Orzeczenie · 2025-08-05

I OSK 2214/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-05
NSAnieruchomościŚredniansa
rozgraniczenie nieruchomościkoszty postępowaniaspór granicznyprawo rzeczowekodeks cywilnykodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymisąsiadujące nieruchomościpodział kosztów

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez M.K. i M.K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego (art. 262 § 1 pkt 2 kpa, art. 152 kc) oraz prawa procesowego (art. 151 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a.). Twierdzili, że spór graniczny był pozorny, a koszty postępowania powinny obciążać wyłącznie wnioskodawcę, ponieważ nie kwestionowali ustalonej wcześniej granicy i nie mieli interesu w jej ponownym ustalaniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że istniał rzeczywisty spór graniczny, a zgodnie z art. 152 k.c. właściciele sąsiadujących nieruchomości są obowiązani do współdziałania przy rozgraniczeniu i ponoszenia jego kosztów po połowie. Sąd podkreślił, że usunięcie niepewności prawnej co do przebiegu granicy leży w interesie obu właścicieli, a samo przekonanie skarżących o bezsporności granicy nie zwalnia ich z obowiązku partycypowania w kosztach. Sąd odniósł się również do zarzutów naruszenia przepisów procesowych, uznając je za bezzasadne, w szczególności w zakresie uzasadnienia wyroku WSA i granic rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego między sąsiadujących właścicieli w sytuacji sporu granicznego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozgraniczenia nieruchomości i podziału kosztów, z uwzględnieniem przepisów k.c. i k.p.a.

Zagadnienia prawne (2)

Kto ponosi koszty postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji, gdy jeden z właścicieli sąsiadujących nieruchomości kwestionuje istnienie sporu granicznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Koszty postępowania rozgraniczeniowego ponoszą po połowie właściciele sąsiadujących nieruchomości, nawet jeśli jeden z nich uważa spór za pozorny, o ile nie udało się ustalić prawnej granicy w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że istniał rzeczywisty spór graniczny, a usunięcie niepewności prawnej co do przebiegu granicy leży w interesie obu właścicieli. Zgodnie z art. 152 k.c., koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie właściciele sąsiadujących nieruchomości.

Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. następuje, gdy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. nie następuje, jeśli uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji zawiera obligatoryjne elementy i pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA pozwalało na ustalenie, czym kierował się sąd oddalając skargę, a tym samym spełniona została podstawowa funkcja uzasadnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 262 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony), a organ administracji. Koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony.

k.p.a. art. 264 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy ustalania kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

k.c. art. 152

Kodeks cywilny

Właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów, wskazanych w tym przepisie albo zostało sporządzone w ten sposób, że nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenie normy wynikającej z tego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które zobowiązany był uwzględnić z urzędu.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepis ustrojowy, którego naruszenie wymaga wskazania konkretnego przepisu prawa, który powinien uwzględnić sąd, lub innego kryterium kontroli wykraczającego poza zgodność z prawem.

k.c. art. 153

Kodeks cywilny

Przy rozgraniczaniu nieruchomości należy uwzględnić stan prawny nieruchomości, a jeśli nie da się go ustalić, granice ustala się według ostatniego spokojnego stanu posiadania.

u.p.g.i.k. art. 31 § ust. 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej.

u.p.g.i.k. art. 31 § ust. 3

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Granice ustala się na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy. Jeżeli nie da się ustalić stanu prawnego nieruchomości, należy ustalić granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie rzeczywistego sporu granicznego uzasadnia obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego obu sąsiadujących właścicieli. • Koszty rozgraniczenia ponoszone są po połowie przez właścicieli sąsiadujących nieruchomości zgodnie z art. 152 k.c. • Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Spór graniczny był pozorny i nie powinien obciążać skarżących kosztami. • Koszty postępowania powinny obciążać wyłącznie wnioskodawcę. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku odniesienia się do istotnych okoliczności i dowodów. • Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w granicach.

Godne uwagi sformułowania

koszty rozgraniczenia (...) ponoszą po połowie • Usunięcie niepewności prawnej co do przebiegu granicy (...) niewątpliwie leży w interesie właścicieli sąsiadujących nieruchomości. • samo przekonanie skarżących, iż granica pomiędzy ich działką, a działką sąsiadów jest bezsporna nie może stanowić podstawy do uznania, iż nie powinni oni ponosić kosztów postępowania.

Skład orzekający

Joanna Skiba

sprawozdawca

Karol Kiczka

przewodniczący

Piotr Przybysz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego między sąsiadujących właścicieli w sytuacji sporu granicznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozgraniczenia nieruchomości i podziału kosztów, z uwzględnieniem przepisów k.c. i k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu postępowania administracyjnego związanego z nieruchomościami, jakim jest podział kosztów rozgraniczenia. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Kto zapłaci za spór o granicę? NSA wyjaśnia zasady podziału kosztów rozgraniczenia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst