Orzeczenie · 2015-03-11

I OSK 1802/13Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego grunt pod droge

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2015-03-11
NSANieruchomościŚredniansa
nieruchomościużytkowanie wieczystedekret warszawskiplan zagospodarowania przestrzennegodrogi publicznecel publicznyprawo administracyjneprawo cywilnepostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Sprawa dotyczyła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości warszawskiej na podstawie dekretu z 1945 r. K.G. wniosła o przyznanie prawa własności czasowej, a następnie prawa użytkowania wieczystego. Prezydent m.st. Warszawy decyzją z maja 2011 r. ustanowił prawo użytkowania wieczystego do części gruntu oznaczonego jako dz. ew. nr 129/2 (3368 m²) przeznaczonego pod skwer miejski, a odmówił ustanowienia prawa do części gruntu (888 m²) oznaczonej jako dz. ew. nr 128 oraz części dz. nr 131 i 132, przeznaczonej pod ciąg pieszo-jezdny wzdłuż budynku i realizację celu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę K.G., uznając, że zapisy decyzji Prezydenta dotyczące przeznaczenia gruntu pod skwer miejski nie zobowiązują użytkownika wieczystego do korzystania z nieruchomości wyłącznie w ten sposób przez 99 lat, a jedynie wskazują na aktualne przeznaczenie gruntu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy nie naruszyły prawa materialnego, odmawiając przyznania gruntu zamiennego. Sąd wskazał, że możliwość przyznania gruntu zamiennego na podstawie art. 7 ust. 4 dekretu aktualizuje się dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego z przyczyn określonych w ust. 2 tego artykułu. Ponieważ decyzja Prezydenta m.st. Warszawy była nieostateczna, nie można było orzekać o gruncie zamiennym. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 233 Kc w zw. z art. 239 § 1 Kc, uznając, że zapisy decyzji Prezydenta dotyczące przeznaczenia gruntu pod skwer miejski mają jedynie charakter potwierdzenia aktualnego stanu planistycznego i nie przesądzają o sposobie korzystania z nieruchomości przez 99 lat, co będzie określane umową o użytkowanie wieczyste.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu warszawskiego, w szczególności kwestii przyznania gruntu zamiennego oraz charakteru decyzji administracyjnej w kontekście umowy cywilnoprawnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretem warszawskim i może mieć ograniczone zastosowanie do innych stanów prawnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w przypadku odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości przeznaczonej pod drogi publiczne, organ administracji ma obowiązek zaoferować grunt zamienny na podstawie art. 7 ust. 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek zaoferowania gruntu zamiennego aktualizuje się dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego z przyczyn określonych w art. 7 ust. 2 dekretu. W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji była nieostateczna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że warunkiem koniecznym przyznania gruntu zamiennego jest wydanie przez organ administracji ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego. Ponieważ decyzja Prezydenta m.st. Warszawy była nieostateczna, nie można było orzekać o gruncie zamiennym. Sprawa o przyznanie gruntu zamiennego jest odrębną sprawą.

Czy decyzja administracyjna ustanawiająca prawo użytkowania wieczystego może określać warunki korzystania z nieruchomości przez okres 99 lat, w tym jej przeznaczenie zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli plan ten może ulec zmianie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zapisy decyzji wskazujące na aktualne przeznaczenie gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego mają charakter potwierdzenia stanu faktycznego i planistycznego, a nie przesądzają o sposobie korzystania z nieruchomości przez cały okres użytkowania wieczystego. Warunki te będą określane umową o użytkowanie wieczyste zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zapisy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy dotyczące przeznaczenia gruntu pod skwer miejski mają jedynie charakter informacyjny i nie ograniczają użytkownika wieczystego w przyszłości, gdyby plan zagospodarowania przestrzennego uległ zmianie. Istota i charakter prawa dekretowego nie są naruszone, a szczegółowe warunki korzystania z nieruchomości określi umowa cywilnoprawna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną K.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (13)

Główne

dekret art. 7 § ust. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

dekret art. 7 § ust. 2

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

dekret art. 7 § ust. 4

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

k.c. art. 230

Kodeks cywilny

k.c. art. 233

Kodeks cywilny

k.c. art. 239 § § 1

Kodeks cywilny

Pomocnicze

dekret art. 7 § ust. 3

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

u.g.n. art. 6

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.d.p. art. 2a

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 130 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 130 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7 ust. 4 dekretu poprzez niezastosowanie i brak zaoferowania skarżącej gruntu zamiennego o równej wartości użytkowej. • Naruszenie art. 233 w zw. z art. 239 § 1 Kc poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że decyzja administracyjna może określać warunki użytkowania wieczystego, podczas gdy granice te wyznaczają ustawy, zasady współżycia społecznego i umowa.

Godne uwagi sformułowania

Istota sporu sprowadza się natomiast do tego, czy pominięcie przez organy administracji, a w konsekwencji także Sąd I instancji regulacji zawartej w art. 7 ust 4 dekretu stanowiło naruszenie prawa materialnego. • Aby stało się aktualne zagadnienie dotyczące przyznania gruntu zamiennego, jak tego oczekuje skarżąca kasacyjnie, musi uprzednio zostać rozstrzygnięty wniosek przyznanie użytkowania wieczystego do gruntu przejętego przez państwo w trybie dekretu. • Decyzja organu I instancji w momencie jej wydania nie kształtowała zatem w sposób trwały sytuacji prawnej dawnej właścicielki gruntu i w związku z tym nie rodziła żadnych skutków prawnych. • Obecna konstrukcja użytkowania wieczystego uwypukla jego charakter cywilnoprawny – ustanowienie tego prawa następuje na mocy umowy zawieranej pomiędzy stronami.

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

Przewodniczący

Jolanta Rudnicka

Sędzia

Marek Wroczyński

Sędzia del. WSA (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu warszawskiego, w szczególności kwestii przyznania gruntu zamiennego oraz charakteru decyzji administracyjnej w kontekście umowy cywilnoprawnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretem warszawskim i może mieć ograniczone zastosowanie do innych stanów prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów dekretu warszawskiego i prawa użytkowania wieczystego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w nieruchomościach i prawie administracyjnym. Kwestia gruntu zamiennego i charakteru decyzji administracyjnej jest interesująca z punktu widzenia praktyki.

“Prawo użytkowania wieczystego: Kiedy można domagać się gruntu zamiennego po odmowie?”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst