I OSK 2050/20

I OSK 2050/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka
Maciej Dybowski /sprawozdawca/
Piotr Niczyporuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Sz 1091/19 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2020-06-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 341
art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Artur Dral po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1091/19 w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 3 września 2019 r. nr SKO/Ke/470/2904/2019 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną w całości
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 1091/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] września 2019 r. nr [....] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (k. 38, 45-52 akt sądowych).
Skargę kasacyjną złożyła A.S. (dalej skarżąca lub skarżąca kasacyjnie) zaskarżając wyrok II SA/Sz 1091/19 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:
1. art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, bowiem nie przeprowadzono dodatkowych ustaleń związanych z prowadzonymi procedurami dotyczącymi zasadności kierowania skarżącej na badania lekarskie, do czego zdaniem skarżącej organ pierwszej instancji był obowiązany, celem wykluczenia wszelkich wątpliwości związanych ze zdarzeniem z [...] listopada 2017 r., które było podstawą wszczęcia postępowania przez Starostę [...], co świadczy o nie zaistnieniu wystarczających przesłanek do wszczęcia postępowania z urzędu wynikających z naruszonego przepisu w momencie wydawania skarżonej decyzji w niniejszej sprawie;
2. przepisów procedury mający istotny wpływ na wynik sprawy - art. 6 kpa stanowiącego o legalności działania organów publicznych, a także zasady szybkości prowadzonego postępowania wynikającej bezpośrednio z art. 12 kpa polegające na tym, że merytoryczne rozstrzygnięcie w postaci obu decyzji tak organy obu instancji nie oparły o informacje dotyczące przebiegu zdarzenia z [...] listopada 2017 r. i faktycznego ustalenia czy w trakcie tego zdarzenia doszło do [...];
3. przez organ I instancji obowiązującego prawa procesowego w szczególności art. 7 kpa stanowiącego o realizacji przez organ administracyjny zasady prawdy obiektywnej przez błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, którego wady polegać mają na braku rzetelności, niewszechstronności, a także z uwagi na fakt, że nie było ono wolne od z góry przyjętych tez wyrażonych w merytorycznej treści decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji obarczonych wadą braku obiektywizmu odnoszącą się do istoty sprawy;
4. rażące naruszenie przez organy obowiązującego prawa procesowego art. 11 kpa stanowiącego o wyjaśnieniu zasadności stosowanych przez organ administracyjny przesłanek przez błędne uzasadnienie decyzji, w którym to powinno znaleźć się pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji; rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie postawionych zarzutów (k. 62-66 akt sądowych).
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.
Żadna ze stron ani ich pełnomocnicy nie uczestniczyli w rozprawie, mimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy (k. 94 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd I instancji. Sporządzone przez Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnienie wyroku może zostać zawężone wyłącznie do oceny tych aspektów prawnych, które świadczą o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, z którego to uprawnienia Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie postanowił skorzystać.
W pierwszej kolejności należało rozpoznać zarzut naruszenia prawa materialnego, bowiem zarzuty z drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 ppsa) były jedynie funkcją zarzutu materialnoprawnego.
Nietrafny okazał się zarzut naruszenia art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 poz. 341, zm. poz. 60, 53, 1287 i z 2018 r. poz. 2245, dalej ukp). Zgodnie z tym przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy [...], w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy [...] nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. W myśl zaś tego ostatniego przepisu, orzeczenie takie wydaje lekarz uprawniony.
Decyzją z [...] października 2018 r. nr [...], która stała się ostateczna w dniu [...] grudnia 2018 r., tj. w dacie wydania przez Kolegium decyzji nr [...], skarżąca na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp została skierowana na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, ale w wyznaczonym terminie nie dopełniła nałożonego obowiązku. Nie przedstawiła bowiem w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji stosownego orzeczenia lekarskiego. Z uwagi na powyższe, organy obu instancji związane były treścią ww. decyzji a więc - stosownie do art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp - były obowiązane do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania stronie prawa jazdy. Wymaga podkreślenia, że związanie ww. decyzją organów obu instancji orzekających w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, oznacza, że organy te nie mogą czynić już samodzielnych ustaleń co do stanu zdrowia skarżącej w związku z zastrzeżeniami wskazanymi w postępowaniu uprzednio prowadzonym na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ukp, ale w pełnym zakresie winny uwzględnić zobowiązania skarżącej do poddania się przedmiotowemu badaniu lekarskiemu i przedstawieniu stosownego orzeczenia dotyczącego stanu zdrowia skarżącej w kontekście możliwości uczestniczenia przez nią w ruchu drogowym, jako kierowca.
Z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp wynika, że fakt niepoddania się przez kierowcę badaniom lekarskim, lub ich nieprzedstawienie, w zakreślonym terminie, w oparciu o wydaną decyzję o skierowaniu na takie badania, zobowiązuje organ do podjęcia kolejnego kroku polegającego na zatrzymaniu prawa jazdy, przy czym nie jest to decyzja uznaniowa zależna od woli organu, gdyż organ jest związany dyspozycją art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp.
Dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy z tych uprawnień korzystają (wyrok NSA z 3.12.2015 r. I OSK 605/14, cbosa). Dbanie o bezpieczeństwo w ruchu drogowym leży w interesie wszystkich uczestników ruchu drogowego, w tym skarżącej i członków jej rodziny. Z tej przyczyny powołanie przez stronę na argumenty, że aktualny stan jej zdrowia nie uległ zmianie od czasu wydania prawa jazdy w 2004 r. oraz że jest pod stałą opieką lekarską w rozumieniu ustawy o kierujących pojazdami - nie mogło oznaczać wypełnienia przez skarżącą nałożonego nań obowiązku. W konsekwencji nie można było w tym przypadku mówić o wadliwym zastosowaniu art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp ani przez Sąd I instancji, ani przez organy.
W granicach poddanych kontroli na gruncie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp, istotne jest, że skarżąca nie przedstawiła organowi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego (pomimo istnienia ostatecznej decyzji organu w tym przedmiocie), wydanego przez lekarza posiadającego stosowne kwalifikacje, ani nie wyjaśniła uzasadnionych obiektywnie przyczyn nieprzedłożenia tego orzeczenia. Do tego rodzaju przyczyn nie można zaliczyć braku czasu skarżącej spowodowanego trybem wykonywanej działalności gospodarczej, czy własnego jej przekonania co do swojego stanu zdrowia przez dotychczasowy okres posiadania prawa jazdy, jak i aktualnego stanu zdrowia skarżącej.
Zarzuty naruszenia art. 6 (zasady praworządności), art. 12 § 1 (zasady szybkości i prostoty postępowania; § 2 art. 12 był nierelewantny), art. 7 (zasady prawdy obiektywnej), art. 11 kpa (zasady przekonywania) nie zasługiwały na uwzględnienie.
Przeciwko ustaleniom faktycznym, prawidłowo aprobowanym zaskarżonym wyrokiem) w skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnych dowodów oraz i w konsekwencji ich nie podważono. Organy prawidłowo realizowały zasadę praworządności (art. 6 kpa), bowiem konsekwencją niepoddania się przez skarżącą obowiązkowi poddania się badaniu lekarskiemu w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp i nieprzedstawieniu w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ukp, był obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp). Organy na tym etapie postępowania nie mogły badać przebiegu zdarzenia z [...] listopada 2017 r., zatem nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) ani art. 12 § 1 kpa. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w pełni realizują zasadę przekonywania (art. 11 ukp).
Zawarte w skardze kasacyjnej twierdzenia, że skarżąca wielokrotnie podkreślała, że jest pod opieką lekarza rodzinnego i dokonywane przez nią kontrole stanu zdrowia jedynie potwierdzają, że jej poziom rozwoju intelektualnego, opis cech osobowości, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, wreszcie aktualny stan zdrowia predysponują ją do dalszego posiadania zezwolenia na prowadzenie pojazdów mechanicznych kategorii [...], nie mogą spowodować uchylenia zaskarżonego wyroku. Zatrzymanie prawa jazdy nie było bezpodstawne, skoro skarżąca nie przedstawiła organowi odpowiedniego orzeczenia lekarskiego dotyczącego braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.