I OSK 1665/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który uchylił decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego z urzędu było niedopuszczalne, ponieważ wcześniej zawisł spór o ochronę własności dotyczący tych samych nieruchomości, a ustalenie granic było konieczne do rozstrzygnięcia tej sprawy. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił ją, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 36 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, sąd właściwy do rozstrzygnięcia sprawy o własność jest również właściwy do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeśli jest to konieczne. Wniesienie pozwu o ochronę własności, gdy ustalenie granic jest niezbędne, wszczyna postępowanie, w którym właściwy jest sąd cywilny. Następcze złożenie wniosku o rozgraniczenie do organu administracji uzasadnia zastosowanie art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazującego zwrot podania. Brak możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego oznacza również brak możliwości wszczęcia go z urzędu, a w razie wadliwego wszczęcia, podlega ono umorzeniu. NSA uznał, że WSA prawidłowo uchylił zaskarżone decyzje i umorzył postępowanie administracyjne, zapobiegając dwutorowości postępowania i potencjalnym rozbieżnym rozstrzygnięciom.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości sądu cywilnego lub organu administracji w sprawach rozgraniczenia nieruchomości w zależności od tego, czy wcześniej zawisł spór o ochronę własności.
Dotyczy sytuacji, gdy ustalenie granic jest konieczne do rozstrzygnięcia sprawy o ochronę własności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wszczęcie postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości jest dopuszczalne, gdy wcześniej zawisł spór o ochronę własności dotyczący tych samych nieruchomości, a ustalenie przebiegu granic jest konieczne do rozstrzygnięcia sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania administracyjnego o rozgraniczenie jest niedopuszczalne, gdy wcześniej zawisł spór o ochronę własności, a ustalenie granic jest konieczne do rozstrzygnięcia sprawy. W takiej sytuacji właściwym do przeprowadzenia rozgraniczenia jest sąd cywilny.
Uzasadnienie
Uprzednie wniesienie pozwu o ochronę własności, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest konieczne do rozstrzygnięcia sprawy, wszczyna postępowanie, w którym organem właściwym do przeprowadzenia rozgraniczenia jest sąd cywilny. Następcze złożenie do organu administracji wniosku o rozgraniczenie tych samych działek uzasadnia zastosowanie art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym organ zwraca podanie, gdy właściwy jest sąd powszechny. Brak możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego oznacza również brak możliwości wszczęcia go z urzędu, a w razie jego wadliwego wszczęcia, podlega ono umorzeniu.
Czy sąd administracyjny przekracza granice sprawy, gdy uwzględnia fakt zawiśnięcia sprawy cywilnej o ochronę własności przy ocenie legalności postępowania administracyjnego o rozgraniczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uwzględnienie faktu zawiśnięcia sprawy cywilnej w postępowaniu administracyjnym nie stanowi przekroczenia granic sprawy sądowoadministracyjnej.
Uzasadnienie
Fakt wszczęcia postępowania przed sądem powszechnym o ochronę własności jest elementem stanu faktycznego, który wynika z materiału sprawy. Uznanie, że wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne z powodu innego postępowania sądowego, nie stanowi o przekroczeniu granic sprawy.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 66 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
p.g.k. art. 36
Prawo geodezyjne i kartograficzne
Sąd właściwy do rozstrzygnięcia sprawy o własność jest również właściwy do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.
p.g.k. art. 29 § ust. 3
Prawo geodezyjne i kartograficzne
Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnych naruszeń przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 133
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego przez stronę, która wniosła skargę kasacyjną, w przypadku oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kosztów postępowania podlegających zwrotowi.
Dz.U. 2023 poz. 1935 art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Stawki opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wszczęcie postępowania administracyjnego o rozgraniczenie jest niedopuszczalne, gdy wcześniej zawisł spór o ochronę własności dotyczący tych samych nieruchomości, a ustalenie granic jest konieczne do rozstrzygnięcia sprawy. • Umorzenie postępowania administracyjnego jest właściwym skutkiem wadliwego wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji, gdy właściwy jest sąd powszechny.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 i art. 133 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne rozszerzenie pojęcia 'granic danej sprawy'. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 36 Prawa geodezyjnego i kartograficznego przez błędne przyjęcie braku możliwości prowadzenia jednoczesnego postępowania rozgraniczeniowego oraz o ochronę własności. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 3 P.p.s.a. przez nieuzasadnione umorzenie postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Uprzednie wniesienie pozwu o ochronę własności, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest konieczne do rozstrzygnięcia sprawy, wszczyna postępowanie, w którym organem właściwym do przeprowadzenia rozgraniczenia jest sąd cywilny. • Następcze złożenie do organu administracji wniosku o rozgraniczenie tych samych działek uzasadnia zastosowanie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. • Brak możliwości wszczęcia na wniosek postępowania administracyjnego w sprawie, w której właściwy jest sąd powszechny, oznacza również brak możliwości wszczęcia takiego postępowania z urzędu, a w razie jego wadliwego wszczęcia, podlega ono umorzeniu. • Z chwilą zawisłości sprawy procesowej o ochronę własności, dla której ustalenie granic między nieruchomościami, jest przesłanką do wydania wyroku, nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego w trybie administracyjnym.
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Przybysz
sędzia
Dariusz Chaciński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu cywilnego lub organu administracji w sprawach rozgraniczenia nieruchomości w zależności od tego, czy wcześniej zawisł spór o ochronę własności."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy ustalenie granic jest konieczne do rozstrzygnięcia sprawy o ochronę własności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kolizji jurysdykcji między sądem cywilnym a organem administracji w kwestii rozgraniczenia nieruchomości, co jest częstym problemem praktycznym.
“Kiedy sąd cywilny, a kiedy urząd rozgraniczy Twoją działkę? Kluczowa zasada NSA.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.