I OSK 24/05

I OSK 24/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Borkowska
Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Wiśniewska
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
II SA/Wr 2322/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2004-10-20
I OSK 424/05 - Wyrok NSA z 2005-07-19
IV SA/Gl 783/04 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2004-11-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 37n ust. 1, art. 37n ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl ( spr. ), Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Maria Wiśniewska, Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Henryka H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt 4/II SA/Wr 2322/03 w sprawie ze skargi Henryka H. na decyzję Wojewody D. z dnia 10 października 2003 r. (...) w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 20 października 2004 r./4/II SA/Wr 2322/03/ oddalił skargę Henryka H. na decyzję Wojewody D. z dnia 10 października 2003 r. w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że decyzją Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy z dnia 10 stycznia 1997 r.(...) przyznano Henrykowi H. prawo do zasiłku przedemerytalnego. Następnie decyzją Starosty L. z dnia 22 listopada 2000 r. (...) prawo to ustało z powodu uzyskania przez H. H. prawa do renty inwalidzkiej. Po utracie prawa do renty w dniu 1 sierpnia 2003 r. H. H. ponownie dokonał rejestracji w Urzędzie Pracy i decyzją Starosty L., na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uzyskał status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji i prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu 8 września 2003 r. H. H. zgłosił wniosek o przywrócenie prawa do zasiłku przedemerytalnego, wskazując że przyznany mu wcześniej zasiłek uległ zawieszeniu na okres otrzymywania renty powypadkowej. Starosta L. decyzją z dnia 15 września 2003 r. (...) odmówił wypłaty zasiłku przedemerytalnego od dnia 1 sierpnia 2003 r. wskazując, że prawo do takiego zasiłku w przypadku H. H. ustało od dnia 1 listopada 2000 r. z powodu nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Z tym dniem przestał on spełniać warunki, od których zależy uzyskanie statusu bezrobotnego, określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i w związku z tym na podstawie art. 37n ust. 1 cyt. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania, jego prawo do zasiłku przedemerytalnego ustało. W odwołaniu od tej decyzji H. H. zarzucił, że zasiłek przedemerytalny został mu przyznany do osiągnięcia wieku emerytalnego. Okresowe pobieranie renty powoduje zawieszenie prawa do świadczenia, co nie wyklucza dalszego otrzymywania tego świadczenia po ustaniu prawa do renty inwalidzkiej.
Wojewoda D. decyzją z dnia 10 października 2003 r.(...) utrzymał mocy decyzję I instancji, ponawiając jej argumenty i wskazując, że z dniem 1 stycznia 2002 r. zasiłki przedemerytalne uległy likwidacji, na podstawie art. 11 ust. 2 i art. 3 przepisów przejściowych.
W skardze do sądu H. H. podniósł, że przysługuje mu prawo do kontynuowania świadczenia, o czym świadczy pouczenie zawarte w decyzji z dnia 27 lutego 1997 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadniając oddalenie skargi wyjaśnił, że zaskarżona decyzja prawa nie naruszała. Sąd przytoczył treść art. 37n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wykazując że /w każdym brzmieniu wynikającym z nowelizacji/ przepis ten przewidywał ustanie prawa do zasiłku przedemerytalnego w sytuacji, gdy osoba pobierająca ten zasiłek utraciła przymiot osoby bezrobotnej, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy definiującego pojęcie osoby bezrobotnej. W pkt 2 lit. "c" tego przepisu stwierdzono m.in. ze bezrobotna jest osoba, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Oznacza to, że osoba która nabyła prawo do renty inwalidzkiej nie może być uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy. Przepisy te nie uzależniały utraty statusu bezrobotnego od czasokresu na jaki została przyznana renta inwalidzka. Sam fakt nabycia uprawnienia do takiego świadczenia decydował o tym, że osoba nabywająca to uprawnienie nie mogła być uznana za bezrobotną. Utrata renty inwalidzkiej mogła skarżącemu dawać prawo - po spełnieniu innych warunków ustawowych - do ponownego ubiegania się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej i przyznanie świadczeń przewidzianych dla osoby bezrobotnej w chwili ponownej rejestracji. Fakt przyznania renty na czas określony nie tworzy po jego stronie innej sytuacji, niż wynikająca z powołanych przepisów. Skarżący nabył prawo do takiego świadczenia z ubezpieczenia społecznego, a także przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" w takim przypadku nie pozwalał skarżącego uznać za osobę bezrobotną. Nie ma podstaw do uznania, że nabycie prawa do renty inwalidzkiej spowodowało jedynie zawieszenie prawa do zasiłku przedemerytalnego, bo taka interpretacja naruszałaby przepis art. 37n pow. ustawy, zważywszy że ustawodawca wyraźnie wskazał przypadki, w których zasiłek przedemerytalny podlegał zawieszeniu.
Sąd uznał zasadność stanowiska organu administracji, że brzmienie art. 37n wyklucza uznanie, iż sytuacja osoby, która nabyła prawo do renty inwalidzkiej powinna być oceniana według zasady wynikającej z ust. 2 tego przepisu, skoro takie osoby objęte są regulacją wynikającą z ust. 1 tego przepisu, przewidującego ustanie prawa do zasiłku przedemerytalnego w razie uzyskania prawa do renty inwalidzkiej. Ponadto w obrocie prawnym jest decyzja Starosty L. z dnia 22 listopada 2000 r. stwierdzająca ustanie prawa skarżącego do zasiłku przedemerytalnego z powodu uzyskania prawa do renty inwalidzkiej.
Sąd zwrócił też uwagę na to, że dla sytuacji takiej w jakiej znalazł się skarżący, ustawodawca nie przewidział przepisów przejściowych w związku ze zmianą regulacji w zakresie świadczeń przedemerytalnych. Nie ma zatem podstaw prawnych do odnowienia prawa skarżącego do zasiłku przedemerytalnego.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik Henryka H., wnosił o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na naruszeniu art. 37n ust. 1 w zw. Z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przez przyjęcie, że skarżący utracił prawomocnie nabyte prawo do kontynuowania świadczenia/zasiłku przedemerytalnego/, wynikające z decyzji z dnia 27 lutego 1997 r. W decyzji tej i w pouczeniu na odwrocie stwierdzono uprawnienie skarżącego do zasiłku przedemerytalnego od dnia 1 stycznia 1997 r., ulegające zawieszeniu w przypadku nabycia prawa do renty inwalidzkiej. W skardze kasacyjnej zarzucono ponadto dokonanie wykładni przepisów art. 37n ust. 1 w zw. Z ust. 2 pkt 3 pow. ustawy w związku z którą pojawiło się istotne zagadnienie prawne polegające na ustaleniu czy fakt przyznania okresowej renty wypadkowej powodował zawieszenie prawa do zasiłku przedemerytalnego w czasie wypłaty renty czy skutkował pozbawieniem skarżącego nabytego prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał wykładni przepisu art. 37n ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. /Dz.U. 2003 nr 58 poz. 514 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji jak i w brzmieniu wynikającym z późniejszych nowelizacji pow. ustawy /kolejno Dz.U. 1996 nr 47 poz. 211, Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56, Dz.U. 2001 nr 89 poz. 973, Dz.U. 2001 nr 154 poz. 1793/. Jak wynika z dokonanej przez Sąd analizy rozwiązań prawnych, przepis art. 37n ust. 1 pow. ustawy przewidywał ustanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, gdy osoba pobierająca to świadczenie utraciła status osoby bezrobotnej, zaś zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" ustawy, nabycie prawa do renty inwalidzkiej jest równoznaczne z utratą statusu osoby bezrobotnej. Sąd nie może dokonywać oceny rozwiązań ustawowych z punktu widzenia ich zasadności. Powoływane przepisy nie uzależniały utraty statusu bezrobotnego od czasokresu na jaki została przyznana renta inwalidzka. W świetle przepisu art. 37n /ust. 1 i 2/ - do chwili utraty przez ten przepis mocy obowiązującej - nie było podstaw do odmiennej interpretacji niż dokonana przez organy administracji i Sąd. Ustawa wyraźnie określiła przypadki w których zasiłek przedemerytalny/później świadczenie przedemerytalne/ ulegał zawieszeniu i rozróżnił sytuację osób o których mowa w ust. 1 od sytuacji osób do których odnosi się ust. 2 art. 37n. Skoro sytuacja skarżącego musiała być oceniana według zasady z ust. 1 pow. przepisu, to jego prawo do zasiłku przedemerytalnego ustawało z chwilą uzyskania prawa do renty inwalidzkiej.
Zasadnie zauważył Sąd I instancji, że ustawodawca dokonując reformy zasiłków i świadczeń przedemerytalnych nie wprowadził żadnego przepisu przejściowego, który odnosiłby się do takiej sytuacji jak skarżącego i który pozwalałby na przyjęcie, że osoba która kiedykolwiek posiadała prawo do zasiłku przedemerytalnego i je utraciła, może domagać się wznowienia utraconego wcześniej świadczenia. Można oceniać tę sytuację jako prowadzącą do luki w prawie, ale luki tej Sąd w drodze wykładni wypełnić nie może.
Skoro zatem dokonana przez Sąd w zaskarżonym wyroku wykładnia wskazanego przepisu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu była prawidłowa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ orzeczono jak w sentencji.