I OSK 228/21
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, uznając, że kwestia legitymacji strony do udziału w postępowaniu administracyjnym nie może być przedmiotem skargi na bezczynność organu.
Skarżący domagali się wezwania ich do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nabycia prawa użytkowania wieczystego przez Tatrzański Park Narodowy, zarzucając Wojewodzie bezczynność. WSA oddalił skargę, wskazując, że brak jest podstaw do kwestionowania braku dopuszczenia do udziału w postępowaniu w trybie skargi na bezczynność. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że sądowa kontrola w ramach skargi na bezczynność nie obejmuje merytorycznego badania legitymacji strony.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez P. U. i L. Z. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił ich skargę na bezczynność Wojewody Małopolskiego. Skarżący domagali się wezwania ich do udziału w postępowaniach administracyjnych dotyczących stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Tatrzański Park Narodowy prawa użytkowania wieczystego gruntów, które należały do poprzednika prawnego skarżących. Zarzucali Wojewodzie bezczynność polegającą na braku doręczenia im zawiadomienia o wszczęciu tych postępowań, co wynikało z nieuznania ich przez organ za strony postępowania. WSA uznał, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje obowiązku wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu, a kwestia legitymacji strony nie może być przedmiotem skargi na bezczynność. NSA zgodził się z WSA, podkreślając, że zakres przedmiotowy skargi na bezczynność, określony w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., nie obejmuje badania merytorycznego legitymacji strony ani kwestionowania braku dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Sąd podkreślił, że celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia przez organ, a nie rozstrzyganie kwestii procesowych dotyczących statusu strony. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, kwestia braku dopuszczenia strony do udziału w postępowaniu administracyjnym nie może być przedmiotem skargi na bezczynność organu, ponieważ nie mieści się ona w zakresie przedmiotowym skargi na bezczynność określonym w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny w ramach skargi na bezczynność nie bada sprawy merytorycznie ani nie rozstrzyga kwestii dotyczących posiadania legitymacji strony. Kontrola ta obejmuje jedynie przypadki bezczynności organu w zakresie wydawania decyzji, postanowień lub innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, a nie ocenę prawidłowości ustalenia kręgu stron postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8 i 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 31 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw art. 7 § ust. 1 pkt 1 i ust. 4
Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw art. 7 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej art. § 5
Dekret PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Dekret PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody art. 10 § ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestia legitymacji strony do udziału w postępowaniu administracyjnym nie może być przedmiotem skargi na bezczynność organu. Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność organu, określony w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., nie obejmuje badania merytorycznego legitymacji strony. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje obowiązku wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym.
Odrzucone argumenty
Wojewoda Małopolski pozostawał w bezczynności, nie doręczając skarżącym zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Naruszenie przepisów k.p.a. i p.p.s.a. poprzez niezobowiązanie Wojewody do doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Naruszenie przepisów prawa UE i EKPC poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących prawa do sądu i ochrony praw.
Godne uwagi sformułowania
istota sporu sprowadza się do kwestii posiadania przez skarżących legitymacji strony do udziału w toczących się postępowaniach administracyjnych kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje obowiązku wydania postanowienia o dopuszczeniu lub postanowienia o odmowie dopuszczenia danej osoby do udziału w postępowaniu kwestia dotycząca prawidłowego ustalenia przez organ stron postępowania nie jest i nie może być przedmiotem odrębnego zażalenia przedmiotem skargi na bezczynność organu nie jest i nie może być badanie legitymacji strony do udziału w postępowaniu administracyjnym
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący sprawozdawca
Mariusz Kotulski
sędzia
Wojciech Jakimowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że skarga na bezczynność organu nie służy do kwestionowania braku dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym ani do badania legitymacji strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym i skargi na bezczynność. Nie wyłącza możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu (jeśli takie zostało wydane) lub decyzji kończącej postępowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego w postępowaniu administracyjnym – zakresu skargi na bezczynność organu. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego, choć może być mniej zrozumiałe dla szerokiej publiczności.
“Czy skarga na bezczynność organu pozwoli Ci wejść do postępowania? NSA wyjaśnia granice kontroli sądowej.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I OSK 228/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2021-05-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/ Mariusz Kotulski Wojciech Jakimowicz Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 658 Hasła tematyczne Przewlekłość postępowania Sygn. powiązane II SAB/Kr 450/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-03-26 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 149 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2011 nr 224 poz 1337 art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. U. i L. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 marca 2020 r. sygn. akt II SAB/Kr 450/19 w sprawie ze skargi P. U. i L. Z. na bezczynność Wojewody Małopolskiego w sprawie znak [...] oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 26 marca 2020 r. sygn. akt II SAB/Kr 450/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. U. i L. Z. na bezczynność Wojewody Małopolskiego w sprawie znak [...]. Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy: P. U. i L. Z. wnieśli skargę na bezczynność Wojewody Małopolskiego przejawiającą się zwłoką tego organu w doręczeniu im zawiadomienia o wszczęciu postępowań prowadzonych przez ten organ w trybie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Tatrzański Park Narodowy w Zakopanem prawa użytkowania wieczystego gruntów będących uprzednio przedmiotem własności poprzednika prawnego skarżącej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu 15 grudnia 1992 r. H. U. (wstępny skarżącej) wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie, w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, że nieruchomości J. U. położone w byłych gminach katastralnych [...], [...] oraz [...] nie podlegały przejęciu na podstawie dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Postępowania wszczęte ww. wnioskiem prowadzone są przez Wojewodę Małopolskiego i dotychczas nie zostały zakończone. W dniu 29 stycznia 2018 r. skarżąca wystąpiła do Wojewody Małopolskiego z wnioskiem (modyfikowanym i uzupełnianym późniejszymi pismami) oraz ostatecznie pismem z dnia 2 lipca 2019 r. o wezwanie jej (w trybie art. 61 § 4 k.p.a.) do udziału w charakterze strony w prowadzonych przez ten organ, w trybie art. 7 ust. 2 ww. ustawy zmieniającej, postępowaniach o wydanie decyzji potwierdzających nabycie przez Tatrzański Park Narodowy w Zakopanem z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości będących uprzednio przedmiotem własności lub współwłasności J. U., położonych w dawnych gminach katastralnych [...] i [...], przejętych przez Skarb Państwa na podstawie dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa lub na podstawie dekretu o reformie rolnej. Dalej skarżący wskazali, że pismem z dnia 18 września 2019 r. organ poinformował skarżącą, że nie może uznać jej za stronę w omawianych postępowaniach uwłaszczeniowych gruntów będących uprzednio przedmiotem własności jej poprzednika prawnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wyjaśnił, że pismem z dnia 24 maja 2018 r. udzielił wyczerpującej odpowiedzi na wniosek z dnia 29 stycznia 2018 r. wskazując, że nie prowadzi na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, żadnych postępowań dotyczących przedstawionych przez pełnomocnika działek. Jednocześnie chcąc udzielić pełnomocnikowi pełnej i rzetelnej informacji w sprawie, porównano prowadzoną bazę zarejestrowanych postępowań prowadzonych w trybie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 224, poz. 1337) z przedstawioną przez niego listą działek. Dodatkowo wskazano, że postępowania prowadzone były na wniosek Tatrzańskiego Parku Narodowego z siedzibą w Zakopanem, który wystąpił o wydanie decyzji stwierdzających nabycie prawa użytkowania wieczystego w stosunku do ok. 3000 działek, oddanych dotychczas w trwały zarząd. Przy czym sam wniosek z uwagi na dużą liczbę nieruchomości był wielokrotnie modyfikowany przez TPN. Ponadto w piśmie tym poinformowano, że wnoszący nie wykazał interesu prawnego, który dawałby mu status strony w prowadzonych przez organ postępowaniach uwłaszczeniowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę wskazał, że istota sporu sprowadza się do kwestii legitymacji P. U. i L. Z. do udziału w toczących się postępowaniach administracyjnych dotyczących nabycia z mocy prawa przez Tatrzański Park Narodowy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. W ocenie Sądu skarga jest bezzasadna, bowiem ocena taka nie może być dokonywana w ramach badania skargi na bezczynność organu administracji. Zwrócono uwagę, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje żadnej szczególnej procedury (trybu) w zakresie dopuszczania bądź niedopuszczania podmiotów jako stron postępowania. W szczególności nie przewidział obowiązku wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia danej osoby do udziału w postępowaniu. Inaczej natomiast ma się kwestia dopuszczenia udziału w postępowaniu organizacji społecznej. Zdaniem Sądu nie sposób jednak szczególnej regulacji dotyczącej organizacji społecznych (art. 31 § 2 k.p.a.) rozciągać również na podmioty domagające się dopuszczenia do udziału w postępowaniu na mocy art. 28 k.p.a. W takiej sytuacji dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako strony następuje poprzez zawiadomienie i dalsze doręczanie kolejnych pism w sprawie. Z kolei o odmowie uznania za stronę informuje się tzw. "zwykłym pismem", które nie podlega zaskarżeniu. Tego rodzaju czynności nie mieszczą się w zakresie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Kwestionowana przez skarżących "bezczynność" polegająca na braku dopuszczenia ich do udziału w postępowaniach, czy też braku zawiadomienia ich jako strony tych postępowań nie mieści się w zakresie żadnego z tych przepisów. W obu przypadkach skarga na bezczynność przysługuje bowiem stronom postępowania, do których skarżący nie należą. W ocenie Sądu na uwagę zasługuje sposób rozpatrzenia ponaglenia przez Ministra Środowiska, który postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania w zakresie ponaglenia, a następnie utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Minister podkreślił, że ponaglenie może zostać złożone tylko w ramach toczącego się postępowania administracyjnego przez jego stronę. To samo należy odnieść do skargi na bezczynność. Skoro nie jest możliwe skuteczne wniesienie ponaglenia w danej sprawie, to również nie jest możliwe kwestionowanie oceny organu administracji w ramach skargi na bezczynność. Nie oznacza to jednak, że podmioty, których mimo żądania nie uznano za strony są pozbawione jakiejkolwiek ochrony prawnej. Po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji skarżący mogą wnieść od niej odwołanie, skutkiem czego ich legitymacja stanie się przedmiotem oceny organu odwoławczego. Jeżeli tenże podzieli stanowisko o braku ich legitymacji i umorzy postępowania odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., będzie można taką decyzję zaskarżyć do sądu administracyjnego. Po zakończeniu postępowania można również wnosić o jego wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli P. U. i L. Z., zarzucając naruszenie: a) art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody, art. 61 § 4 k.p.a., art. 8 k.p.a. przez ich niezastosowanie, a mianowicie przez niezobowiązanie Wojewody Małopolskiego do doręczenia skarżącej zawiadomienia o wszczęciu ww. postępowania w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Tatrzański Park Narodowy w Zakopanem prawa użytkowania wieczystego gruntów będących uprzednio przedmiotem własności J. U. - poprzednika prawnego skarżącej; b) art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej z dnia 7 lutego 1992 r. (dalej: TUE), art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, art. 17 i art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia 7 grudnia 2000 r. (dalej: KPP UE), art. 17 KPP UE, art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. o (dalej: EKPC), art. 13 EKCP oraz art. 1 Protokołu 1 EKPC w zw. z art. 52 ust. 3 KPP UE oraz w zw. z art. 6 ust. 2 i 3 TUE w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r .o zmianie ustawy o ochronie przyrody, art. 61 § 4 k.p.a., art. 8 k.p.a. przez ich niezastosowanie, a mianowicie przez niezobowiązanie Wojewody Małopolskiego do doręczenia skarżącej zawiadomienia o wszczęciu ww. postępowania w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Tatrzański Park Narodowy w Zakopanem prawa użytkowania wieczystego gruntów będących uprzednio przedmiotem własności poprzednika prawnego skarżącej. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi skutkujące zobowiązaniem Wojewody Małopolskiego do doręczenia skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Tatrzański Park Narodowy w Zakopanem prawa użytkowania wieczystego gruntów będących uprzednio przedmiotem własności poprzednika prawnego skarżącej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie sprawy do ponownego rozpoznania; 2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych; 4) rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżących kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, dlatego rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Mianowicie jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku istota sporu w niniejszej sprawie pomiędzy skarżącymi a Wojewodą Małopolskim sprowadza się do kwestii posiadania przez skarżących legitymacji strony do udziału w toczących się postępowaniach administracyjnych dotyczących nabycia z mocy prawa przez Tatrzański Park Narodowy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Pismem z dnia 29 stycznia 2018 r., modyfikowanym i zmienianym późniejszymi pismami, a ostatecznie pismem z dnia 2 lipca 2019 r. skarżąca wystąpiła do Wojewody Małopolskiego o wezwanie jej w trybie art. 61 § 4 k.p.a. do udziału w charakterze strony w prowadzonych przez ten organ w trybie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody, postępowaniach w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Tatrzański Park Narodowy prawa użytkowania gruntów, będących uprzednio przedmiotem własności poprzednika prawnego skarżącej, a które przejęte zostały na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretów PKWN z dnia 6 września 1944 r. o reformie rolnej i z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Zarówno w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jak i w skardze kasacyjnej uzasadnienie dotyczy kwestii związanych z utratą przez poprzednika prawnego własności nieruchomości na podstawie powołanych dekretów, a także podejmowanych przez skarżących czynności i postępowań, w tym również przed sądem powszechnym. Jednym słowem skarżący kasacyjnie przedstawiają i odwołują się do argumentów, które ich zdaniem mają wskazywać, że posiadają legitymację strony w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Wojewodę Małopolskiego, a dotyczących nabycia z mocy prawa przez Tatrzański Park Narodowy prawa użytkowania wieczystego. W takich okolicznościach skarżący kasacyjnie wnieśli skargę na bezczynność Wojewody Małopolskiego domagając się zobowiązania Wojewody do doręczenia skarżącym zawiadomień o wszczęciu na wniosek Tatrzańskiego Parku Narodowego wskazanych wyżej postępowań. Tym samym zarzucana przez skarżących bezczynność Wojewody polega na nieuznaniu ich legitymacji strony, a w konsekwencji braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę prawidłowo wskazał, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje obowiązku wydania postanowienia o dopuszczeniu lub postanowienia o odmowie dopuszczenia danej osoby do udziału w postępowaniu. Wyjątek dotyczy dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej. Zgodnie z art. 31 § 2 k.p.a. organ administracji uznając żądanie organizacji za uzasadnione postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. A na postanowienie o odmowie wszczęcia postepowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji służy zażalenie. Można wskazać na jeszcze jeden wyjątek, ale dotyczący wszczęcia postępowania, a nie dopuszczenia do udziału we wszczętym już postępowaniu. Mianowice zgodnie z art. 61a k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędąca stroną, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a na to postanowienie przysługuje zażalenie. Natomiast w każdym przypadku gdy postępowanie administracyjne zostało wszczęte czy to na żądanie strony, czy z urzędu, organ zobowiązany jest ustalić wszystkie strony tego postępowania. Tego ustalenia kręgu stron w danym postępowaniu dokonuje organ zgodnie z art. 28 k.p.a. w zw. z przepisami szczególnymi dotyczącymi przedmiotu sprawy, natomiast ustalenie stron postępowania, w tym również dopuszczenie do udziału w postępowaniu osoby na wniosek nie następuje w formie postanowienia, ani w formie innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Dlatego też kwestia dotycząca prawidłowego ustalenia przez organ stron postępowania nie jest i nie może być przedmiotem odrębnego zażalenia (poza wskazanymi wyżej wyjątkami). Powoływany w skardze i skardze kasacyjnej art. 61 § 4 k.p.a., który stanowi, że o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie nie jest przepisem, który służby do ustalania stron postępowania, albowiem ustalenie stron postępowania jak wskazano wcześniej nie następuje w żadnej sformalizowanej formie. Wynikający z art. 61 § 4 k.p.a. obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania wszystkich osób będących stronami w sprawie ma na celu zapewnienie stronom czynnego udziału w sprawie (art. 10 k.p.a.). Dodatkowo zauważyć należy, że obowiązek zawiadomienia stron dotyczy wszczęcia postępowania, skutecznie wszczęte postępowanie administracyjne jest jedno i toczy się w danej sprawie, a wnioski o charakterze wpadkowym są rozstrzygane w jego toku. Przedmiotem skargi rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny była bezczynność organu. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność organów został określony w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. i zgodnie z pkt 8 obejmuje bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 (tj. decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa), a zgodnie z pkt 9 obejmuje bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego. Tym samym przedmiotem skargi na bezczynność organów mogą być tylko przypadki wskazane w pkt 8 i sprawy wskazane w pkt 9, tymczasem w rozpoznawanej sprawie przedmiot skargi na bezczynność organu nie jest objęty zakresem przedmiotowym skargi na bezczynność. Zauważyć również należy, że art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. dotyczący tak istotnego zagadnienie jakim jest zakres przedmiotowy skargi na bezczynność organu nie został objęty zarzutami skargi kasacyjnej, natomiast w zarzutach skargi kasacyjnej powołano art. 149 § 1 p.p.s.a., który dotyczy treści orzeczenia w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, a który w okolicznościach sprawy nie został naruszony. Stąd też tylko zaznaczyć należy, że celem skargi na bezczynność organu (jeżeli zakres przedmiotowy skargi mieści się w ustawowym zakresie skargi na bezczynność) administracji publicznej jest ochrona strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, sąd administracyjny, uznając skargę za zasadną, zobowiąże organ administracji publicznej do wydania stosownego aktu w zakreślonym przez siebie terminie, lub dokonania czynności, czy też stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W ramach skargi na bezczynność Sąd nie bada sprawy merytorycznie, Sąd nie ocenia bowiem merytorycznie istoty sprawy i nie dokonuje oceny trafności wydawanych rozstrzygnięć. W ramach skargi na bezczynność organu Sąd nie może rozstrzygać kwestii dotyczących posiadania lub nieposiadania legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym, jak wskazano wcześniej zagadnienie to nie jest objęte zakresem przedmiotowym skargi na bezczynność organu. Stąd też zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w pkt 1 a dotyczące naruszenia art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 61 § 4 k.p.a., art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, jak również sformułowane w pkt 2 a dotyczące naruszenia art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2, art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, art. 47, art. 17 Karty praw podstawowych, art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 13 oraz art. 1 Protokołu 1 w zw. z art. 53 ust. 3 Karty Praw Podstawowych oraz w związku z przepisami wskazanymi w pkt 1 są niezasadne. Skarżący kasacyjnie poprzez te zarzuty oraz ich szczegółowe uzasadnienie w skardze kasacyjnej oczekują, że Sąd zobowiązując Wojewodę do zawiadomienia ich o postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez organ a dotyczących nabycia z mocy prawa przez Tatrzański Park Narodowy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, rozstrzygnie kwestie posiadania przez skarżących kasacyjnie legitymacji strony w tych postępowaniach, podczas gdy tak sformułowany zakres przedmiotowy skargi na bezczynność nie mieści się w ustawowym zakresie skargi na bezczynność określonym w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę