I OSK 17/24

I OSK 17/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Elżbieta Kremer
Piotr Przybysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Rz 642/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-10-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 188 w zw. z art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 7 stycznia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 października 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 642/23 w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 października 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 642/23 w sprawie ze skargi K. S. (Skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (Kolegium) z [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie Wójta Gminy B. (Wójt) z [...] grudnia 2022 r. nr [...] (pkt I), zasądził od Kolegium na rzecz Skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II).
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Decyzją z [...] grudnia 2022r. nr [...] Wójt odmówił przyznania Skarżącej dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że decyzję doręczono Skarżącej 14 grudnia 2022 r.
W dniu 8 lutego 2023 r. Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji. Jednocześnie zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Postanowieniem z [...] marca 2023 r. nr [...] Kolegium, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał, że skoro decyzja organu I instancji została doręczona Skarżącej 14 grudnia 2022 r., to czternastodniowy termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. na wniesienie odwołania, upłynął 28 grudnia 2022 r. Wobec powyższego, odwołanie z 8 lutego 2023 r. uznać należało za wniesione z oczywistym uchybieniem terminu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła wydanie postanowienia w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy. Organ odwoławczy nie wziął bowiem pod uwagę, że wraz z odwołaniem wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a zatem w sposób nieuprawniony stwierdził uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia zauważył, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika aby stwierdzenie uchybienia terminu było poprzedzone rozpatrzeniem wniosku Skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu z równoczesnym wniesieniem odwołania. W przedstawionych okolicznościach sprawy Sąd I instancji uznał, że postanowienie o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu jest przedwczesne i dlatego należało wyeliminować je z obrotu prawnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Kolegium, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że wydane przez Kolegium postanowienie jest przedwczesne w sytuacji, gdy odwołanie wnioskodawczyni od decyzji zostało złożone po terminie, a złożony przez Skarżącą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został przez Kolegium uwzględniony, bowiem wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła w nim, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy,
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu postanowienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wskazań co do dalszego postępowania.
Na podstawie ww. zarzutów organ wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie o uchylenie wyroku i orzeczenie o oddaleniu skargi,
2. zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Jednocześnie Kolegium oświadczyło, że zrzeka się rozprawy w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżąca wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy.
Wskazać należy, że organ orzekając w oparciu o art. 134 k.p.a. obowiązany jest ustalić dwie okoliczności: datę doręczenia decyzji stronie oraz datę wniesienia przez nią odwołania. W niniejszej sprawie obie te przesłanki – jak wynika z akt sprawy – zostały ustalone przez organ odwoławczy i – co istotne – nie były one w ogóle kwestionowane ani przez Skarżącą ani przez Sąd pierwszej instancji, a zatem zarówno skuteczność doręczenia decyzji organu I instancji w trybie art. 42 § 1 k.p.a., jak też sama data wniesienia odwołania pozostają w sprawie bezsporne. Jedynie zaś wykazanie uchybień w tym zakresie mogłoby ewentualnie prowadzić do konkluzji, że stwierdzenie uchybienia terminu było nieprawidłowe.
Przypomnieć zatem w tym miejscu trzeba, że z ustaleń faktycznych Kolegium wynikało, iż decyzja organu I instancji z dnia 9 grudnia 2022 r., zawierająca pouczenie o przysługującym od niej środku odwoławczym i jego ustawowym terminie, została skutecznie doręczona Skarżącej w dniu 14 grudnia 2022 r. W związku z tym organ odwoławczy zasadnie przyjął, że ustawowy 14-dniowy termin do jej zaskarżenia upływał z końcem dnia 28 grudnia 2022 r. Wobec tego odwołanie z 8 lutego 2023 r. należało uznać za wniesione z uchybieniem terminu. Z urzędu Sądowi wiadomo jest, że Kolegium postanowieniem z [...] marca 2023 r. odmówiło przywrócenia Skarżącej terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcie to było przedmiotem kontroli sadowej w ramach której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 grudnia 2024 r. sygn. akt I OSK 204/24 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 października 2023 r. sygn.. akt II SA/Rz 643/23 i oddalił skargę Skarżącej na postanowienie Kolegium o odmowie przywrócenia uchybionego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z 13 grudnia 2024 r. stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., bowiem Skarżąca nie uprawdopodobniła braku jej winy w niedotrzymaniu ww. terminu.
Z tych więc powodów Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie nie podzielił stanowiska zawartego w zaskarżonym wyroku co do przesłanek uzasadniających uchylenie przedmiotowego postanowienia z dnia 15 marca 2023 r., gdyż wobec prawidłowego ustalenia okoliczności dokonania tej czynności po terminie oraz prawomocnej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznać należy zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.
Powyższe oznaczało zatem, że zarzuty skargi kasacyjnej oparte na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a. okazały się uzasadnione.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy podkreślić, że wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Tymczasem treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku czyni go w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej. Dlatego omawiany zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie mógł odnieść skutku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji, tj. uznając skargę kasacyjną za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok, a przyjmując, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, po rozpoznaniu skargi oddalił ją, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia na rzecz organu od skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że obciążanie kosztami sądowymi strony ubiegającej się w ramach sprawy administracyjnej o przyznanie dodatku węglowego nie jest zasadne.