I OSK 223/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-04-12
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowyopłata drogowakara pieniężnakontroladowód opłatykarta opłatyustawa o transporcie drogowymrozporządzenieNSA

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że brak dowodu uiszczenia opłaty drogowej w pojeździe podczas kontroli stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty drogowej. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu, uznając, że przejazd był opłacony, a przepis rozporządzenia dotyczący braku dowodu w pojeździe wykracza poza upoważnienie ustawowe. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że dowód uiszczenia opłaty musi być posiadany i okazany podczas kontroli, a kserokopia karty opłaty złożona po kontroli nie jest wystarczająca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty drogowej. Sąd uznał, że skarżący przedstawił dowód opłacenia przejazdu, a przepis rozporządzenia, na podstawie którego nałożono karę, wykracza poza upoważnienie ustawowe. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uchylił zaskarżony wyrok. NSA podkreślił, że zgodnie z ustawą o transporcie drogowym, kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać dowód uiszczenia opłaty, którym jest wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty. Okazanie kserokopii karty opłaty po kontroli, a nie podczas niej, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty w rozumieniu przepisów. NSA uznał również, że opis naruszenia w rozporządzeniu nie wykracza poza upoważnienie ustawowe, a jedynie precyzuje jego treść.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak posiadania i okazania podczas kontroli dowodu uiszczenia opłaty drogowej stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej, nawet jeśli przejazd został faktycznie opłacony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o transporcie drogowym wymaga posiadania przy sobie i okazania podczas kontroli dowodu uiszczenia opłaty, którym jest wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty. Okazanie kserokopii karty po kontroli nie spełnia tego wymogu. Opis naruszenia w rozporządzeniu nie wykracza poza upoważnienie ustawowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

prd art. 92 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Dotyczy kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty.

prd art. 87 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Obowiązek posiadania przy sobie i okazywania dowodu uiszczenia opłaty.

prd art. 42 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Obowiązek uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych.

rozp. MI z 3.07.2002 § lp. 6 załącznika

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym

Określa wysokość kary za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty.

rozp. MI z 14.12.2001 § § 4 ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych

Karta opłaty podlega wypełnieniu przed rozpoczęciem przejazdu i stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.s.i.p. art. 187 § ust. 1

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o systemie informacji prawnej

Błędnie wskazany w wyroku WSA, powinno być art. 178 ust. 1.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Błędnie wskazany w wyroku WSA, stanowi o oddaleniu skargi.

prd art. 92 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak posiadania i okazania podczas kontroli dowodu uiszczenia opłaty drogowej stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Kserokopia karty opłaty złożona po kontroli nie jest wystarczającym dowodem. Opis naruszenia w rozporządzeniu jest zgodny z ustawą.

Odrzucone argumenty

Przejazd był opłacony, a sąd pierwszej instancji miał prawo ocenić dowód. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że przepis rozporządzenia wykracza poza upoważnienie ustawowe.

Godne uwagi sformułowania

dowodem uiszczenia opłaty jest wyłącznie karta opłaty wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu i okazana podczas kontroli. Nie można więc dowodzić uiszczenia opłaty drogowej po zakończeniu kontroli.

Skład orzekający

Izabella Kulig-Maciszewska

przewodniczący

Leszek Włoskiewicz

sprawozdawca

Małgorzata Pocztarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku posiadania i okazywania dowodów uiszczenia opłat drogowych podczas kontroli oraz zgodności rozporządzeń wykonawczych z ustawą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z kontrolą drogową i opłatami drogowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku opłat drogowych i konsekwencji jego niedopełnienia, co jest istotne dla przewoźników i kierowców.

Czy opłacony przejazd to wszystko? NSA wyjaśnia, dlaczego brak dowodu w aucie kosztuje.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 223/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący/
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II SA 1685/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-07-08
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek, Leszek Włoskiewicz(spr.), Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2004r. sygn. akt 6 II SA 1685/03 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia . Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od A. P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 700 (słownie : siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny – uwzględniając skargę A. P. – wyrokiem z dnia 8 lipca 2004 r. 6 II SA 1685/03 uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] [...] oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] Nr [...], którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 4000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych.
Podczas kontroli skarżący okazał niewypełnioną w całości kartę opłaty drogowej Seria i Nr BG 0138103, natomiast do odwołania załączył już kserokopię jednej strony prawidłowo wypełnionej karty Seria i Nr BF 030752, i sąd uznał, że przejazd był opłacony.
Sąd uznał przede wszystkim, że – w świetle art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) – karze pieniężnej podlega wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty, nie zaś wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia tej opłaty, jak o tym mowa pod lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999), i dlatego odmówił zastosowania tego przepisu.
Sąd odmówił zastosowania rozporządzenia powołując art. 187 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast uchylając decyzje obydwu organów powołał art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wnosząc skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego jako jej podstawy przytoczył mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 145 § 1 pkt 1c, art. 141 § 4 i art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że wychodząc poza swą kognicję sąd nawet nie badał zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, lecz w istocie sam rozstrzygnął sprawę za organ administracji, gdyż uznał, że skarżący opłacił przejazd, chociaż nie był władny dokonać wiążącej oceny dowodu przedstawionego w postępowaniu administracyjnym, przy czym jeszcze ocenie poddał częściową kserokopię niemającą cech dokumentu i niestanowiącą odwzorowania całej karty drogowej.
Wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej A. P. powołał w szczególności, że nie można zarzucać sądowi dokonania odmiennej oceny dowodu w sytuacji, kiedy – jak wynika z decyzji odwoławczej – organ swojej oceny w ogóle nie przedstawił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Nawet pomijając omyłki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – błędnie wskazany art. 187 ust. 1 Konstytucji zamiast art. 178 ust. 1, oraz art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiący przecież o oddaleniu skargi – nie można podzielić przekonania sądu pierwszej instancji, aby zachodziła podstawa do uchylenia decyzji obydwu organów inspekcji ruchu drogowego, i już dlatego skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę.
Sąd stwierdził bowiem, że "skarżący przedstawił dowód wniesienia opłaty drogowej prawidłowo wypełniony" i "w dniu kontroli przejazd był opłacony".
Skarżący wprawdzie przedstawił, jednak nie podczas kontroli, lecz dopiero w odwołaniu, zaledwie kserokopię przedniej strony siedmiodniowej karty opłaty drogowej, nie przedstawił zatem ani oryginalnego dokumentu, ani odwzorowania całego dokumentu, składającego się ze strony przedniej i odwrotnej, i nie miał tego dokumentu w chwili przeprowadzania kontroli.
Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, przy czym uiszczenie opłaty następuje przez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu przed rozpoczęciem przejazdu, i tylko wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty (§ 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, Dz.U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.).
Z kolei – o czym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym – podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli dowód uiszczenia należnej opłaty, tj. właśnie wypełnioną przed rozpoczęciem przejazdu kartę opłaty.
Jak wynika z powołanych przepisów, dowodem uiszczenia opłaty jest wyłącznie karta opłaty wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu i okazana podczas kontroli.
Nie można więc dowodzić uiszczenia opłaty drogowej po zakończeniu kontroli, ten zaś – kto nie ma przy sobie i nie okaże kontrolującym prawidłowo wypełnionej karty opłaty drogowej – jest wykonującym transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, i podlega karze pieniężnej.
Stosownie do art. 92 ust. 2 powołanej ustawy, właściwy minister został upoważniony do określenia wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1, i Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie w dniu 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym z załącznikiem określającym wysokość kar pieniężnych za poszczególne rodzaje naruszeń.
W załączniku, poza wskazaniem odpowiedniego przepisu ustawy – pod lp. 6 wskazano właśnie art. 92 ust. 1 pkt 6 – zamieszczono także opis naruszenie – pod lp. 6 wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (art. 97 ust. 1) – co sąd uznał za przekroczenie upoważnienia, i odmówił zastosowania przepisu w całości oraz uchylił decyzje obydwu organów, podczas gdy opis naruszenia przedstawia tylko na czym, w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 6, polega wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty; nie zawiera zatem odmiennej regulacji niż ustawa.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.