I OSK 183/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup obuwia dla D.W. Organy pomocy społecznej uznały, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją matką, która jest jedyną osobą z dochodem w rodzinie (emerytura i świadczenie pielęgnacyjne). W związku z tym, dochód rodziny przekraczał ustawowe kryterium dochodowe, co uniemożliwiało przyznanie świadczenia. Skarżący argumentował, że mieszka u matki jedynie tymczasowo, pozwala mu ona na nocleg i korzystanie z łazienki w zamian za pomoc w pracach domowych, a sam nie posiada żadnych środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając ustalenia organów co do wspólnego gospodarstwa domowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją, uznając, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania skarżącego, i trafnie zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej, w szczególności definicję rodziny i zasady przyznawania zasiłku celowego. Sąd podkreślił, że brak dochodów skarżącego i jego zamieszkiwanie w mieszkaniu matki, która ponosi koszty utrzymania i częściowo go żywi, przy jednoczesnej wzajemnej pomocy, przemawia za uznaniem ich za prowadzących wspólne gospodarstwo domowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia wspólnego gospodarstwa domowego na potrzeby świadczeń z pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście osób bez dochodu zamieszkujących z rodziną.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba nieposiadająca własnych dochodów, zamieszkująca z matką, która ponosi koszty utrzymania mieszkania i częściowo ją żywi, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba taka prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, jeśli istnieje wzajemna pomoc, wspólne zamieszkiwanie i brak wyraźnie wyodrębnionej przestrzeni mieszkalnej, co skutkuje uwzględnieniem dochodu matki przy ustalaniu kryterium dochodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak własnych dochodów skarżącego, jego zamieszkiwanie w mieszkaniu matki, która ponosi koszty utrzymania i częściowo go żywi, a także wzajemna pomoc (skarżący pomaga matce w pracach domowych i wizytach u lekarzy), przemawiają za uznaniem ich za prowadzących wspólne gospodarstwo domowe w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.
Czy złożenie wniosku o przyznanie mieszkania może przesądzać o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, złożenie wniosku o przyznanie mieszkania nie ma wpływu na ocenę stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji, a tym samym nie przesądza o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego.
Uzasadnienie
Organy orzekające uwzględniają stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji. Działania skarżącego dotyczące uzyskania w przyszłości mieszkania nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie, zwłaszcza że nie był to pierwszy wniosek, a skarżący nie był zorientowany co do jego statusu.
Przepisy (16)
Główne
u.p.s. art. 6 § pkt 14
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Definicja rodziny jako osób spokrewnionych lub niespokrewnionych pozostających w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujących i gospodarujących.
u.p.s. art. 39 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Możliwość przyznania zasiłku celowego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.
Pomocnicze
u.p.s. art. 41 § pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Możliwość przyznania zasiłku celowego w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnej oceny stanu faktycznego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § ust. 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.r.o. art. 128
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek wzajemnej pomocy między najbliższymi członkami rodziny.
k.r.o. art. 129 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek wzajemnej pomocy między najbliższymi członkami rodziny.
k.r.o. art. 133 § § 2 i 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny.
k.r.o. art. 144
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 258 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i ocenili materiał dowodowy, w tym zeznania skarżącego. • Uznanie skarżącego za osobę prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe z matką jest zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. • Dochód matki skarżącego, jako dochód rodziny, przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku celowego. • Złożenie wniosku o przyznanie mieszkania nie wpływa na ocenę stanu faktycznego w dniu wydania decyzji.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe z matką. • Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady swobodnej oceny dowodów, przez uznanie jego zeznań za niewiarygodne.
Godne uwagi sformułowania
W świetle doświadczenia życiowego trudno uznać, by możliwym było zaspokajanie potrzeb przez osobę nieposiadającą żadnych dochodów • Jedną z podstawowych zasad pomocy społecznej jest jej subsydiarność względem posiadanych przez osoby możliwości, uprawnień i zasobów. • W świetle przepisów prawa i ustalonych okoliczności nie jest możliwe przyznanie skarżącemu zasiłku celowego. • Złożenie przez skarżącego wniosku o przyznanie mieszkania nie może przesądzać o prowadzeniu przez niego samodzielnego gospodarstwa domowego.
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Maciej Dybowski
sprawozdawca
Arkadiusz Blewązka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia wspólnego gospodarstwa domowego na potrzeby świadczeń z pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście osób bez dochodu zamieszkujących z rodziną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak sądy interpretują pojęcie 'wspólnego gospodarstwa domowego' w kontekście prawa do świadczeń socjalnych, co jest istotne dla zrozumienia zasad przyznawania pomocy.
“Czy mieszkając z matką i pomagając jej, tracisz prawo do zasiłku? Sąd wyjaśnia pojęcie 'wspólnego gospodarstwa domowego'.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.