Orzeczenie · 2025-06-10

I OSK 1959/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-10
NSAAdministracyjneWysokansa
dekret warszawskinieruchomościprawo administracyjnepostępowanie administracyjneudział w postępowaniuterminyuchylenie decyzjiskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. F. i W. F. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą uchylenia decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2020 r. Skarżący zarzucali Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 154 KPA, argumentując, że organ II instancji wadliwie uznał brak możliwości uchylenia decyzji związanej oraz błędnie ocenił materiał dowodowy, uznając, że skarżący nie zgłosili skutecznie swojego udziału w postępowaniu dekretowym w 2004 r. Podnosili również naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 KPA i art. 57 § 5 pkt 2 KPA oraz art. 214b UGNi. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że choć WSA słusznie zauważył, iż art. 154 KPA ma zastosowanie także do decyzji związanych, to uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż postępowanie to nie jest kolejną instancją służącą ponownemu rozpoznaniu sprawy co do meritum. NSA wyjaśnił, że złożenie wniosku w 2004 r. nie było skutecznym zgłoszeniem udziału w sprawie dekretowej, a termin z art. 214b UGNi jest terminem prawa materialnego, który upłynął w 2018 r. Sąd odwołał się do wyroku TK Kp 3/15, podkreślając potrzebę uporządkowania stanu prawnego nieruchomości. Zarzuty dotyczące naruszenia zasad swobodnej oceny dowodów i skutecznego nadania pisma również uznano za niezasadne, wskazując, że postępowanie z art. 154 KPA nie służy kwestionowaniu ustaleń faktycznych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 154 KPA w kontekście decyzji związanych oraz stosowanie art. 214b UGNi w sprawach dekretu warszawskiego.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej materii dekretu warszawskiego i przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepis art. 154 KPA ma zastosowanie do decyzji związanych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, analiza przepisu art. 154 KPA nie daje podstaw do ograniczenia jego zastosowania wyłącznie do decyzji uznaniowych. Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, dotyczy w równym stopniu decyzji związanych, jak i uznaniowych.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, wbrew stanowisku organów, że art. 154 KPA nie ogranicza się do decyzji uznaniowych. Jednakże, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż postępowanie z art. 154 KPA nie jest kolejną instancją służącą ponownemu rozpoznaniu sprawy co do meritum.

Czy złożenie wniosku w 2004 r. o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania stanowiło skuteczne zgłoszenie udziału w postępowaniu dekretowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, złożenie wniosku w trybie art. 214 UGNi w 2004 r. nie może być uznane za skuteczne zgłoszenie się następców prawnych do sprawy dekretowej prowadzonej na podstawie wniosku z 1948 r. Roszczenie oparte na art. 7 dekretu ma pierwszeństwo przed innymi roszczeniami.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że sprawy o przyznanie użytkowania wieczystego gruntu lub o odszkodowanie w trybie dekretu są odrębnymi sprawami od spraw o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub o odszkodowanie na podstawie art. 214 lub 215 UGNi. Termin z art. 214b UGNi jest terminem prawa materialnego, który upłynął w 2018 r., a skarżący nie zgłosili się w tym terminie ani nie udowodnili praw spadkowych.

Czy błędna ocena materiału dowodowego i ustalenia faktyczne stanowią podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej w trybie art. 154 KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie nadzwyczajne z art. 154 KPA nie stanowi kolejnej instancji. Nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną i stosować go w taki sposób, jakby tworzył on kolejną instancję.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przyzwolenie na zmianę decyzji ostatecznej wyłącznie z powodu innego poglądu organu na sprawę jest jedynie korektą wcześniejszej oceny, co powinno następować w zwykłym trybie instancyjnym, nie zaś nadzwyczajnym. Skuteczne zarzucenie naruszenia art. 80 KPA wymaga wykazania naruszenia zasad logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, a nie jedynie odmiennej oceny dowodów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 154

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd uznał, że art. 154 KPA ma zastosowanie także do decyzji związanych, jednakże postępowanie to nie jest kolejną instancją służącą ponownemu rozpoznaniu sprawy co do meritum. Ocenia jedynie, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

u.g.n. art. 214b § 1 i 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis ten reguluje ostateczne uregulowanie stanu prawnego nieruchomości objętych dekretem warszawskim. Termin w nim wskazany jest terminem prawa materialnego niepodlegającym przedłużeniu ani przywróceniu.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

dekret art. 7

Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Roszczenie oparte na tym przepisie ma pierwszeństwo przed roszczeniami opartymi na innych podstawach.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów wymaga wykazania uchybienia zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego.

k.p.a. art. 57 § 5 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

NSA uznał, że złożenie wniosku w 2004 r. nie było skutecznym zgłoszeniem udziału w postępowaniu dekretowym, a termin z art. 214b UGNi jest terminem prawa materialnego, który upłynął. • Postępowanie z art. 154 KPA nie jest kolejną instancją służącą ponownemu rozpoznaniu sprawy co do meritum.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentowali, że art. 154 KPA ma zastosowanie do decyzji związanych i że organ II instancji wadliwie uznał brak możliwości uchylenia decyzji. • Skarżący zarzucali błędną ocenę materiału dowodowego i ustalenie stanu faktycznego, wskazując na skuteczne zgłoszenie udziału w postępowaniu dekretowym w 2004 r.

Godne uwagi sformułowania

Konstrukcja przepisu art. 154 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną i stosować go w taki sposób, jakby tworzył on kolejną instancję. • W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 k.p.a. właściwy organ nie dokonuje kontroli decyzji ostatecznej pod kątem jej zgodności z prawem... Ocenia jedynie, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. • Oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym - Poczty Polskiej jest równoznaczne z wniesieniem go do organu, a zatem bez znaczenia pozostaje, że organ zagubił pismo skarżących datowane na 04 lutego 2004 r. bądź że z innych przyczyn nie dołączono go do akt sprawy.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

sędzia

Maria Grzymisławska-Cybulska

sprawozdawca

Piotr Przybysz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 154 KPA w kontekście decyzji związanych oraz stosowanie art. 214b UGNi w sprawach dekretu warszawskiego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej materii dekretu warszawskiego i przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i złożonych kwestii proceduralnych związanych z prawem do nieruchomości, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Dekret Warszawski: Czy wniosek z 2004 roku to za późno na odzyskanie gruntu?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst