I OSK 282/05

I OSK 282/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący/
Joanna Runge - Lissowska
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędziowie NSA Joanna Runge - Lissowska, Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Mariusz Bartosiak, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2004 r. sygn. akt 6 II SA 3840/03 w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 listopada 2004 r. 6 II SA 3840/03, oddalił skargę G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] [...], którą - na podstawie § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz.U. Nr 6, poz. 33 ze zm.) - nałożono na skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "D.", karę pieniężną w wysokości 192 882 zł za zajęcie bez pozwolenia, w okresie od 1 maja 2001 r. do 20 czerwca 2001 r., pasa drogowego drogi powiatowej ([...]) pod parking o powierzchni 945,5 m2.
Sąd uznał, że nakładające karę decyzje są zgodne z prawem, gdyż skarżący zajmował pas drogowy po upływie terminu poprzedniego zezwolenia, obejmującego okres od 1 stycznia 2001 r. do 30 kwietnia 2001 r. i stosowny wniosek, obejmujący okres od 1 maja 2001 r. do 31 grudnia 2001 r. , złożył dopiero 8 czerwca 2001 r.
Poprzednie zezwolenie wydano dopiero 8 marca 2001 r. na wniosek złożony 3 października 2001 r. i odnosząc się do tej okoliczności sąd stwierdził, że naganna praktyka organu administracji nie pozbawia działania skarżącego cech samowoli, gdyż był świadomy do kiedy zezwolenie obowiązuje, lecz kolejny wniosek złożył po upływie terminu, natomiast zwyczaj, jaki się ustalił w stosunkach pomiędzy skarżącym a organem, nie tworzy stanu prawnego i nie ma znaczenia dla oceny legalności decyzji nakładającej karę.
Sąd stwierdził wprost, że przedmiotem rozpoznania jest tylko decyzja nakładająca karę – a nie decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego – i "...wszelkie odnoszenie się do decyzji udzielającej zezwolenia, w tym do tego, od jakiego terminu powinna w przekonaniu skarżącego ta decyzja obowiązywać, nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie".
Wnosząc skargę kasacyjną G. D. przytoczył – jako podstawę nieważności postępowania sądowego – w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – "przez pozbawienie skarżącego obrony swych praw w postępowaniu, będące następstwem pozbawienia tych praw we wcześniejszym postępowaniu w takiej samej sprawie", a ponadto naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, przez ich niezastosowanie, oraz § 2, § 8, § 10a i § 11 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych, przez ich błędną wykładnię, a także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. oraz art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że - w odniesieniu do zarzutu nieważności postępowania – tego samego dnia, przy czym o różnych godzinach, rozpoznawano dwie skargi wniesione przez skarżącego na decyzje ustalające karę pieniężną, lecz we wcześniejszej sprawie (6.II. SA 3841/03 wyznaczonej na godz. 930) nie uczestniczył pełnomocnik na skutek błędnego zawiadomienia; obydwie sprawy są analogiczne, i w pierwszej z nich, w której skarżący nie był zastępowany przez pełnomocnika, wydano niekorzystne rozstrzygniecie, co miało bezpośredni wpływ na wynik drugiej sprawy rozpoznawanej przez ten sam skład orzekający (6.II. SA 3840/03 wyznaczonej na godz. 1410), o czym świadczy identyczne uzasadnienie.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów podano, że "decyzja o nałożeniu kary pieniężnej nie jest decyzją samą w sobie, pozostającą w oderwaniu od przyczyn, które ją spowodowały" i dlatego "błędne jest twierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że przedmiotem rozpoznania Sądu jest decyzja o nałożeniu kary pieniężnej, a nie o udzieleniu skarżącemu zezwolenia na zajmowanie pasa drogowego", gdyż właśnie niedotrzymanie terminu udzielenia zezwolenia na poprzedni okres, uniemożliwiło skarżącemu zachowanie terminu złożenia wniosku na okres następny, i "należało ustalić, co do zasady, podstawę nałożenia na skarżącego kary przez organ (ZDM), a nie sam fakt wydania decyzji nakładającej taką karę. Tego jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ustalił pomimo, że był do tego zobligowany przez art. 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", zatem "błędne ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pozostają w sprzeczności z zasadami określonymi w art. 1 Konstytucji RP, art. 1 § 1 i § 2 k.p.a., jak i przepisami art. 134 p.s.a.", gdyż zwłoka organu nie może powodować ujemnych skutków dla strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
O nieważności postępowania sądowego w tej sprawie nie może być mowy, gdyż do błędnego zawiadomienia pełnomocnika doszło w innej sprawie, tożsamość zaś spraw nie pozbawia je odrębności, i pozbawienie skarżącego zastępstwa procesowego w pierwszej sprawie nie ogranicza możności obrony w drugiej sprawie, w której pełnomocnik już działał.
Z kolei zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych jest niezrozumiały, gdyż właśnie zaskarżony wyrok dowodzi sprawowania przez sąd kontroli działalności administracji publicznej i okoliczność, że skarżący nie zgadza się z wynikiem tej kontroli, w żadnym razie nie oznacza, aby powołane przepisy nie zostały zastosowane w sprawie.
Zarzut naruszenia § 2, § 8, § 10a oraz § 11 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych, przez błędną ich wykładnię, jest nietrafny.
Nie można bowiem, z § 2 powołanego rozporządzenia, wyprowadzić poglądu, aby przeszkody w terminowym złożeniu wniosku o wydanie zezwolenia na dalsze zajęcie pasa drogowego – nawet spowodowane wadliwym postępowaniem organu administracji (chociaż organu administracji nie obciąża już działanie skarżącego, który obejmujący okres od maja wniosek złożył dopiero w czerwcu) – legitymowały do zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia zwłaszcza, że przez zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia rozumie się także przekroczenie terminu zajęcia pasa (§ 11 ust. 4 rozporządzenia).
Oczywiście chybiony jest zarzut naruszenia przez sąd przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż – w świetle art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – mogące stanowić podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, to wyłącznie naruszenie przepisów tej ustawy, która – a nie kodeks postępowania administracyjnego – normuje postępowanie sądowe.
Wreszcie niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi przede wszystkim (w § 1), że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, granice sprawy zaś wyznacza przedmiot postępowania administracyjnego, natomiast w tej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego było wyłącznie nałożenie kary pieniężnej.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.