Orzeczenie · 2024-08-06

I OSK 1842/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-08-06

NSAAdministracyjneWysokansa

pomoc społecznadom pomocy społecznejopłata za pobytzwolnienie z opłatywywiad środowiskowywspółdziałanie z organemprawo procesoweNSAWSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje organów administracji odmawiające A.M. zwolnienia z opłaty za pobyt jego wstępnej w domu pomocy społecznej, uznając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 10 § 1 k.p.a. Sąd uznał, że organ nie stworzył stronie wszelkich możliwości do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a odmowa zwolnienia była przedwczesna. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę. NSA uznał, że organy prawidłowo oceniły zachowanie skarżącego jako brak współdziałania, ponieważ strona nie podjęła kontaktu w celu ustalenia terminu i formy wywiadu środowiskowego, mimo wyraźnego pouczenia. NSA podkreślił, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest obligatoryjne, a utrudnianie go może prowadzić do negatywnego rozstrzygnięcia. Sąd uznał, że odmowa zwolnienia nie była przedwczesna, a WSA naruszył przepisy postępowania, błędnie oceniając postępowanie organów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'współdziałanie z organem' w kontekście wniosków o zwolnienie z opłat za pobyt w DPS oraz skutków braku takiego współdziałania. Znaczenie wywiadu środowiskowego jako obligatoryjnego dowodu. Kryteria oceny naruszenia art. 10 k.p.a.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwolnienie z opłaty za pobyt w DPS i braku współdziałania strony. Może być mniej bezpośrednio stosowalna do innych postępowań administracyjnych, gdzie dowody mogą być łatwiejsze do uzyskania przez organ.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak kontaktu strony z organem w celu ustalenia terminu i formy wywiadu środowiskowego, mimo pouczenia o możliwości takiej komunikacji, stanowi brak współdziałania uzasadniający odmowę zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak kontaktu strony z organem w celu ustalenia terminu i formy wywiadu środowiskowego, mimo wyraźnego pouczenia o takiej możliwości, stanowi brak współdziałania z organem, co może być podstawą do odmowy zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że strona miała obowiązek skontaktować się z organem w celu ustalenia terminu i formy wywiadu środowiskowego. Brak takiej inicjatywy, mimo pouczenia, jest traktowany jako brak współdziałania, a odmowa zwolnienia z opłaty nie była przedwczesna. WSA błędnie uznał, że organ powinien podjąć dodatkowe próby kontaktu.

Czy naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu) uzasadnia uchylenie decyzji, jeśli strona nie wykazała, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wtedy, gdy strona wykaże, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. że gdyby do uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż pozbawienie go możliwości czynnego udziału w postępowaniu miało wpływ na wynik sprawy. Brak wywiadu środowiskowego, który jest kluczowym dowodem, uniemożliwił wydanie decyzji o zwolnieniu z opłaty, a hipotetyczne argumenty nie zastąpiły tego dowodu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Przepisy (13)

Główne

u.p.s. art. 64

Ustawa o pomocy społecznej

Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest obligatoryjne przed rozstrzygnięciem w drodze decyzji administracyjnej przyznania prawa do świadczenia, odmowy takiego prawa lub zwolnienia z obowiązków. Utrudnianie lub uniemożliwianie przeprowadzenia wywiadu może być potraktowane jako brak współdziałania.

Pomocnicze

u.p.s. art. 64a

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Strona ma prawo brać czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym zapoznać się z materiałem dowodowym i wypowiedzieć się co do zebranych dowodów.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne zostały udowodnione.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstaw prawnych i faktycznych rozstrzygnięcia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c