I OSK 2676/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu warszawskiego, który został odmówiony przez Prezydenta m.st. Warszawy, a następnie utrzymany w mocy przez SKO. Podstawą odmowy była sprzedaż części nieruchomości osobom trzecim, co miało wykluczać uwzględnienie wniosku dekretowego zgodnie z art. 214a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając przepisy za jednoznaczne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał częściowo jej zasadność. Sąd wskazał, że wykładnia art. 214a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.g.n. przyjęta przez WSA była błędna i sprzeczna z aksjologią konstytucyjną. NSA stwierdził, że odmowa uwzględnienia wniosku dekretowego może dotyczyć jedynie tej części nieruchomości, która została sprzedana osobom trzecim, a nie całej nieruchomości, jeśli pozostała część nie jest rozdysponowana. Taka wykładnia, przyjęta przez WSA, naruszała konstytucyjne gwarancje ochrony własności i praw majątkowych. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje administracyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu warszawskiego w sytuacji sprzedaży części nieruchomości, a także zasady proporcjonalności i ochrony własności w kontekście przepisów dekretowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gruntów warszawskich i przepisów dekretowych, ale jego zasady dotyczące proporcjonalności odmowy mogą mieć szersze zastosowanie w innych sprawach dotyczących podziału nieruchomości i praw majątkowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprzedaż części nieruchomości osobom trzecim uzasadnia odmowę ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu warszawskiego w całości, na podstawie art. 214a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa może dotyczyć jedynie tej części nieruchomości, która została sprzedana osobom trzecim, a nie całej nieruchomości, jeśli pozostała część nie jest rozdysponowana.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wykładnia art. 214a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.g.n. przyjęta przez WSA, która prowadziła do odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego w całości z powodu sprzedaży części nieruchomości, była błędna i sprzeczna z konstytucyjną ochroną własności i praw majątkowych. Odmowa powinna być proporcjonalna do rozdysponowanej części nieruchomości.
Czy w przypadku odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego dotyczącego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe, należy rozstrzygnąć o statusie prawno-rzeczowym budynku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, budynki położone na gruncie "dekretowym" przechodzą z mocy prawa na własność gminy (lub Skarbu Państwa) w sytuacji, gdy wniosek dekretowy nie został uwzględniony, bez potrzeby wydawania odrębnego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
NSA powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym przejście własności budynków na gminę w trybie art. 8 dekretu warszawskiego następuje z mocy prawa, a nie na podstawie decyzji administracyjnej.
Przepisy (18)
Główne
u.g.n. art. 214a § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
NSA uznał, że przepis ten, w połączeniu z ust. 2, nie może być interpretowany jako podstawa do odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego w całości, jeśli tylko część nieruchomości została sprzedana osobom trzecim. Odmowa powinna dotyczyć tylko rozdysponowanej części.
u.g.n. art. 214a § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
NSA uznał, że przepis ten, w połączeniu z ust. 1 pkt 2, nie może być interpretowany jako podstawa do odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego w całości, jeśli tylko część nieruchomości została sprzedana osobom trzecim. Odmowa powinna dotyczyć tylko rozdysponowanej części.
dekret warszawski art. 7 § 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
dekret warszawski art. 7 § 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Pomocnicze
dekret warszawski art. 8
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
NSA powołał się na ten przepis w kontekście przejścia własności budynków na gminę w przypadku nieuwzględnienia wniosku dekretowego.
ustawa przekształceniowa art. 23
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
Konstytucja RP art. 64 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 214a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.g.n. przez WSA, prowadząca do odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego w całości, mimo że tylko część nieruchomości została sprzedana osobom trzecim. • Naruszenie konstytucyjnej ochrony własności i praw majątkowych (art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP) oraz zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) poprzez odmowę restytucji części nieruchomości nierozdysponowanej.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące zastosowania ustawy przekształceniowej w sytuacji, gdy wniosek dekretowy nie został uwzględniony. • Zarzuty dotyczące braku rozstrzygnięcia o statusie prawno-rzeczowym budynku w decyzji administracyjnej. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sposób sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
normatywna treść powyższych przepisów wcale nie jest jednoznaczna • gramatyczne odczytanie treści art. 214a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.g.n. nie jest wystarczające, gdyż może prowadzić do dwóch przeciwstawnych wniosków • poprawna może być tylko ta druga wykładnia art. 214a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.g.n., a zdecydowanie wykluczyć należy tę pierwszą, jaką przyjął Sąd I instancji • odmowa zatem pozytywnego rozpatrzenia wniosku dekretowego, wyłącznie w oparciu o przesłankę z art. 214a ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zw. z ust. 2 tego artykułu, w odniesieniu do części nieruchomości warszawskiej nierozdysponowanej na rzecz osób trzecich, bez względu na przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, pozostawałaby w kolizji z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji (ochrona własności i praw majątkowych) oraz z zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji)
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Piotr Przybysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu warszawskiego w sytuacji sprzedaży części nieruchomości, a także zasady proporcjonalności i ochrony własności w kontekście przepisów dekretowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gruntów warszawskich i przepisów dekretowych, ale jego zasady dotyczące proporcjonalności odmowy mogą mieć szersze zastosowanie w innych sprawach dotyczących podziału nieruchomości i praw majątkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i jego interpretacji w kontekście współczesnego prawa nieruchomości, co jest interesujące z perspektywy prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“NSA: Sprzedaż części gruntu nie zawsze oznacza odmowę prawa użytkowania wieczystego dla reszty.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.