I OSK 1927/06

Naczelny Sąd Administracyjny2008-01-10
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowyopłaty drogowekara pieniężnakarta opłaty drogowejustawa o transporcie drogowymrozporządzeniekontrolaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając zasadność nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez prawidłowo wypełnionej karty opłaty drogowej.

Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skarżący J. P. przedstawił podczas kontroli kartę opłaty drogowej, która była wykupiona, ale nie zawierała numeru rejestracyjnego pojazdu. Organy administracji i sądy obu instancji uznały, że taka karta nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty, a jej brak jest równoznaczny z nieuiszczeniem opłaty, co uzasadnia nałożenie kary w wysokości 3000 zł. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. P. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej nakładającą karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Stan faktyczny sprawy polegał na tym, że podczas kontroli drogowej kierowca J. P. okazał półroczną kartę opłaty drogowej, która była ważna, ale nie miała wpisanego numeru rejestracyjnego pojazdu. Organy administracji uznały, że taka karta nie jest dowodem uiszczenia opłaty, a jej brak jest równoznaczny z nieuiszczeniem opłaty, co zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i pkt 1.4.1 załącznika do ustawy, uzasadnia nałożenie kary 3000 zł. WSA we Wrocławiu podzielił to stanowisko, wskazując, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury, karta opłaty drogowej musi być wypełniona w sposób identyfikujący ją z konkretnym pojazdem, a jej wadliwość pozbawia ją statusu dowodu uiszczenia opłaty. W skardze kasacyjnej J. P. zarzucił naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że kara powinna być niższa (za nieprawidłowo wypełnioną kartę, a nie za jej brak) oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że brak wpisanego numeru rejestracyjnego w karcie opłaty drogowej oznacza, że karta ta nie identyfikuje się z konkretnym pojazdem i nie może stanowić dowodu uiszczenia opłaty za przejazd tym pojazdem. W związku z tym, przejazd odbywał się bez uiszczonej opłaty, co uzasadniało nałożenie kary w wysokości 3000 zł. Sąd odróżnił sytuację "niewypełnienia" karty od "nieprawidłowego wypełnienia", wskazując, że pierwsza sytuacja skutkuje brakiem dowodu uiszczenia opłaty, podczas gdy druga może być podstawą do nałożenia niższej kary, ale nie miała miejsca w tej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, posiadanie karty opłaty drogowej niewypełnionej w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty i jest traktowane jako przejazd bez uiszczonej opłaty.

Uzasadnienie

Karta opłaty drogowej musi być wypełniona w sposób identyfikujący ją z konkretnym pojazdem, aby mogła stanowić dowód uiszczenia opłaty. Brak numeru rejestracyjnego pozbawia kartę tej cechy, co skutkuje brakiem dowodu uiszczenia opłaty i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.t.d. art. 42 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

rozp. MI § § 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych

Karta opłaty drogowej niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony prawem nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty.

Pomocnicze

u.t.d. art. 92 § ust. 4

Ustawa o transporcie drogowym

Ppsa art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewypełnienie karty opłaty drogowej w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu pozbawia ją cechy dokumentu potwierdzającego uiszczenie opłaty za przejazd tym konkretnym pojazdem. Przejazd z taką kartą jest traktowany jako przejazd bez uiszczonej opłaty, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że kara powinna być niższa (za nieprawidłowo wypełnioną kartę), został odrzucony, ponieważ brak numeru rejestracyjnego jest traktowany jako brak uiszczonej opłaty, a nie jako nieprawidłowe wypełnienie. Argument o nieadekwatności kary został odrzucony.

Godne uwagi sformułowania

"Karta opłaty niewypełniona w sposób zgodny z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty." "Skutek prawny uiszczenia opłaty wywołuje tylko i wyłącznie posiadanie karty opłaty prawidłowej pod każdym względem, a więc odpowiedniej do wykonywanego przejazdu oraz wypełnionej w całości i bez poprawek." "Niewypełnienie karty opłaty drogowej w części przeznaczonej na wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu pozbawia ją tej koniecznej cechy, która decyduje, iż mamy do czynienia z dokumentem potwierdzającym, że za przejazd po drogach krajowych tym konkretnym pojazdem została uiszczona wymagana opłata."

Skład orzekający

Jolanta Rajewska

przewodniczący

Janina Antosiewicz

członek

Anna Łukaszewska-Macioch

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku posiadania i prawidłowego wypełniania karty opłaty drogowej w transporcie drogowym oraz konsekwencji ich naruszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z kartami opłat drogowych i przepisami obowiązującymi w 2005-2008 roku. Może być mniej aktualne w kontekście nowych systemów poboru opłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak drobne formalne uchybienia w dokumentacji mogą prowadzić do znaczących konsekwencji finansowych, co jest istotne dla przedsiębiorców z branży transportowej.

Niewpisany numer rejestracyjny na karcie opłaty drogowej kosztował 3000 zł – NSA wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1927/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łukaszewska - Macioch /sprawozdawca/
Janina Antosiewicz
Jolanta Rajewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
III SA/Wr 288/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-08-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
art. 42, art. 87, art. 92
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, Anna Łukaszewska-Macioch (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 sierpnia 2006r. sygn. akt III SA/Wr 288/06 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 288/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
Naczelnik Urzędu Celnego w W. decyzją z dnia [...] nr [...], w wyniku wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego, wymierzył J. P., na podstawie art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust. 1, 1a, 3-6 oraz art. 4 pkt 1 i 3, art. 42 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz pkt 1.4.1 załącznika do powołanej ustawy, a także rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] lipca 2005 r. funkcjonariusze celni dokonali kontroli dokumentów samochodu marki [...] typ [...] o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 24000 kg, w wyniku której ustalono, że kierujący pojazdem, zatrudniony w Zakładzie Produkcyjno-Handlowym "[...]" z siedzibą w W., wykonywał transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W toku postępowania administracyjnego wyjaśniono, że pojazd należy do J. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Produkcyjno-Handlowy "[...]" z siedzibą w W., przewóz był wykonywany na potrzeby własne, w oparciu o ważne zaświadczenie, a kierowca posiadał kartę opłaty drogowej seria nr [...], bez wypełnionego pola przewidzianego na numer rejestracyjny pojazdu. Wobec tego, że karta niewypełniona w sposób zgodny z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty zasadne było, zdaniem organu, wymierzenie kary pieniężnej. W odwołaniu od decyzji J. P. wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odwołujący się podniósł, że w toku postępowania przedłożył kartę opłaty drogowej [...] ważną w okresie od 23 maja do 23 listopada 2005 r. Skoro kontrola miała miejsce [...] lipca 2005 r., to nie można przyjąć, że w tym dniu transport drogowy wykonywany był bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, gdyż opłatę taką w tamtym czasie odwołujący się posiadał. Być może miało miejsce uchybienie w zakresie wykazania uiszczenia opłaty w dniu kontroli, ale wątpliwości te zostały usunięte w trakcie postępowania. Drobne uchybienie, które stwierdzili funkcjonariusze celni w dniu kontroli powinno najwyżej skutkować symboliczną karą pieniężną adekwatną do uchybienia.
Dyrektor Izby Celnej we W. nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał na przepis art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy oraz przedsiębiorcy wykonujący przewozy na potrzeby własne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy podczas przejazdu kierowca pojazdu jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m. in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty drogowej, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. przez wpisanie m. in. numeru rejestracyjnego pojazdu. Zgodnie z przepisami rozporządzenia karta niewypełniona we wskazany sposób nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. W niniejszej sprawie w trakcie kontroli strona przedstawiła półroczną kartę opłaty drogowej niewypełnioną w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu. Oznacza to, że przedłożona do kontroli karta nie stanowiła dowodu potwierdzającego wniesienie opłaty. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na treść art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz pkt 1.4.1 załącznika do ustawy, zasadne stało się wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych. Dyrektor Izby Celnej we W. wyjaśnił, że przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego mówią o nieuiszczeniu opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz o wypełnianiu karty w prawidłowy sposób. Aby można było mówić o nieprawidłowo wypełnionej winiecie muszą w niej być błędy, ale wszystkie rubryki muszą być wypełnione, tzn. musi być podany numer rejestracyjny pojazdu i termin ważności karty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. P. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. oraz decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym przez nałożenie kary przewidzianej za nieuiszczenie opłaty, gdy tymczasem wymaganą opłatę uiścił, a jedynie w dniu kontroli nie dysponował na to stosownym dowodem. Wskazał, iż w pkt 1.4.1 załącznika do ustawy przewidziana jest kara za nieuiszczenie opłaty, a nie za nieposiadanie dowodu jej uiszczenia.
Dyrektor Izby Celnej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 288/06 oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom prawa; organy administracji dokonały prawidłowego ustalenia okoliczności stanu faktycznego koniecznego do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, należycie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa stanowiących podstawę orzeczenia. Sąd pierwszej instancji wskazał, że naruszenie określonego w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych przez przedsiębiorcę wykonującego po drogach krajowych przewozy na potrzeby własne, a także wynikającego z art. 87 ust. 1 obowiązku okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli dowodu uiszczenia należnej opłaty, skutkuje - zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy - nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość wynika z załącznika do ustawy. Z ustaleń poczynionych przez organy celne wynika, że w dniu 13 lipca 2005 r. pojazdem samochodowym marki [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 24000 kg, należącym do J. P., prowadzonym przez jego pracownika, wykonywany był na drodze krajowej transport na potrzeby własne z półroczną kartą opłaty drogowej niewypełnioną w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu, a więc - zdaniem organów - bez wymaganej opłaty. Kontrola legalności decyzji wymierzającej J. P. kary pieniężnej sprowadza się więc do oceny przez Sąd, czy organy administracji prawidłowo przyjęły, że skarżący uchybił obowiązkowi uiszczenia opłaty przez nieposiadanie dowodu uiszczenia należnej opłaty drogowej. W tym zakresie Sąd pierwszej instancji wskazał, że szczegółowe kwestie związane z ponoszeniem opłat reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). Stosownie do § 4 ust. 1 tego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. W myśl § 4 ust. 2 rozporządzenia wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Według zaś § 5 ust. 6 karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony prawem (niż określony w § 5 ust. 3), a także zawierająca poprawki, nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. W dacie kontroli kierujący pojazdem oświadczył, że posiada półroczną kartę opłaty drogowej (nr [...]) ważną do 23 listopada 2005 r. niewypełnioną w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu, że karta wykupowana jest zawsze na poczcie w K., gdzie pracownica wypełnia kartę. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko, że skutek prawny uiszczenia opłaty wywołuje tylko i wyłącznie posiadanie karty opłaty prawidłowej pod każdym względem, a więc odpowiedniej do wykonywanego przejazdu oraz wypełnionej w całości i bez poprawek. Jakakolwiek wadliwość w tym zakresie oznacza wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej z tego tytułu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2004 r. II SA 737/03, Lex nr 159003). Wysokość wymierzonej kary pozostaje w zgodzie z uregulowaniami zawartymi w pkt 1.4.1 załącznika do ustawy, według którego wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze w wysokości 3.000 zł. Wbrew zarzutowi podniesionemu w skardze, skutek prawny uiszczenia opłaty powstaje nie przez sam fakt wykupienia odpowiedniej karty i jej posiadania, ale dopiero przez jej wypełnienie w przewidziany prawem sposób. Dopiero bowiem z chwilą prawidłowego wypełnienia karta identyfikuje z sobą konkretny przejazd. W niniejszej sprawie nie ma więc miejsca naruszenie art. 92 ust. 4 ustawy.
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, J. P. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w związku z pkt 1.4.1 załącznika do tej ustawy poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nałożeniu kary pieniężnej tytułem wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, zamiast nałożenia kary pieniężnej (w mniejszej wysokości) za wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą (pkt 1.4.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym) oraz
- naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 138 § 1 pkt 1 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, ewentualnie - z ostrożności procesowej - przedstawienie przedmiotowego zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zasadniczy spór, zdaniem skarżącego, wynikał z nienależytej subsumcji ustalonego przez organ administracji pierwszej instancji stanu faktycznego i błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego. Nie przeprowadzono w sposób prawidłowy analizy prawnej zebranego materiału dowodowego, co skutkowało błędną oceną stanu faktycznego, wystarczającego dla rozstrzygnięcia, czy na skarżącym ciążył obowiązek uiszczenia kary pieniężnej tytułem wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych, czy też obowiązek uiszczenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych. W ocenie skarżącego, nałożona kara jest nieadekwatna do popełnionego czynu. Skoro uiszczenie opłaty w toku postępowania administracyjnego zostało wykazane, to drobne uchybienie stwierdzone w trakcie kontroli mogło co najwyżej skutkować nałożeniem kary za posiadanie nieprawidłowo wypełnionej karty drogowej, a nie ukaraniem wysoką karą pieniężną. W sprawie błędnie przyjęto, że skutek prawny uiszczenia opłaty wywołuje tylko posiadanie karty opłaty prawidłowej pod każdym względem, czyli odpowiedniej do wykonywanego przejazdu oraz wypełnionej w całości i bez poprawek. Tymczasem o braku uiszczenia opłaty (pkt 1.4.1 załącznika do ustawy) można mówić wtedy, gdyby karty nie było w pojeździe w momencie kontroli. W omawianym przypadku karta znajdowała się w pojeździe, a brakowało tylko na niej uzupełnienia numeru rejestracyjnego pojazdu, za co przewidziana jest w załączniku do ustawy sankcja w wysokości 1.000 zł. Obecnie ustawodawca przewiduje sytuację, gdy uznaje się, że opłata jest uiszczona na podstawie dokumentu, jakim jest karta nieprawidłowo wypełniona (wyrok WSA z dnia 23 lutego 2005 r. VI SA/Wa 796/04) i w takim wypadku logicznym będzie zastosowanie kary wynikającej z załącznika do ustawy tytułem wykonywania przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych w wysokości 1.000 zł, a nie 3.000 zł, jak postanowiono w decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. Skarżący podniósł ponadto, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury jako akt wykonawczy do ustawy o transporcie drogowym nie odpowiada standardom zgodnie z art. 92 Konstytucji, a więc nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, gdyż spenalizowało szerszy stan faktyczny niż wskazany w ustawie.
Dyrektor Izby Celnej we W. pismem procesowym z dnia 23 listopada 2006 r. odniósł się do zarzutów skargi kasacyjnej, w którym podtrzymał stanowisko przyjęte w przedmiotowej sprawie oraz powtórzył argumentację przedstawioną w uzasadnieniu swojej decyzji. Organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej jest związany granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach określonych w art. 183 § 2 tej ustawy. W niniejszej sprawie żaden z tych przypadków nie ma miejsca. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny ocenia tylko zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Oceniając w tych granicach skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w związku z pkt 1.4.1 załącznika do tej ustawy, przez ich niewłaściwe zastosowanie, jest nietrafny. Z niekwestionowanych ustaleń stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu [...] lipca 2005 r. kierujący pojazdem samochodowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 24000 kg wykonywał przewóz na potrzeby własne przedsiębiorcy J. P. i w trakcie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych okazał półroczną kartę opłaty drogowej (nr [...]) ważną do 23 listopada 2005 r., bez wypełnionego pola przewidzianego na wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu.
Powyższy stan faktyczny podlegał ocenie prawnej według przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). W tym względzie w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Brzmienie przepisu wskazuje, że celem ustanowienia opłaty drogowej jest pobranie opłaty za przejazd po drogach krajowych "pojazdu samochodowego", a więc każdego pojazdu samochodowego wykonującego transport drogowy albo przewóz na potrzeby własne przedsiębiorcy. Konsekwencją tego jest określony w § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. wymóg wypełnienia karty opłaty drogowej przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty jej wydania oraz oznaczenia emisji spalin pojazdu. Dane, o których mowa, identyfikują kartę z przejazdem konkretnego pojazdu po drogach krajowych uniemożliwiając użycie tej samej karty dla przejazdów wykonywanych więcej niż jednym pojazdem.
Stosownie do art. 87 ust. 2 ustawy podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli wymagane ustawą dokumenty, w tym kartę opłaty drogowej stanowiącą dowód uiszczenia opłaty.
W rozpoznawanej sprawie dokonującym kontroli funkcjonariuszom służby celnej kierujący pojazdem przedstawił kartę opłaty drogowej niewypełnioną w części przeznaczonej na wpisanie numeru rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu. Nie mogła ona stanowić dowodu uiszczenia opłaty drogowej za przejazd ww. pojazdem. Uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych nie polega bowiem tylko na wykupieniu karty ale i na jej wypełnieniu w sposób identyfikujący ją z pojazdem mającym wykonywać transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne po drogach krajowych. Brak indywidualnego oznaczenia pojazdu nie dawał podstaw do przyjęcia, że przedstawiony dokument stanowił dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej tego właśnie pojazdu. Tym samym uprawnione było stwierdzenie, że przejazd po drodze krajowej przedmiotowym pojazdem odbywał się bez uiszczenia należnej opłaty drogowej.
Stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w przypadku wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązków wynikających z przepisów ustawy, przedsiębiorca podlega karze pieniężnej według wykazu naruszeń oraz odpowiadających im wysokości kar określonych w załączniku do ustawy. Posiadanie w pojeździe karty opłaty drogowej niewypełnionej w jej istotnej części należało zakwalifikować, stosownie do § 5 ust. 6 rozporządzenia, jako brak uiszczonej opłaty za przejazd przedmiotowym pojazdem, co skutkować musiało wymierzeniem kary w wysokości 3.000 złotych, przewidzianej w pkt 1.4.1 załącznika do ustawy.
Nie można zgodzić się ze skarżącym, że sytuację powyższą należało uznać za uchybienie określone w załączniku do ustawy jako "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą", za które wymierza się karę łagodniejszą (przy czym skarżący mylnie wskazuje na pkt 1.4.3 załącznika, który dotyczy zupełnie innej sytuacji - uiszczenia opłaty niższej niż przewidziana ustawą). Wprawdzie przepisy ustawy o transporcie drogowym nie określają, co należy rozumieć pod pojęciem "nieprawidłowo wypełniona karta opłaty drogowej", jednak trzeba odróżnić "niewypełnienie" od "nieprawidłowego wypełnienia" karty opłaty drogowej. Niewypełnienie karty opłaty drogowej w części przeznaczonej na wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu pozbawia ją tej koniecznej cechy, która decyduje, iż mamy do czynienia z dokumentem potwierdzającym, że za przejazd po drogach krajowych tym konkretnym pojazdem została uiszczona wymagana opłata. Stąd w § 5 ust. 6 rozporządzenia postanowiono, że karta niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. 1 i ust. 3-5, a także zawierająca poprawki, nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty.
Natomiast uchybienie określone w załączniku do ustawy jako nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej takich skutków nie powoduje. W tym przypadku karta - choć nieprawidłowo - ale jest wypełniona. Mimo nieprawidłowości, karta zrealizowała swój cel - jest "skasowana" dla uiszczenia opłaty za przejazd konkretnym pojazdem. Za takie uchybienie w pkt 1.4.4 załącznika do ustawy przewidziana jest kara 500 zł. Takiej sytuacji niniejsza sprawa jednak nie dotyczy.
W przedstawionej sytuacji zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego należało uznać za nieuzasadniony.
Skoro niezasadny okazał się zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, to tym samym za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia przepisu art. 151 Ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny nie wziął pod rozwagę zawartej w skardze kasacyjnej sugestii co do przedstawienia "przedmiotowego zagadnienia" do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej nie dostrzegł budzącego poważne wątpliwości prawne zagadnienia prawnego.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI