Orzeczenie · 2024-11-15

I OSK 1643/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-11-15
NSAAdministracyjneWysokansa
wspólnota gruntowaewidencja gruntówstrona postępowaniainteres prawnywznowienie postępowanianieruchomościadministracjaprawo rzeczowesąd administracyjny

Sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. [...] w S. na postanowienie Wojewody Śląskiego odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Wcześniejsze postępowanie administracyjne dotyczyło potwierdzenia przesłanek zajęcia nieruchomości w celu usunięcia drzew uniemożliwiających pracę linii elektroenergetycznej. Starosta odmówił wznowienia postępowania, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, kwestionując interes prawny skarżącej spółki. Skarżąca spółka, reprezentująca wspólnotę gruntową, argumentowała, że jest stroną postępowania, powołując się na wpisy w ewidencji gruntów oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego i innych sądów administracyjnych, które uznawały takie wpisy za wystarczający dowód prawa do rozporządzania nieruchomością. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, uznał, że sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz przepisy k.p.a. Sąd podkreślił, że wpis do ewidencji gruntów, w szczególności w kontekście orzecznictwa Sądu Najwyższego, stanowi dowód prawa spółki do rozporządzania nieruchomością, nawet po uchyleniu przepisu zakazującego prowadzenia ksiąg wieczystych dla wspólnot gruntowych. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienia organów administracji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie statusu strony w postępowaniu administracyjnym przez spółkę zarządzającą wspólnotą gruntową, moc dowodowa wpisów do ewidencji gruntów w kontekście wspólnot gruntowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wspólnot gruntowych i ich zarządców, z uwzględnieniem zmian legislacyjnych i orzecznictwa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wpis do ewidencji gruntów, w sytuacji braku księgi wieczystej, może stanowić wystarczający dowód prawa do rozporządzania nieruchomością stanowiącą wspólnotę gruntową, w kontekście ustalania statusu strony postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wpis do ewidencji gruntów, w szczególności w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, stanowi dowód prawa spółki do rozporządzania nieruchomością stanowiącą wspólnotę gruntową, nawet po uchyleniu przepisu zakazującego prowadzenia ksiąg wieczystych dla takich nieruchomości.

Uzasadnienie

NSA uznał, że sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych i k.p.a. Podkreślono, że orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdza, iż wpis do ewidencji gruntów jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania zgodności ze stanem rzeczywistym i stanowi dowód prawa do rozporządzania nieruchomością, zwłaszcza gdy księga wieczysta nie jest prowadzona.

Czy spółka zarządzająca wspólnotą gruntową ma interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości stanowiącej wspólnotę gruntową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka zarządzająca wspólnotą gruntową ma interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym, a jej status strony powinien być uznany.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organy administracji i sąd niższej instancji błędnie zakwestionowały uprawnienia skarżącej spółki do bycia stroną w postępowaniu, co stanowiło naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z przepisami ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżone postanowienie Wojewody i poprzedzające je postanowienie Starosty.

Przepisy (35)

Główne

k.p.a. art. 149 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 268a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa krąg stron postępowania administracyjnego, w tym wymagany interes prawny.

uzwg art. 14 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Określa obowiązek utworzenia spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntową.

uzwg art. 15 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Określa status prawny spółki do zagospodarowania wspólnoty gruntowej jako osoby prawnej.

uzwg art. 11

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Historycznie zakazywał prowadzenia ksiąg wieczystych dla nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową; jego uchylenie nie pozbawiło mocy dowodowej wpisów do ewidencji gruntów.

uzwg art. 8 § ust. 1 i 2

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Dotyczy ustalania wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej.

uzwg art. 5 § ust. 1 i 2

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

uzwg art. 6

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

uzwg art. 6a

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

uzwg art. 8 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

uzwg art. 30a § ust. 3

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

uzwg art. 26

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 183

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

Pomocnicze

uzwg art. 149 § § 3

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

uzwg art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

uzwg art. 268a

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

uzwg art. 28

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 49

Kodeks postępowania administracyjnego

ugn art. 126 § ust. 8 w zw. z art. 126 ust. 5, 1 i 10

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 118a § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 124a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

ugn art. 9a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

pgk art. 20 § ust. 2a

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

k.p.c. art. 244 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 252

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpis do ewidencji gruntów jako dowód prawa do rozporządzania nieruchomością stanowiącą wspólnotę gruntową. • Spółka zarządzająca wspólnotą gruntową ma interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym. • Niewłaściwa interpretacja przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych przez sądy niższych instancji.

Godne uwagi sformułowania

wpis do ewidencji gruntów i budynków nie można wykazać prawa do nieruchomości również w przypadku wspólnot gruntowych • wypis z ewidencji gruntów stwierdzający, że spółka sprawująca zarząd nad wspólnotą gruntową jest właścicielem działki wchodzącej w skład tej wspólnoty (...) jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania zgodności jego treści ze stanem rzeczywistym, stanowiącym - wobec braku księgi wieczystej - dowód prawa spółki do rozporządzania tą nieruchomością.

Skład orzekający

Maciej Dybowski

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Przybysz

sędzia

Arkadiusz Blewązka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie statusu strony w postępowaniu administracyjnym przez spółkę zarządzającą wspólnotą gruntową, moc dowodowa wpisów do ewidencji gruntów w kontekście wspólnot gruntowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wspólnot gruntowych i ich zarządców, z uwzględnieniem zmian legislacyjnych i orzecznictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej materii prawnej związanej ze wspólnotami gruntowymi i ich statusem prawnym, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym. Orzeczenie NSA wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne.

Wpis do ewidencji gruntów wystarczy do udowodnienia prawa do nieruchomości wspólnoty gruntowej – kluczowe orzeczenie NSA.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst