I OSK 173/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-24
NSAAdministracyjneWysokansa
rejestracja pojazduidentyfikacja pojazdunumer VINsąd administracyjnypostępowanie dowodowekontrola legalnościsamochód osobowyMercedes Benz

NSA oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że sąd administracyjny nie powinien samodzielnie ustalać faktów, lecz oceniać legalność działania organów.

Sprawa dotyczyła odmowy rejestracji pojazdu z powodu rozbieżności w oznaczeniu jego typu w dokumentach. WSA uchylił decyzję organów, wskazując na niewyjaśnienie stanu faktycznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając sądowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. NSA oddalił skargę, podkreślając, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie ocenia zgodność z prawem działań organów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty T. w przedmiocie odmowy rejestracji samochodu osobowego marki Mercedes Benz 320. Sąd I instancji stwierdził, że organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego, ponieważ w postanowieniu prokuratora wskazano samochód Mercedes Benz "126", podczas gdy postępowanie dotyczyło samochodu Mercedes Benz "320". Ta rozbieżność w oznaczeniu typu pojazdu stanowiła podstawę do uchylenia decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie prawa materialnego (nieuwzględnienie art. 66 ust. 3a Prawa o ruchu drogowym i par. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury) oraz przepisów postępowania (zastosowanie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. zamiast art. 151). Kolegium argumentowało, że numer VIN jest kluczową cechą identyfikacyjną pojazdu, a rozbieżność w typie modelu była jedynie omyłką prokuratora, gdyż pozostałe dane (marka, nr rejestracyjny, VIN) się zgadzały. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że jest związany podstawami skargi kasacyjnej i nie prowadzi samodzielnego postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 133 par. 1 P.p.s.a., podstawą orzekania jest materiał zgromadzony przez organ administracji. Sąd administracyjny może dopuścić dowód z dokumentu jedynie w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości, ale jego główną funkcją jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności. Samodzielne ustalenia faktyczne są dopuszczalne tylko w zakresie niezbędnym do tej oceny, a nie do merytorycznego rozstrzygania sprawy. NSA uznał, że WSA prawidłowo zauważył sprzeczności w materiale dowodowym i nie naruszył przepisów postępowania, a zarzuty dotyczące prawa materialnego były niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale jedynie w zakresie niezbędnym do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego w celu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie ocenia legalność działań organów na podstawie zebranego przez nie materiału. Samodzielne ustalenia faktyczne są dopuszczalne tylko w celu oceny legalności, a nie do zastępowania organów w rozstrzyganiu sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest w zasadzie cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.

u.p.r.d. art. 66 § 3a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 20 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji pojazdu i oznaczania pojazdów art. Załącznik Nr 9 § par. 1

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego i nie dokonuje samodzielnych ustaleń faktycznych wykraczających poza ocenę legalności działań organów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez WSA. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA (zastosowanie art. 145 zamiast art. 151 p.p.s.a.). Rozbieżność w typie modelu pojazdu jako istotne uchybienie organów administracji.

Godne uwagi sformułowania

Dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji. Nie jest rolą Sądu prowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie i wyjaśnianie występujących w materiale dowodowym sprzeczności. Sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją.

Skład orzekający

Zbigniew Rausz

przewodniczący

Henryk Dolecki

członek

Jan Paweł Tarno

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zakres kognicji sądu administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym, rola sądu w ocenie materiału dowodowego zebranego przez organy administracji, granice samodzielnych ustaleń faktycznych sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności w oznaczeniu pojazdu, ale ogólne zasady dotyczące funkcji sądu administracyjnego są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie precyzuje fundamentalną zasadę dotyczącą roli sądu administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Sąd administracyjny nie jest od ustalania faktów – kluczowe orzeczenie o roli sądu w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 173/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Dolecki
Jan Paweł Tarno /sprawozdawca/
Zbigniew Rausz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
III SA/Lu 250/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-11-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 106 par. 3, art. 133 par. 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz, Sędziowie NSA Henryk Dolecki, Jan Paweł Tarno (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 listopada 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 250/04 w sprawie ze skargi Jacka W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 10 marca 2004 r. (...) w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 listopada 2004 r. III SA/Lu 250/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z 10 marca 2004 r., (...) oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty T. z 20 stycznia 2004 r. w przedmiocie uchylenia decyzji z 20 czerwca 2003 r. o rejestracji samochodu osobowego marki Mercedes Benz 320 i odmowy zarejestrowania tego samochodu. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy. Otóż w postanowieniu Prokuratora Prokuratury Rejonowej w T., które było podstawą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wskazany został samochód osobowy marki Mercedes Benz "126", natomiast postępowanie administracyjne dotyczyło samochodu osobowego marki Mercedes Benz z oznaczeniem "320". Tym samym materiał dowodowy zebrany w sprawie nie był spójny i zawierał niewyjaśnione sprzeczności. Zdaniem Sądu organy naruszyły w ten sposób art. 7, 8 i 77 par. 1 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa sądowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie przez WSA w Lublinie art. 66 ust. 3a ustawy z 20 czerwca 1997 r. o Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 2003 nr 58 poz. 515 ze zm./ w związku z par. 1 załącznika Nr 9 "Wzory cech identyfikacyjnych i ich opis" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 20 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji pojazdu i oznaczania pojazdów /Dz.U. nr 133 poz. 1123 ze zm./ w kontekście art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./,
2/ naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego zastosowanie, zamiast zastosowania art. 151 tejże ustawy, co wyczerpuje hipotezę art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z art. 66 ust. 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta, z zastrzeżeniem art. 66 a, cechy identyfikacyjne:
1/ numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy.
2/ numer silnika.
Dla prawidłowego oznaczenia pojazdu i jego identyfikacji istotne znaczenie ma jego numer identyfikacyjny VIN. Stosownie do par. 1 Załącznika Nr 9 "Wzory cech indentyfikacyjnych i ich opis" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji pojazdu i oznaczania pojazdów numer identyfikacyjny VIN to nadana przez producenta kombinacja znaków przeznaczona do oznaczenia danego pojazdu. Jego celem jest zapewnienie, aby pojazd mógł być na jego podstawie jednoznacznie zidentyfikowany w ciągu 30 lat przez producenta lub przedstawiciela producenta, bez potrzeby żądania dalszych danych.
Numer identyfikacyjny VIN składa się z 12 znaków i obejmuje trzy człony:
1/ człon pierwszy /3 znaki/ - kod organu rejestrującego /literowy wyróżnik województwa i powiatu/,
2/ człon drugi /3 znaki/ - numer upoważnienia stacji do wykonywania badań technicznych,
3/ człon trzeci /6 znaków/ - kolejny numer porządkowy.
Numer identyfikacyjny VIN znajduje się zarówno w karcie informacyjnej pojazdu, jeżeli taką pojazd posiada oraz w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Oprócz tego pojazd posiada również określoną markę, typ i model. Jednakże, jak wynika z powyższego, to właśnie nr VIN jest zindywidualizowaną cechą danego pojazdu, a nie jego marka, typ czy model.
W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego był samochód osobowy marki Mercedes-Benz, typ modelu 320, nr rejestracyjny (...). Jego numer identyfikacyjny VIN natomiast to (...). Wszystkie dane znajdują się w dołączonych do akt sprawy dokumentach tj. dowodzie rejestracyjnym, karcie informacyjnej pojazdu, umowie kupna-sprzedaży, wniosku o rejestrację pojazdu. Dane takie widnieją również w postanowieniu Prokuratora Prokuratury Rejonowej w T. z dnia 15 grudnia 2003 r. Zgadza się marka samochodu, nr rejestracyjny, numer VIN, numer dowodu rejestracyjnego, jedynie typ modelu został podany nieprawidłowo. Z uwagi na zgodność wszystkich pozostałych danych pojazdu jak i brak kwestionowania tej sprawy przez stronę postępowania, Kolegium uznało, iż podanie niewłaściwego typu modelu pojazdu było wyłącznie oczywistą omyłką Prokuratora. Zamiast bowiem typu modelu 320, podano pierwsze cyfry numeru identyfikacyjnego VIN 126.
Stąd też, zdaniem Kolegium, ze względu na brak w tym względzie jakichkolwiek rozbieżności, nie zachodziła konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Tym samym zarzut Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, iż niewyjaśnienie powyższego skutkowało naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 77 par. 1 Kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w ocenie Kolegium jest nieuzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 par. 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim /art. 175 par. 1-3 p.p.s.a/. Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wymogom, jednakże podniesione w niej zarzuty nie są zasadne.
Stosownie do art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Zatem podniesiony przez Kolegium zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji wskazanego w kasacji przepisu nie może stanowić podstawy kasacyjnej.
Nietrafny jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ to organy administracji nie wyjaśniły występujących w materiale dowodowym sprawy sprzeczności, co trafnie zauważył Sąd I instancji. Nie jest rolą Sądu prowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie i wyjaśnianie występujących w materiale dowodowym sprzeczności. Pamiętać wszakże należy, że podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest w zasadzie cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji /zob. art. 133 par. 1 p.p.s.a./. Sąd może wszakże dopuścić przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu, ale tylko wówczas, jeżeli w jego ocenie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy tym zakres postępowania dowodowego jest wyznaczony poprzez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, tj. oceną z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu lub czynności - por. K. Sobieralski, Z problematyki postępowania rozpoznawczego przed sądem administracyjnym - Samorząd Terytorialny 2002 nr 7-8 s. 51. Zatem dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji. Kwestia ta nigdy nie budziła wątpliwości w orzecznictwie NSA, w którym podkreślano, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji - wyrok z 7 lutego 2001 r., V SA 671/00 - Lex nr 50129.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI