I OSK 2448/14 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2016-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-09-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Aleksandra Łaskarzewska /sprawozdawca/ Grażyna Staniszewska Marek Stojanowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 648 Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane IV SAB/Wr 46/14 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2014-06-05 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art.183,185 § 1, 203 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198 art.1 ust 1 pkt 1, art.6 ust 1 pkt 1-5 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Grażyna Staniszewska Protokolant: st. inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wr 46/14 w sprawie ze skargi [...] Związku Zawodowego w W. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2. zasądza od [...] Związku Zawodowego w W. na rzecz Wojewody Dolnośląskiego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 46/14 w sprawie ze skargi [...]Związku Zawodowego w W. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w pkt. I. zobowiązał Wojewodę Dolnośląskiego do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej z dnia 3 lutego 2014 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; w pkt. II. stwierdził, że bezczynność o jakiej mowa w pkt. I wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt. III. zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że w dniu 3 lutego 2014 r. [...] Związek Zawodowy w W. zwrócił się do Wojewody Dolnośląskiego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci "1) (...) kserokopii orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w aktualnej kadencji przez Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim, w których składzie orzekającym uczestniczyła A. P. i/lub T. J.", 2) (...) kserokopii protokołów rozpraw ze spraw dyscyplinarnych w których orzekali członkowie komisji wymienieni w pkt 1)". Przy czym wnioskodawca nadmienił, że żądanej informacji domaga się w formie zanonimizowanej "co do osób nie będących funkcjonariuszami publicznymi." W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 14 lutego 2014 r., Wojewoda Dolnośląski przekazał stronie zanonimizowane kserokopie orzeczeń dyscyplinarnych, wydanych w aktualnej kadencji przez Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim, w których składzie orzekającym uczestniczyła A. P. i/lub T. J. Wskazał jednocześnie, że sprawa nr [...] jest nadal w toku, dlatego też nie może uczynić zadość prośbie dotyczącej przekazania zapadłego w niej orzeczenia. W odniesieniu do sprawy nr [...] poinformował, że zakończyła się postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania. W kwestii pkt 2 wniosku natomiast wskazał, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 ze zm.). [...] Związek Zawodowy w Warszawie złożył skargę do tutejszego Sądu na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 3 lutego 2014 r. Wywiódł, że podmiot zobowiązany dopełnił obowiązku informacyjnego w zakresie pkt.1 wniosku w zakresie niezupełnym. Natomiast w zakresie pkt.2 całkowicie zanegował publiczny charakter żądanej informacji. Podkreślił, że pojęcie orzeczeń dyscyplinarnych obejmuje zarówno orzeczenia formalne jak i meriti. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając skargę za zasadną wskazał, że nie ma racji Wojewoda Dolnośląski kiedy wywodzi, że podmiotem reprezentującym komisję dyscyplinarną, obowiązanym na podstawie art. 4 ust.1 pkt 5 ustawy do udostępniania informacji publicznej związanej z działalnością orzeczniczą takiej komisji, jest jej przewodniczący. Zdaniem Sądu wynikające z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania administracyjnego(Dz.U.Nr. 15, poz. 64), uprawnienia w jakie wyposażony został przewodniczący komisji dyscyplinarnej przy wojewodzie, nie pozwalają na przyjęcie, że przewodniczący tej komisji jest władny występować we własnym imieniu na zewnątrz z informacjami w sprawach objętych postępowaniem dyscyplinarnym, w tym zwłaszcza wydawać we własnym imieniu decyzje, bądź inne akty, jako, że posiadane przez przewodniczącego komisji dyscyplinarnej uprawnienia ograniczają się w istocie do czynności natury techniczno - organizacyjnych, jako, że związane są z funkcją organizacyjną i kierowaniem pracami komisji (zob. wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. IV SAB/Wr 199/13, sygn. IV SAB/Wr 195/13). Z tych względów nie można przyporządkować Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim do żadnej z kategorii podmiotów, o jakich mowa w cyt. wyżej art. 4 ust. 1 ustawy. Skoro postępowanie wyjaśniające prowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego dla nauczycieli, w ujęciu systematyki ustawowej przyjętej w Karcie Nauczyciela, jest częścią szerzej rozumianego postępowania dyscyplinarnego, to idąc tym tokiem rozumowania uznać należy, że również komisja dyscyplinarna dla nauczycieli przy wojewodzie nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, albowiem prowadzone przed tą komisją postępowanie jest niewątpliwie dalszym ciągiem czynności podejmowanych w ramach postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli. Sąd I instancji podkreślił, że w badanej sprawie to Wojewoda Dolnośląski jako organ władzy publicznej w rozumieniu ustawy jest podmiotem, o którym mowa w jej art. 4 ust. 1 pkt 1, do którego winno było być skierowane żądanie strony skarżącej o udostępnienie informacji, mającej walor informacji publicznej. Wskazaną argumentację już tylko posiłkowo wzmacnia i to, że obsługę komisji dyscyplinarnej zapewnia organ, przy którym ta komisja działa, jak również poniesione wydatki w toku postępowania wyjaśniającego oraz w postępowaniu przed komisja pokrywa organ, przy którym działa komisja, co wprost wynika z § 53 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli (...). Analiza akt sprawy wskazuje na to, że we wniosku z dnia 3 lutego 2014 r. strona skarżąca domagała się: - po pierwsze, kserokopii orzeczeń dyscyplinarnych, wydanych w aktualnej kadencji przez Komisję Dyscyplinarną przy Wojewodzie Dolnośląskim w określonym we wniosku składzie orzekającym, - po drugie, udostępnienia kserokopii protokołów rozpraw ze spraw dyscyplinarnych, w których orzekali członkowie komisji wymienieni w pkt 1 przedmiotowego wniosku. Objęte wnioskiem informacje dotyczą kwestii związanych z postępowaniem dyscyplinarnym prowadzonym wobec nauczycieli. W związku z tym ocena zasadności skargi na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego wymagała zdaniem sądu przywołania przepisów normujących odpowiedzialność dyscyplinarną nauczycieli. Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli uregulowana została w Rozdziale 10 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela(Dz.U.2006.94.674 ze zm.) w art. 75-85. Zgodnie z art. 80 ust. 2 tej ustawy komisje dyscyplinarne wydają orzeczenia po przeprowadzeniu rozprawy oraz po wysłuchaniu głosów rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obrońcy. Wydane w oparciu o przepis art. 85 w/w ustawy rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego określa szczegółowy tryb postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli. Według § 5 ust. 1 tegoż rozporządzenia rozprawa dyscyplinarna jest jawna. Przy czym przewodniczący składu orzekającego może wyłączyć jawność rozprawy w całości lub jej części na wniosek stron albo z własnej inicjatywy, ze względu na moralność, porządek publiczny oraz ze względu na ochronę życia prywatnego stron lub inny ważny interes prywatny (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). We wskazanym wyżej rozporządzeniu kompleksowo uregulowano kwestie dotyczące dostępu do akt sprawy postępowania wyjaśniającego ( § 18 ust. 5) i dyscyplinarnego (§ 27) oraz kwestię doręczeń odpisów wniosków i postanowień wydanych w toku postępowania (§ 18 ust. 2 i § 22 4 ). Przy czym dostęp do akt sprawy i znajdujących się w nich dokumentów do czasu rozpoczęcia rozprawy mają wyłącznie osoby wskazane w § 27 rozporządzenia. Z przebiegu rozprawy sporządza się protokół, który powinien zawierać oznaczenie jej miejsca i czasu oraz osób w niej uczestniczących, zwięzłe podanie treści wyjaśnień obwinionego, zeznań świadków, opinii biegłych i innych wyników postępowania dowodowego, przytoczenie wniosków i oświadczeń rzecznika dyscyplinarnego oraz obrońcy , jak również postanowienia składu orzekającego oraz w miarę potrzeby stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu rozprawy, a także informacje o jej wyniku. Protokół powinien być sporządzony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia orzeczenia dyscyplinarnego (§ 39 ust. 1 rozporządzenia). Jednocześnie przepis § 38 ust. 5 rozporządzenia określa w sposób enumeratywny i wyczerpujący krąg podmiotów, którym doręcza się orzeczenie komisji dyscyplinarnej. Według przepisu § 38 ust. 1 rozporządzenia przewodniczący składu orzekającego ogłasza orzeczenie bezpośrednio po naradzie i przytacza ustnie jego motywy. Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia, orzeczenia ogłaszane są jawnie, z czego - zdaniem Sądu - można wysnuć zasadny wniosek, że treść orzeczenia jest jawna, a więc powinna być udostępniona jako informacja publiczna. Zwłaszcza, że nauczyciel jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy. W kontrolowanym orzeczeniu podkreślono również, że ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy, nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji. Natomiast wynik postępowania dyscyplinarnego toczącego się w stosunku do nauczyciela ma jak najbardziej związek z pełnioną przez niego funkcją, a ponadto dla opinii publicznej ważna jest treść orzeczenia dyscyplinarnego. Nauczyciel, który kształci dzieci i młodzież winien spełniać określone kryteria merytoryczne i moralne, zaś sprzeczne z interesem lokalnego i zawodowego środowiska oraz szkoły byłoby utajnianie dotyczących go orzeczeń dyscyplinarnych. Nie ulega również wątpliwości, że prawo do prywatności nie chroni nauczyciela jako osoby pełniącej funkcję publiczną, w zakresie informacji mających związek z pełnieniem tej funkcji, a wynik postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec nauczyciela z całą pewnością pozostaje w związku z pełnioną przez niego funkcją. Informacja o treści prawomocnego orzeczenia komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli, orzekającej o zastosowaniu jednej z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 76 ust.1 ustawy Karta Nauczyciela oraz inne orzeczenia i dokumenty wytworzone przez komisję dyscyplinarną dla nauczycieli, w tym protokół z przebiegu rozprawy dyscyplinarnej mają walor informacji publicznej i mogą podlegać udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy zachowaniu ochrony prawa do prywatności i tajemnic ustawowo chronionych. Kontrolowany sąd wywiódł, że wskazane wyżej rozporządzenie z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego w ogóle nie reguluje kwestii dostępu do akt zakończonego postępowania dyscyplinarnego i znajdujących się w tych aktach dokumentów. Natomiast rozdział 5 tego rozporządzenia zatytułowany "Postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji" stanowi kompletną regulację w tym zakresie i w bardzo wąskim zakresie omawiane rozporządzenie odsyła do przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie do wzywania i przesłuchiwania świadków i biegłych w toku postępowania wyjaśniającego i przed komisją dyscyplinarną, o czym stanowi § 54 tego rozporządzenia. W związku z tym nie ma racji Wojewoda Dolnośląski, kiedy wywodzi, że w tym zakresie odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznej (do akt sprawy dyscyplinarnej) zawierają przepisy art. 73-74 k.p.a. Wobec braku wyraźnego odesłania do odpowiedniego stosowania tych przepisów zarówno w rozdziale 10 Karty Nauczyciela dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli, jak i w rozporządzeniu z dnia 22 stycznia 1998r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli ( ...) nie ma podstaw do ich zastosowania. Wojewoda Dolnośląski, w odpowiedzi na wniosek strony skarżącej nie przekazał całości żądanych dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w postaci kserokopii orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w określonym we wniosku składzie orzekającym, gdyż za takowe należy również uznać postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie dyscyplinarnej. Pozostaje również niezałatwiony wniosek w zakresie całego punktu 2. Załatwienie wniosku tylko w pewnym zakresie świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co niewątpliwie narusza regulację zawartej w art. 13 ust. 1 ustawy. Nie może bowiem o braku bezczynności w załatwieniu sprawy przesądzać jakiekolwiek zachowanie czy rozstrzygnięcie wydane przez organ, nie obejmujące swym zakresem całości żądania. Tym samym pod adresem organu musi być skutecznie wyartykułowany zarzut bezczynności. Ocena w takim kontekście dotychczasowych działań organu podjętych w celu załatwienia wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w zakresie, o którym była mowa wyżej, uzasadnia zarzut jego bezczynności. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, wedle którego rozpoznanie części wniosku nie zwalnia organu od zarzutu bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 125/11). Podkreślono, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy podmiot zobowiązany nie podejmuje żadnych działań wobec wniosku o udzielenie takiej informacji lub odmawia udzielenia informacji w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej, względnie nie podejmuje innej czynności uzasadnionej przepisami powołanej ustawy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie. Podkreślono w kontrolowanym wyroku, że nie do zaakceptowania jest stanowisko, iż niezależnie od treści i formy udzielonej odpowiedzi, jakikolwiek przejaw działania ze strony podmiotu zobowiązanego w sprawie udzielenia informacji wyklucza zarzut bezczynności. Podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z w zakresie pytania objętego punktem 2, bowiem do dnia orzekania w niniejszej sprawie nie zadziałał we właściwej prawnej formie, tj. formie przewidzianej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a mianowicie: nie wydał żądanych kserokopii dokumentów (czynność materialno-techniczna) bądź uznając, że informacja nie może być udzielona - nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. W ocenie Sądu stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu przedmiotowego wniosku strony skarżącego w części dotyczącej rozpoznania go w zakresie pytania drugiego nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd I instancji zaznaczył, że konsekwencją wyroku Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia przez organ wniosku o udostępnienie informacji publicznej, z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. W szczególności uznając, że dokumenty, o które zwrócił się skarżący mają walor informacji publicznych należy je udostępnić, bądź odmówić ich udzielenia w formie decyzji administracyjnej. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożył organ i zaskarżając je w całości wskazał, że całości zarzucił: - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 c ustawy o dostępie do informacji publicznej przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że Wojewoda jest organem właściwym do rozpoznania wniosku, - naruszenie prawa materialnego, a to art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z § 54 rozporządzenia oraz w zw. z art. 73-74 kpa przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że protokoły z rozpraw w postępowaniach dyscyplinarnych nauczycieli podlegają ujawnieniu w trybie ustawy, - naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ istotny na wynik sprawy a to art. 149 ppsa w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy poprzez uznanie, że Wojewoda pozostawał w bezczynności, gdy tymczasem organ nie jest zobowiązany do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji. Wniesiono o uchylenie orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a w przypadku uznania, że zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi, o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że stanowisko sądu w zakresie udostępnienia protokołów z rozprawy komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli jest nieprawidłowe. Postępowanie dyscyplinarne toczy się zgodnie z art. 77 w zw. z art. 80 Karty Nauczyciela i rozporządzenia MEN. Na zasadzie § 39 ust. 1 rozporządzenia z przebiegu rozpraw sporządza się protokół. Zgodnie z art. 54 rozporządzenia wzywanie i przesłuchiwanie świadków i biegłych w toku postępowania odbywa się w trybie kpa. Z tego względu protokoły z rozpraw nie mogą być ujawniane. Z kolei zaś udostępnienie po anonimizacji w zakresie ochrony prawa do prywatności może okazać się fikcją. Skarżący kasacyjnie podkreślił również , że udostępnić informację winien ten podmiot który ją wytworzył. W orzecznictwie przyjmuje się że dotyczy to także jednostek organizacyjnych, a zatem również komisji dyscyplinarnej, którą zalicza się do innej jednostki organizacyjnej wykonującej zadania publiczne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przyczyny określono w §2 art. 183 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia nieważności postępowania sąd II instancji zobowiązany był ograniczyć swoje rozważania wyłącznie do oceny zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa, które częściowo okazały się nieuzasadnione. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w przypadku materiałów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w oświacie, do udostępnienia informacji publicznej właściwym jest Wojewoda(por. wyroki NSA wydane w sprawie I OSK 964/14 w dniu 18 marca 2015r. oraz w sprawie I OSK 1256/14 z dnia 13 maja 2015r.). Zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela Rzecznika Dyscyplinarnego wyznacza Wojewoda, przy którym powołana została Komisja Dyscyplinarna. Organ ten powołuje także Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej. Wojewoda jest zatem organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 1ust.1pkt.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. To on zapewnia obsługę prawną komisji dyscyplinarnej jak i poniesione wydatki w trakcie trwania obu faz tego postępowania(§53 ust.1 i 4 rozporządzenia w sprawie Komisji Dyscyplinarnych dla nauczycieli). Uprawnienia w jakie wyposażony został Przewodniczący Komisji dyscyplinarnej nie pozwalają przyjąć, by mógł we własnym imieniu występować z informacjami objętymi postępowaniem dyscyplinarnym (§12 rozporządzenia w sprawie Komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli), co słusznie wywiódł sąd I instancji. Z tego też względu za niezasadne uznać należało zarzuty skargi kasacyjnej kwestionujące kompetencje Wojewody Dolnośląskiego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego iż walor informacji publicznej mają żądane orzeczenia dyscyplinarne. Odmiennie jednak potraktować należało protokoły z rozpraw w sprawach dyscyplinarnych. Przemawia za tym treść normatywna definicji zawartej w art. 6 ust.1pkt.1-5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wprawdzie bezsporne jest, że katalog zawarty w art. 6 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie ma charakteru wyliczenia zamkniętego, nie mniej określenia z katalogu zawartego w art. 6 ust.1 tylko w części mają charakter otwarty(przykładowy). Ustalenie charakteru publicznego informacji nie może mieć miejsca z pominięciem definicji sformułowanej w art. 6 ust.1 ustawy o dostępie do informacji ani w sprzeczności z normami ustawowymi zawartymi w art. 6 ust.1 pkt.-5 mimo, że podstawowe znaczenie w tej mierze mają przepisy art. 61 ust.1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sprawami publicznymi są nie tylko sprawy w znaczeniu powszechnym, ale także sprawy indywidualne, rozstrzygane w postępowaniu przed organami państwa. Do postępowań indywidualnych nawiązuje m.in. art. 6 ust.1 pkt.4 lit.a tiret pierwsze, stanowiąc, że udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o danych publicznych, w tym treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Bez wątpienia zatem jako informację publiczną ustawa kwalifikuje: informację o sposobach przyjmowania spraw, załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania i rozstrzygania, treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. W postępowaniach indywidualnych wytwarzane są przez organy prowadzące postępowanie nie tylko akty administracyjne, czy innego rodzaju rozstrzygnięcia, ale także dokumenty utrwalające czynności procesowe organów oraz dokumenty z postępowania dowodowego tj. protokoły z zeznaniami świadków, wyjaśnieniami obwinionego. Tego rodzaju dokumenty nie zostały jednak wymienione w art. 6 ust.4 pkt.1lit. a ustawy o dostępie do informacji, nie nawiązują doń także pozostałe uregulowania art. 6 ust.1 pkt.4 ustawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszym składzie, przyjęcie, że do dokumentów urzędowych, wytworzonych w postępowaniu indywidualnym należy zaliczyć każdy dokument, nie odpowiadałoby sensowi regulacji art. 6 ust.1pkt.4 lit.a ustawy o dostępie do informacji. Katalog informacji publicznych z art. 6 u.d.i.p. spełnia w istocie istotną funkcję porządkującą, determinuje zakres danych typów informacji. Wprowadzenie katalogu informacji publicznej pozwala na uniknięcie każdorazowego badania przez organ zobowiązany do jej udzielenia, czy wniosek o udostępnienie informacji odnosi się w istocie do informacji publicznej. Pozostawienie szerokiej oceny, czy dana informacja jest objęta zakresem przedmiotowym art. 1 ust. 1 u.d.i.p., podmiotowi zobowiązanemu do jej udostępnienia mogłaby w praktyce stanowić utrudnienie w efektywnym korzystaniu z uprawnienia uregulowanego w u.d.i.p. Z tych względów zatem nie można było przyjąć publicznego charakteru żądanych protokołów z przebiegu rozprawy dyscyplinarnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe stanowisko nie pozostaje także w sprzeczności z celem prawa do informacji. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma poddać działanie organów władzy publicznej, osób i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne kontroli społecznej, czynić je bardziej transparentnymi, w konsekwencji zapewnić właściwe funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego w państwie prawa. Dostęp do orzeczeń, wydanych w trakcie postępowania dyscyplinarnego w pełni realizuje zadania związane z kontrolą społeczną, której celem nie było narażanie obywateli na utratę prywatności. Tymczasem w protokołach z rozprawy dyscyplinarnej znajdują m.in. zapisy zeznań świadków, wyjaśnień obwinionych, zawierające informacje, które udostępnione nawet po uniemożliwieniu zapoznania się wnioskodawcy z danymi osobowymi mogą zagrozić naruszeniem praw osób do ochrony ich godności, prawa do prywatności i dobrego imienia. Ich zanonimizowanie nie ochroni podmiotów biorących udział w postępowaniu, także w charakterze świadków, czy pokrzywdzonych przed ujawnieniem informacji podlegających ochronie. W piśmiennictwie wyrażano wielokrotnie stanowisko, że udostępnieniu co do zasady podlegają określonego rodzaju informacje, a nie znajdujące się w aktach dokumenty. Tymczasem wnioskodawca żądając dostępu do dokumentów z akt sprawy domaga się w istocie dostępu do zbioru akt, czego w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013r. (sygn. I OPS 7/13) nie można traktować jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. Podkreślić ponadto należy, że szczegółowe regulacje odnośnie dostępności do akt dyscyplinarnych zawierają przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998r. w sprawie Komisji Dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego, wydanego na podstawie art. 85 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r – Karta Nauczyciela(§ 18 ust.5, 27). Z tego też względu skarga kasacyjna słusznie zarzuciła, iż protokoły z rozpraw w postępowaniu dyscyplinarnym nie powinny podlegać ujawnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji. Słusznie zatem organ do którego skierowano wniosek pisemnie poinformował wnioskodawcę, że sprawa w tym zakresie nie dotyczy informacji publicznej. Wyrok kontrolowanego sądu podlegał zatem uchyleniu na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt.1 sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 203pkt.2 p.p.s.a.
Pełny tekst orzeczenia
I OSK 2448/14
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.