I OSK 2919/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania. Podstawą umorzenia był art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego, który przewiduje umorzenie postępowań w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA dotyczących doręczenia decyzji z 1975 r. (art. 49, 39, 7, 10 § 1 KPA) oraz naruszenie art. 64 i 77 ust. 1 Konstytucji RP. NSA uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że doręczenie decyzji z 1975 r. nastąpiło skutecznie w trybie art. 45 KPA (tzw. fikcja doręczenia) w związku z nieustalonym miejscem pobytu adresata. NSA stwierdził, że późniejsze kwestionowanie braku fizycznego odbioru korespondencji nie znajduje oparcia w przepisach. Sąd wskazał również, że wprowadzenie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej jest zgodne z Konstytucją, gdyż ograniczenie czasowe możliwości wzruszania decyzji administracyjnych służy stabilizacji stosunków prawnych i ochronie praw nabytych, co jest zgodne z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących fikcji doręczenia w postępowaniu administracyjnym oraz stosowania przepisów wprowadzających ograniczenia czasowe w możliwości wzruszania decyzji administracyjnych, zwłaszcza w kontekście spraw reprywatyzacyjnych i gruntów warszawskich.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z gruntami warszawskimi i przepisami obowiązującymi w latach 70. XX wieku, choć zasady dotyczące stabilizacji obrotu prawnego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doręczenie decyzji administracyjnej w trybie obwieszczenia (art. 45 KPA w brzmieniu z 1975 r.) dla osoby o nieustalonym miejscu pobytu jest skuteczne i czy może stanowić podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie w trybie art. 45 KPA jest skuteczne, a późniejsze kwestionowanie braku fizycznego odbioru korespondencji nie znajduje oparcia w przepisach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że doręczenie decyzji z 1975 r. nastąpiło skutecznie w trybie fikcji prawnej przewidzianej w art. 45 KPA, co oznacza, że późniejsze wnioski o stwierdzenie nieważności, złożone po upływie 30 lat, podlegają umorzeniu na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA.
Czy przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego, wprowadzający 30-letni termin do stwierdzenia nieważności decyzji, narusza art. 64 i art. 77 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest zgodny z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Ograniczenie czasowe możliwości wzruszania decyzji administracyjnych jest uzasadnione koniecznością zapewnienia stabilności stosunków prawnych i ochrony praw nabytych, co jest zgodne z konstytucyjną zasadą pewności prawa i wyrokami Trybunału Konstytucyjnego.
Przepisy (12)
Główne
u.zm.k.p.a. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowania administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone ostatecznie przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, podlegają umorzeniu z mocy prawa.
k.p.a. art. 45
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis konstrukujący instytucję tzw. fikcji prawnej doręczenia w stosunku do osób o nieustalonym miejscu pobytu. Pisma pozostawiało się w aktach sprawy, o czym wywieszano obwieszczenie na okres czternastu dni w biurze gromadzkiej rady narodowej. Pisma te uważało się za doręczone w ostatnim dniu okresu, na który wywieszono obwieszczenie.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 39
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
W brzmieniu obowiązującym we wrześniu 1975 r. regulował sposób doręczania pism osobom fizycznym.
k.p.a. art. 49
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
W owym czasie stanowił, że przepisów art. 47 i 48 nie stosuje się w przypadkach, w których charakter sprawy lub czynności wymaga dokonania czynności przed organem administracji państwowej prowadzącym postępowanie.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
W brzmieniu obowiązującym we wrześniu 1975 r. stanowił, że organy administracji państwowej w toku postępowania czuwają nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa, i w tym celu udzielają stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
W brzmieniu obowiązującym we wrześniu 1975 r. stanowił, że organy administracji państwowej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje ochronę prawa własności.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje ochronę własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne doręczenie decyzji z 1975 r. w trybie art. 45 KPA (fikcja doręczenia). • Zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA, prowadzące do umorzenia postępowania z powodu upływu 30-letniego terminu. • Zgodność art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów KPA dotyczących doręczenia decyzji administracyjnej (art. 49, 39, 7, 10 § 1 KPA). • Naruszenie art. 64 i art. 77 ust. 1 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
pisma te uważa się za doręczone w ostatnim dniu okresu, na który wywieszono obwieszczenie • doręczenie zastępcze stało się skuteczne z mocy prawa (ex lege) • ograniczenie czasowe możliwości wzruszenia decyzji administracyjnych jest działaniem zgodnym z konstytucyjną zasadą pewności prawa oraz ochrony praw nabytych • brak jakichkolwiek ram czasowych na stwierdzenie nieważności decyzji oznaczałoby permanentną niepewność co do legalności dokonanych czynności i nabytych praw
Skład orzekający
Karol Kiczka
przewodniczący
Krzysztof Sobieralski
członek
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących fikcji doręczenia w postępowaniu administracyjnym oraz stosowania przepisów wprowadzających ograniczenia czasowe w możliwości wzruszania decyzji administracyjnych, zwłaszcza w kontekście spraw reprywatyzacyjnych i gruntów warszawskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z gruntami warszawskimi i przepisami obowiązującymi w latach 70. XX wieku, choć zasady dotyczące stabilizacji obrotu prawnego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznych decyzji administracyjnych i ich skutków prawnych po wielu latach, co może być interesujące ze względu na kontekst reprywatyzacyjny i kwestie stabilności prawnej.
“Czy decyzja sprzed 50 lat może nadal być kwestionowana? NSA rozstrzyga o fikcji doręczenia i stabilności prawnej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.