I OSK 1615/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "P." sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku. SKO odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona. Spółka zarzuciła WSA naruszenie przepisów, w tym art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 58 § 1 i 2 kpa oraz art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także art. 199 § 1 pkt 3 i art. 365 § 1 kpc. Argumentowała, że odrzucenie jej pierwotnego wniosku przez Sąd Rejonowy z powodu skierowania go przeciwko Wójtowi Gminy zamiast przeciwko Gminie jako właścicielowi nieruchomości, powinno uzasadniać przywrócenie terminu do złożenia nowego wniosku. NSA uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że wypowiedzenie opłaty rocznej jest czynnością materialnoprawną właściciela, a wniosek o ustalenie jej nieuzasadnienia powinien być skierowany przeciwko właścicielowi (Gminie), a nie organowi go reprezentującemu. Błędne oznaczenie strony pozwanej przez profesjonalnego pełnomocnika nie stanowi braku winy w uchybieniu terminu. Prawomocne odrzucenie pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 kpc z powodu braku zdolności sądowej podmiotu, przeciwko któremu wniesiono pozew, wyklucza możliwość ponownego złożenia wniosku i przywrócenia terminu. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i SKO.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego, znaczenia art. 365 § 1 kpc w postępowaniu administracyjnym, a także przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście błędów popełnionych przez profesjonalnych pełnomocników.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z aktualizacją opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych, gdzie doszło do błędnego oznaczenia strony w postępowaniu sądowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odrzucenie pozwu przez sąd powszechny z powodu błędnego oznaczenia strony pozwanej (organu zamiast właściciela) stanowi podstawę do przywrócenia terminu do złożenia kolejnego wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty rocznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odrzucenie pozwu z powodu błędnego oznaczenia strony pozwanej nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia kolejnego wniosku, zwłaszcza gdy błąd wynika z niedostatecznej staranności profesjonalnego pełnomocnika.
Uzasadnienie
NSA uznał, że błąd w oznaczeniu strony pozwanej (Wójta zamiast Gminy) w pierwotnym wniosku, który skutkował odrzuceniem pozwu przez sąd powszechny, nie jest brakiem winy w uchybieniu terminu. Prawomocne odrzucenie pozwu wyklucza możliwość ponownego złożenia wniosku i przywrócenia terminu.
Czy prawomocne postanowienie sądu powszechnego o odrzuceniu pozwu z powodu braku zdolności sądowej podmiotu, przeciwko któremu wniesiono pozew, wiąże również organy administracji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 365 § 1 kpc, prawomocne orzeczenie sądu wiąże inne organy państwowe i organy administracji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 365 § 1 kpc ma zastosowanie również wobec organów administracji publicznej, co oznacza, że prawomocne postanowienie o odrzuceniu pozwu z powodu błędnego oznaczenia strony pozwanej jest wiążące dla organu.
Jaki jest charakter prawny wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego i kto jest stroną postępowania w sprawie ustalenia jego nieuzasadnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wypowiedzenie jest czynnością materialnoprawną właściciela nieruchomości. Stroną postępowania o ustalenie nieuzasadnienia aktualizacji opłaty jest właściciel (Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego), a nie organ go reprezentujący.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że właściciel nieruchomości (Gmina) ma zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych, a jego organy składają oświadczenia woli. Wniosek o ustalenie nieuzasadnienia aktualizacji opłaty powinien być zatem skierowany przeciwko właścicielowi, a nie przeciwko organowi reprezentującemu.
Przepisy (10)
Główne
u.g.n. art. 78 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Użytkownik wieczysty może złożyć wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości, w terminie 30 dni od otrzymania wypowiedzenia, za pośrednictwem właściwego organu.
u.g.n. art. 80 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia, co jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego.
u.g.n. art. 80 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wniesienie sprzeciwu zastępuje pozew. W razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie traci moc.
k.p.a. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje przesłanki przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym: brak winy, wniesienie prośby w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, dopełnienie czynności.
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuca pozew, jeżeli z mocy prawa jest niedopuszczalne wszczęcie postępowania między tymi samymi stronami o to samo żądanie.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.
Pomocnicze
u.g.n. art. 78 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wniosek składa się przeciwko właścicielowi nieruchomości. Ciężar dowodu spoczywa na właściwym organie.
u.g.n. art. 79 § ust. 7
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepisy k.p.a. o przywróceniu terminu mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dotyczącym wniosku o ustalenie wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste.
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy oddalenia skargi.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odrzucenie pozwu z powodu błędnego oznaczenia strony pozwanej nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do złożenia kolejnego wniosku. • Prawomocne odrzucenie pozwu wyklucza możliwość ponownego złożenia wniosku. • Brak winy w uchybieniu terminu nie został uprawdopodobniony przez stronę, zwłaszcza przy udziale profesjonalnego pełnomocnika.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 151 ppsa w zw. z art. 58 § 1 i 2 kpa oraz art. 79 ust. 7 ugn. • Zarzut naruszenia art. 151 ppsa w zw. z art. 199 § 1 pkt 3 i art. 365 § 1 kpc. • Zarzut naruszenia art. 151 ppsa w zw. z art. 58 § 2 kpa a contrario i art. 365 § 1 kpc a contrario.
Godne uwagi sformułowania
Błędne oznaczenie podmiotu, przeciwko któremu kieruje się wniosek, przez wskazanie organu osoby prawnej zamiast tej osoby (właściciela), w konsekwencji wywoła negatywne skutki dla użytkownika wieczystego. • Zaniedbanie polegające na błędnym wskazaniu organu (Wójta Gminy K.), zamiast - prawidłowo - właściciela nieruchomości (Gminy K.) w sprzeciwie do sądu powszechnego wyklucza możliwość skutecznego powoływania się na brak winy w dochowaniu terminu do dokonania czynności. • Nieznajomość prawa nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu.
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
członek
Agnieszka Miernik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego, znaczenia art. 365 § 1 kpc w postępowaniu administracyjnym, a także przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście błędów popełnionych przez profesjonalnych pełnomocników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z aktualizacją opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych, gdzie doszło do błędnego oznaczenia strony w postępowaniu sądowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości i postępowania administracyjnego, a jej rozstrzygnięcie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne związane z błędami stron i ich konsekwencjami.
“Błąd pełnomocnika kosztował spółkę szansę na obniżenie opłaty wieczystej – NSA wyjaśnia, kiedy sądowa pomyłka nie usprawiedliwia przywrócenia terminu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.