I OSK 183/22

I OSK 183/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Iwona Bogucka /przewodniczący/
Maciej Dybowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Gl 358/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-07-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1876
art. 39 ust. 1 i art. 41 pkt 1
Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 358/21 w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 lutego 2021 r. nr SKO.PS/41.5/159/2021/1796/JG w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 358/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 lutego 2021 r. nr SKO.PS/41.5/159/2021/1796/JG w przedmiocie zasiłku celowego.
Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Po rozpatrzeniu wniosku, który wpłynął do organu dnia 9 grudnia 2020 r. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego i zasiłku celowego na zakup obuwia, po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z 19 stycznia 2021 r. nr 8211-000420/2021 (dalej decyzja z 19 stycznia 2021 r.) Prezydent Miasta Katowice (dalej Prezydent), na podstawie art 41 pkt 1 i art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1876, dalej ups) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił D.W. (dalej wnioskujący, skarżący) zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup obuwia.
W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że w toku postępowania administracyjnego skarżący zadeklarował, że prowadzi odrębne względem matki – M.W. - gospodarstwo domowe. W ocenie Prezydenta zgromadzony materiał dowodowy wykazał, że gospodarstwo prowadzą skarżący wspólnie z matką. Za przyjęciem tego stanowiska przemawiają, w ocenie organu, następujące argumenty: skarżący i M.W. są osobami blisko spokrewnionymi, zatem obowiązek wzajemnego wsparcia wynika z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego; matka jest schorowana, a skarżący udziela jej pomocy w pracach domowych i zakupach; skarżący ponownie wprowadził się do matki w listopadzie 2020 r. (z informacji posiadanych przez organ wynika, że skarżący co jakiś czas wyprowadza się od matki, po czym ponownie wraca); wszelkie opłaty mieszkaniowe pokrywa matka skarżącego, nie oczekując jego udziału w ponoszeniu kosztów wspólnego zamieszkiwania; brak wyraźnie wyodrębnionej przestrzeni mieszkalnej; skarżący pomaga matce w pracach domowych i zakupach, uzyskując w zamian mieszkanie, żywność, kartę do telefonu; między skarżącym a matką nie występują żadne konflikty.
Prezydent zauważył, że co prawda wzięto pod uwagę oświadczenia skarżącego i jego matki, że potrzeby żywieniowe i inne niezbędne potrzeby skarżący zaspokaja we własnym zakresie (bez pomocy matki), jednak w świetle doświadczenia życiowego trudno uznać, by możliwym było zaspokajanie potrzeb przez osobę nieposiadającą żadnych dochodów, nawet po uwzględnieniu deklaracji skarżącego co do korzystania ze wsparcia kościoła i jadłodajni dla ubogich. Organ zwrócił uwagę, że z protokołu sporządzonego z udziałem skarżącego i jego matki wynika, że skarżący uzyskuje od niej pomoc między innymi w zakresie żywności. Organ uwzględnił informację, że matka przyjęła skarżącego, by ten nie stał się osobą bezdomną.
Nie przesądza o prowadzeniu osobnych gospodarstw domowych złożenie przez skarżącego w Urzędzie Miasta Katowice wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego, tym bardziej, że nie był to pierwszy wniosek złożony przez skarżącego. Zebrana w sprawie dokumentacja wykazała, że na dochód rodziny skarżącego składa się: świadczenie emerytalne jego matki w kwocie 1723,48 zł i świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 215,84 zł. Łączny dochód rodziny wynosi 1939,32 zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe, które dla dwuosobowej rodziny wynosi 1056 zł. Organ stwierdził brak możliwości przyznania wnioskowanej pomocy na podstawie art. 39 ups.
Rozważając możliwość przyznania na wskazany cel pomocy na podstawie art. 41 ups, po dokładnym przeanalizowaniu akt sprawy organ doszedł do wniosku, że w przypadku skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Przyznanie pomocy na tej podstawie możliwe jest wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, przy absolutnie wyjątkowych okolicznościach. W przypadku skarżącego szczególnie uzasadnionego przypadku nie stwierdzono.
Jedną z podstawowych zasad pomocy społecznej jest jej subsydiarność względem posiadanych przez osoby możliwości, uprawnień i zasobów. Świadczenia pomocy społecznej winny być udzielane dopiero w sytuacji, gdy pomimo wykorzystania wszelkich możliwości i uprawnień, osoba czy rodzina nie są w stanie zaspokoić niezbędnej potrzeby czy potrzeb we własnym zakresie. Przeprowadzona z udziałem skarżącego analiza budżetu wykazała, że rodzina skarżącego ponosi miesięczne wydatki: 530 zł opłat czynszowych; 230 zł opłaty za energię elektryczną i gaz; 380 zł za zakup żywności i środków czystości, 320 zł za zakup leków. Z powyższego wynika nadwyżka dochodów nad wydatkami na poziomie 479,32 zł, co oznacza, że rodzina jest w stanie zaspokoić zgłaszaną we wniosku potrzebę w ramach uzyskiwanego dochodu.
W odwołaniu skarżący wyraził niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. Podniósł, że jest osobą bezrobotną, ma orzeczoną niepełnosprawność od maja 2014 r., a obecnie przebywa u matki, która zezwala mu na nocleg i korzystanie z łazienki. Nie może być mowy o wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący nie ma żadnych środków własnych ani dochodu. Bierze leki na [...], jest chory [...] i [...]; porusza się o [...] i jest po zabiegu [...]. Mimo trudnej sytuacji osobistej i finansowej nie otrzymuje żadnego wsparcie ze strony miejscowego Ośrodka.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej Kolegium) decyzją z 18 lutego 2021 r. nr SKO.PS/41.5/159/2021/ 1796/JG, utrzymało w mocy decyzję z 19 stycznia 2021 r.
W motywach uzasadnienia Kolegium przytoczyło dotychczasowy przebieg postępowania. Podzieliło stanowisko organu I instancji odnośnie prowadzenia przez skarżącego wspólnego gospodarstwa domowego z matką, stwierdzając, że za tym faktem przemawia zebrany w sprawie materiał dowodowy. Skarżący zamieszkuje wraz z matką, ponoszącą wszelkie koszty związane z utrzymaniem mieszkania. Kolegium argumentując brak podstaw do potraktowania skarżącego jako prowadzącego osobne gospodarstwo domowe, wskazało, że nie ma on żądnego dochodu własnego i nie może partycypować w kosztach utrzymania mieszkania i innych wydatkach, a co za tym idzie nie może być uznany za osobę samodzielną. Złożenie przez skarżącego wniosku w Urzędzie Miasta Katowice o przyznanie mieszkania nie może przesądzać o prowadzeniu przez niego samodzielnego gospodarstwa domowego, bowiem jest to już kolejny wniosek o lokal, a skarżący nie wiedział nawet na jakim etapie rozpatrywania znajdował się jego poprzedni wniosek, ze względu na nieregularny tryb życia.
Rodzina - to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 ups). W świetle tego przepisu i poczynionych ustaleń faktycznych Kolegium nie dało wiary skarżącemu, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, gdyż okoliczności sprawy przemawiają za potraktowaniem skarżącego i jego matki za rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Z uwagi na to, że skarżący mieszka z osobą bardzo blisko spokrewnioną, która jako jedyna dysponuje dochodem, należy ich uznać za prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Organ w pełni rozumie trudną sytuację życiową i zdrowotną skarżącego, lecz w świetle przepisów prawa i ustalonych okoliczności nie jest możliwe przyznanie skarżącemu zasiłku celowego. Możliwość jego przyznania uwarunkowana jest spełnieniem kryterium dochodowego, co w niniejszej sprawie nie zostało spełnione, bowiem skarżący zamieszkuje z matką, osiągającą dochód miesięczny w wysokości 1939,32 zł i jako osoba obowiązana do alimentacji winna udzielać wsparcia synowi. Przekroczenie kryterium dochodowego obliguje organ do odmowy [przyznania] wnioskowanego świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący podtrzymując, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z matką, domagał się przyznania wnioskowanego świadczenia. Matka pozwala mu jedynie na nocleg w zamian za codzienną pomoc (zakupy, sprzątanie, wyjście do lekarzy; k. 3 akt II SA/Gl 358/21).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie (k. 4-6 akt II SA/Gl 358/21).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem II SA/Gl 358/21 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że skarga jest niezasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1876). Wniosek skarżącego dotyczył zasiłku celowego na zakup obuwia.
W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (art. 39 ust. 1 ups). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2).
Przyznając świadczenie w formie zasiłku celowego, organ pomocy społecznej działa w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet spełnienie ustawowych kryteriów uzyskania pomocy na dożywianie w ramach programu, nie przesądza o tym, że pomoc taka zostanie przyznana. Innymi słowy, spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 9.8.2018 r. IV SA/Gl 283/18, Lex 2541230).
Z ustaleń poczynionych przez organy, niekwestionowanych przez skarżącego wynika, że nie ma on żadnego dochodu i nie ma własnego mieszkania, zamieszkując wraz z matką w jej lokalu. Z uwagi na te okoliczności zasadnie organy przyjęły, że zamieszkując z matką w jej mieszkaniu, nie mając własnego dochodu, skarżący prowadzi z matką wspólne gospodarstwo domowe. To ustalenie miało kluczowe znaczenie dla sprawy, a jego konsekwencją było uwzględnienie wysokości dochodu matki skarżącego, jako dochodu rodziny, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego będącego warunkiem przyznania wnioskowanego zasiłku celowego.
Prowadzenie przez skarżącego wspólnego gospodarstwa domowego wraz z matką ustalono na podstawie prawidłowo zebranych w sprawie dowodów, z których wynika, że skarżący mieszka wraz z matką, która ponosi wszelkie koszty utrzymania mieszkania, a skarżący swobodnie korzysta z całego lokalu (brak wyraźnie wyodrębnionej przestrzeni mieszkalnej) i ze wszystkich sprzętów w mieszkaniu wspólnie z matką. Nie mając żadnych własnych dochodów, udziela matce pomocy w sprzątaniu, zakupach, wizytach u lekarzy, a w zamian uzyskuje od matki możliwość zamieszkania, żywność, kartę do telefonu.
W świetle tych ustaleń prawidłowe i zasadne było stwierdzenie organu, że w okolicznościach niniejszej sprawy, uznać należy skarżącego za osobę pozostającą w rodzinie (art. 6 pkt 14 ups).
Uwzględniając zgromadzone w sprawie dowody, zasadnie Kolegium nie dało wiary stanowisku skarżącego, że prowadzi odrębne względem matki gospodarstwo domowe. Zebrany w sprawie materiał dowodowy przemawia za potraktowaniem skarżącego i jego matki za rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a przede wszystkim z uwagi na to, że skarżący mieszka z osobą bardzo blisko spokrewnioną, która jako jedyna dysponuje w rodzinie dochodem. Należy w tych okolicznościach uznać ich za prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Kolegium zasadnie podkreśliło, że rozumiejąc trudną sytuację życiową i zdrowotną strony, w świetle obowiązujących przepisów prawa i ustalonego stanu faktycznego nie jest możliwe udzielenie stronie wsparcia w postaci zasiłku celowego - świadczenia wypłacanego ze środków publicznych. Możliwość przyznania tego świadczenia uwarunkowane jest spełnieniem kryterium dochodowego, co w tym przypadku nie miało miejsca. W myśl art. 8 ups prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej przy dochodzie nie przekraczającym kwoty 701 zł, a w przypadku osoby w rodzinie - w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 528 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ups. W przypadku skarżącego warunki te nie zostały spełnione - dochód na osobę w rodzinie przekracza wskazane kryterium i wynosi 1.939,32 zł, podczas gdy kryterium dochodowe dla dwuosobowej rodziny wynosi 1056 zł.
Z przeprowadzonej przez organ I instancji analizy budżetu, w ramach posiadanych środków pozostaje nadwyżka ok. 480 zł, co oznacza możliwość zaspokojenia zgłaszanej potrzeby we własnym zakresie.
Prezydent rozważając możliwość przyznania skarżącemu pomocy na wskazany cel na podstawie art. 41 ups, nie stwierdził okoliczności uzasadniających przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Przyznania pomocy na tej podstawie możliwe jest wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, przy absolutnie wyjątkowych okolicznościach, czego w przypadku skarżącego nie potwierdzono.
Bez znaczenia dla sprawy pozostaje podkreślane przez skarżącego, że złożył w Urzędzie Miasta w Katowicach wniosek o przyznanie mieszkania, co miałoby niejako sugerować prowadzeni[e] przez Niego odrębnego gospodarstwa domowego. Złożenie takiego wniosku nie ma wpływu na stwierdzenie, że skarżący aktualnie prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Organy orzekając uwzględniają stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji. Działania skarżącego dotyczące uzyskania w przyszłości mieszkania, nie mogły mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie wydane w sprawie, tym bardziej, że jak podkreślił Prezydent, nie był to pierwszy wniosek skarżącego o przydział lokalu, a sam skarżący nie był zorientowany na jakim etapie rozpatrywania był poprzedni wniosek.
W świetle art. 2 ups zasadniczym celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych uprawnionych, przy równoczesnym umożliwieniu przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których uprawnione osoby i rodziny nie są w stanie pokonać przy użyciu własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wsparcie osoby w samodzielnych wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb (art. 3 ust. 1 ups). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwości[ach] pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ups). Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 ups).
W ocenie Sądu z akt administracyjnych wynika, że postępowanie przed organami przeprowadzono w sposób prawidłowy. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Motywy podjętych rozstrzygnięć wystarczająco uzasadniono w decyzjach. Mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego należycie zinterpretowano i zastosowano. Sąd nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Brak podstaw, by przyjąć, że organy orzekające w niniejszej sprawie przekroczyły granice uznania administracyjnego, a także by naruszyły normy prawne wynikające z art. 39 ups.
W konsekwencji kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem, Sąd I instancji stwierdził, że skarga jest bezzasadna, gdyż decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja I instancji, zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego (k. 19, 29-33 akt II SA/Gl 358/21).
Skargę kasacyjną wywiódł D.W., reprezentowany przez adw. A.P., zaskarżając wyrok II SA/Gl 358/21 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:
1. prawa materialnego - art. 6 pkt 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącego należy uznać za osobę pozostającą w rodzinie i że współtworzy z matką rodzinę w rozumieniu ww. ustawy, gdyż wspólnie z nią zamieszkuje i pomaga jej w bieżących sprawach;
2. przepisów postępowania - art. 145 § 1 [pkt 1] lit. c ppsa w zw. z art. 80 kpa, mające wpływ na wynik sprawy, przez oddalenie skargi na decyzję, mimo że ta podlegała uchyleniu z uwagi na uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez organ wydający decyzję, a polegające na ustaleniu, z przekroczeniem zasady swobody oceny dowodów, że zeznania skarżącego są niewiarygodne w części, w jakiej zaprzecza on wspólnemu gospodarowaniu z matką i że ustalenia tego dokonano z całkowitym pominięciem analizy dowodu z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego w konsekwencji w sposób dowolny uznano, że dowód nie stanowi wiarygodnego źródła ustaleń, co spowodowało błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na stwierdzeniu, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką oraz tworzy z nią rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, podczas gdy z zeznań skarżącego wynika wniosek, że skarżący wraz z matką rozdzielili gospodarstwa domowe i prowadzą je oddzielnie.
Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania; zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz adw. A.P. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając że wynagrodzenie za udzielenie pomocy prawnej z urzędu w niniejszej sprawie nie zostało opłacone w całości ani w części.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1).
W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 80 kpa nie zasługiwał na uwzględnienie.
Sąd I instancji prawidłowo aprobował ustalenia faktyczne i ocenę dowodów, poczynione przez organy obu instancji. Ocena dowodów dokonana przez organy obu instancji nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Charakterystyczne jest, że autor skargi kasacyjnej nie wskazuje żadnego dowodu, który zostałby pominięty przy ocenie dowodów bądź przeinaczony. Skarżący kasacyjnie kwestionuje jedynie odmowę dania wiary zeznaniom skarżącego w części, w której skarżący zaprzecza wspólnemu gospodarowaniu z matką i że ustalenia tego dokonano z całkowitym pominięciem analizy dowodu z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego.
W myśl naczelnej zasady postępowania administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i skonkretyzowanej przepisem art. 77 § 1 kpa, organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają każdorazowo obowiązek dokonać wszechstronnej oceny konkretnej sprawy, jak i podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego. Powyższe z kolei winno znaleźć swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji (art. 107 § 3 kpa; wyrok NSA z 13.12.2018 r. II GSK 4595/16, Lex 2630265). Obowiązkiem organu jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego możliwa jest ocena, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ administracji publicznej może określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny. Tylko jeżeli organ administracji publicznej uzasadnił przekonująco dlaczego uwzględnił jedne dowody i odmówił uwzględnienia, względnie uznał za niewystarczające, nieprzekonywujące dla udowodnienia tez przedstawianych przez stronę, to nie można z tego powodu skutecznie podważyć stanowiska organu zarzucając mu oparcie rozstrzygnięcia na błędnym ustaleniu stanu faktycznego i tym samym błędnej ocenie tego stanu pod względem prawnym (wyrok NSA z 23.2.2018 r. II OSK 1903/17, Lex 2458235; B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H Beck 2021, s. 550, s. 550-551, nb 1-3).
Ocena wszystkich, starannie zebranych przez organy obu instancji dowodów, w tym dowodu z zeznań skarżącego (strony postępowania - art. 86 kpa), dokonana przez organy obu instancji, została trafnie aprobowana przez Sąd I instancji. Organy trafnie odmówiły dania wiary zeznaniu skarżącego, przesłuchanego dnia 30 grudnia 2020 r. Druk protokołu przesłuchania został wykorzystany przez przesłuchującego pracownika nie dość starannie. Po słowach "[...] w charakterze strony/świadka" przesłuchujący nie skreślił słowa "świadka"; po słowie "Pan" nie skreślił "i"; dwakroć po słowach "podpis strony/ świadka" dwakroć nie skreślił słowa "świadka".
Mimo tych uchybień, dowód z zeznań strony, utrwalony w protokole z 30 grudnia 2020 r., został prawidłowo oceniony, zarówno jako osobny dowód, a także we wzajemnej łączności z wszystkimi dowodami. W szczególności trafnie Prezydent Katowic wskazał, że z zeznania skarżącego z 30 grudnia 2020 r. wynika, że pomaga matce w sprzątaniu, zakupach, wynoszeniu śmieci; skarżący deklaruje, że "od listopada do nadal nie wykonuje żadnych prac dorywczych, nie zbiera żadnych surowców wtórnych, nie miał żadnych własnych dochodów", [...] od matki otrzymuje pomoc w formie możliwości zamieszkania, karty do telefonu i żywności (2-3 razy w tygodniu skarżący chodzi do jadłodajni do [...], kościół przy [...]; k. 36-37 akt Prezydenta). Z tej przyczyny niewiarygodna jest ta część oświadczenia skarżącego z 13 listopada 2020 r., w której wskazał, że zaspokaja inne niezbędne potrzeby (np. żywność, śr. czystości) "na własny koszt, czasem udaje mi się znaleźć surowce wtórne" (k. 31-33 akt Prezydenta). W odwołaniu z 29 stycznia 2021 r. podał, że także pomaga swej [...]-letniej, ciężko schorowanej matce, w wyjściu do lekarzy (w aktach administracyjnych).
Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, zgodne jest z doświadczeniem życiowym ustalenie organów obu instancji, że skarżący, mieszkający po raz kolejny w mieszkaniu matki, nie mając w nim wyraźnie wyodrębnionej przestrzeni mieszkalnej, prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Przemawia za tym brak dochodów własnych skarżącego; pomoc wzajemna udzielana sobie - skarżącemu przez ciężko chorą, o znacznym stopniu niepełnosprawności od 1 kwietnia 2015 r. matkę (k. 50 akt Prezydenta), dysponującą lokalem mieszkalnym, wyposażonym w meble, naczynia (z których skarżący korzysta) i stałym dochodem, z którego matka opłaca opłaty za mieszkanie, żywi częściowo skarżącego [...] (k. 12 akt Prezydenta), opłaca jego kartę do telefonu; zaś skarżący w zamian za to udziela pomocy matce w postaci sprzątania, zakupów, wynoszeniu śmieci, wizytach u lekarzy. Skarżący kasacyjnie nie podważył prawidłowości ocen zebranych w sprawie dowodów, trafnie aprobowanej przez Sąd I instancji.
Zarzut naruszenia art. 6 pkt 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm.) nie zasługiwał na uwzględnienie. Organy trafnie uznały, że fakt, że skarżący i matka są połączeni najbliższą więzią rodzinną; obowiązani są do udzielania sobie wzajem pomocy (art. 128, 129 § 1, art. 133 § 2 i 3, art. 1441 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Dz.U. z 2020 r. poz. 1359). Wniosek skarżącego z 7 grudnia 2020 r. o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego (kolejny - przy braku zainteresowania skarżącego wynikiem wcześniejszego wniosku), trafnie został przez organy obu instancji i Sąd I instancji jako nie mający wpływu na ocenę, że skarżący wraz z matką wspólnie zamieszkuje i gospodaruje w rozumieniu art. art. 6 pkt 14 ups.
Jedynie na marginesie należy dodać, że w sprawach o świadczenie z pomocy społecznej Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Katowicach może zwrócić się np. do Krajowej Administracji Skarbowej (dalej KAS) lub właściwej fundacji, czy te placówki nie dysponują obuwiem dla [...], [...] mężczyzny. W szczególności KAS przekazuje podmiotom prowadzącym działalność charytatywną odzyskane od przestępców (np. pochodzące z przemytu lub wyprodukowane w Polsce produkty, oznaczone fałszywie - z naruszeniem prawa - znakami towarowymi znanych marek, a nadające się do normalnego użytku buty bądź ubrania; art. 77 § 4 kpa; art. 106 § 4 kpa). Być może skarżący mógłby w ten sposób zaspokoić potrzebę uzyskania przydatnego dla siebie obuwia.
Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić. Pełnomocnik skarżącego wystąpi z odrębnym wnioskiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, składając stosowne oświadczenie (art. 258 § 2 ppsa).