd.
Odrzucone argumenty
Wartość istniejącego zjazdu nie powinna być wliczana do odszkodowania, ponieważ zarządca drogi ma obowiązek jego przebudowy. • Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących odszkodowania za zjazd i obowiązków zarządcy drogi.
Godne uwagi sformułowania
NSA związany był granicami skargi kasacyjnej. • ustalenie odszkodowania według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej • przyszłe obowiązki zarządcy drogi nie mogą wpływać na stan prawny nieruchomości w rozumieniu art. 4 pkt 17 u.g.n.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
członek
Wojciech Jakimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości pod drogi, w szczególności w kontekście wartości zjazdów i przyszłych obowiązków zarządcy drogi."
Ograniczenia: Dotyczy specustawy drogowej i specyficznej sytuacji wywłaszczenia nieruchomości z istniejącym zjazdem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu wywłaszczeń pod drogi, który może być interesujący dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym. Wyjaśnia, jak interpretowane są przepisy dotyczące odszkodowań w takich sytuacjach.
“Czy wartość zjazdu do Twojej działki zostanie Ci wypłacona przy wywłaszczeniu pod drogę?”
Dane finansowe
WPS: 15 127 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.