I OSK 1608/24

I OSK 1608/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska /sprawozdawca/
Maciej Dybowski
Piotr Przybysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1931/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-04-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 4 lipca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1931/23 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych na pokrycie kosztów remontu rodzinnego domu dziecka oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z 17 kwietnia 2024 r. II SA/Gl 1931/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J.B. (Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (Kolegium) z [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych na pokrycie kosztów remontu rodzinnego domu dziecka.
Skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji w całości zarzucając mu naruszenie:
- prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację i zastosowanie w sprawie art. 84 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1426 z późn. zm., dalej ustawa) oraz art. 72 Konstytucji RP, a w konsekwencji odmowę przystania środków finansowych na pokrycie kosztów niezbędnego remontu w rodzinie zastępczej, co stanowi naruszenie obowiązku ochrony praw dziecka i pozbawienie małoletnich opieki i pomocy ze strony władz publicznych.
- naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a to poprzez błędne przyjęcie, iż wymiana kanapy i mebli oraz stołu i krzeseł nie jest remontem zmierzającym do poprawy warunków zamieszkania członków prowadzonej rodziny zastępczej.
W uzasadnieniu zarzuty skargi kasacyjnej zostały szerzej umotywowane.
Na podstawie ww. zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach w razie uwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów skargi kasacyjnej odnośnie naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy
ewentualnie
uchylenie zaskarżonego wyroku w całości z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego i rozpoznanie skargi.
Jednocześnie Skarżąca w piśmie z 24 czerwca 2024 r. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę sprawy zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Organy odmówiły przyznania Skarżącej i jej mężowi środków finansowych na pokrycie kosztów niezbędnego remontu lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnym położonym w Siewierzu przy ul. [...]. Wyjaśniły, że wymiana kanapy, stołu, krzeseł, bramki zabezpieczającej oraz mebli nie może być uznana za remont lokalu w rozumieniu art. 84 pkt 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej ( Dz. U. z 2024 r., poz. 177, dalej "ustawa").
Ustalenia faktyczne organów i dokonaną przez nie ich ocenę prawną podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej konieczne jest podkreślenie, że ze względu na to, że konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić Sąd I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą kasacyjnie. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r. sygn. akt II FSK 1688/07). Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2140/13. Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r. sygn. akt I FSK 1448/06). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 19 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 16/13; wyrok NSA z 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13).
Poczynienie powyższych uwag było konieczne ze względu na sposób sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzut naruszenia przepisów postępowania nie nadaje się weryfikacji, albowiem nie wskazano żadnego przepisów postępowania, który Sąd I instancji naruszył. Wskazania naruszonych przepisów nie zawiera ani postawiony w skardze kasacyjnej zarzut, ani jej uzasadnienie.
Niezasadne są również zarzuty naruszenia prawa materialnego, a dotyczące naruszenia art. 84 pkt 2 ustawy oraz art. 72 Konstytucji RP.
Powołany art. 84 pkt 2 ustawy stanowi, że prowadzący rodzinny dom dziecka otrzymuje środki finansowe na pokrycie niezbędnych kosztów związanych z remontem lub ze zmianą lokalu w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, w którym jest prowadzony rodzinny dom dziecka - do wysokości środków określonych w umowie, o której mowa w art. 62.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dokonał wykładni art. 84 pkt 2 ustawy wyjaśniając, że aczkolwiek ustawa nie zawiera definicji pojęcia remontu to zgodnie z definicją leksykalną chodzi tu o "przywrócenie wartości użytkowej danego obiektu np. budynku (...), naprawa, odnowienie czegoś" (vide: Słownik języka polskiego - red. M Szymczak PWN Warszawa, tom 3, wyd. VII). W tym kontekście za remont lokalu mieszkalnego lub budynku w rozumieniu powyższego przepisu można uznać jedynie nakłady ściśle związane z samym lokalem lub domem, czyli albo dotyczące jego części składowych, takich jak ściany, sufit, podłoga, dach, drzwi czy okna albo też odnoszące się do elementów bądź konstrukcji, które są z takim lokalem lub domem trwale związane, jak np. instalacje wewnętrzne i zewnętrzne. Remontem będą tu więc wszelkiego rodzaju roboty związane z ingerencją w strukturę budynku (np. wyburzanie lub budowa ścian, wymiana pokrycia dachowego, wymiana okien lub drzwi wejściowych bądź wewnętrznych), założeniem, wymianą lub naprawą instalacji (gazowej, wodnej, elektrycznej itd.) lub też z pracami wykończeniowymi (np. malowanie, tapetowanie, kładzenie podłóg). Nie sposób natomiast uznać za remont wymiany mebli, zakupu pościeli, przyborów szkolnych, maskotek itp. Wszystkie te rzeczy stanowią bowiem ruchome wyposażenie mieszkania lub domu a nie element konstrukcyjny takiej nieruchomości ani też nie są z tą nieruchomością trwale czy ściśle związane.
Przedstawioną przez Sąd Wojewódzki wykładnię pojęcia remontu, a w konsekwencji art. 84 pkt 2 ustawy Sąd kasacyjny w pełni podziela.
W konsekwencji Sąd Wojewódzki słusznie stwierdził, że nie sposób uznać za remont wymiany mebli, zakupu pościeli, przyborów szkolnych, maskotek itp. Wszystkie te rzeczy stanowią bowiem ruchome wyposażenie mieszkania lub domu, a nie element konstrukcyjny takiej nieruchomości nie są też z tą nieruchomością trwale czy ściśle związane.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zaprezentowano żadnych argumentów pozwalających na zakwestionowanie przyjętej przez Sąd Wojewódzki wykładni pojęcia remontu. Skarżąca skupiła się na wyjaśnianiu pojęcia "poprawy warunków zamieszkania dzieci umieszczonych w rodzinie zastępczej", użytego w Zarządzeniu Starosty Będzińskiego nr [...] z [...] sierpnia 2022 r. Rzeczywiście, w § 17 pkt 2 Zarządzenia wskazano, że przyznanie świadczenia następuje (...) gdy wymaga tego poprawa warunków zamieszkania dzieci. Skarżąca pomija jednak, że przepis ten winien być odczytywany łącznie z pkt 1 cytowanego paragrafu, odwołującym się właśnie do przeprowadzenia remontu. Zatem również w § 17 Zarządzenia Starosty mowa jest o przyznaniu świadczenia na remont lokalu, w którym przebywa rodzina zastępcza nie zaś o zakupie wyposażenia ruchomego.
Argumenty Skarżącej wskazujące, iż poniesione przez nią koszty były niezbędne ze względu na to, że stan konkretnych mebli stwarzał zagrożenie dla dzieci nie mogły odnieść zamierzonego przez nią skutku. Przywołany przez nią jako wzorzec kontroli art. 84 pkt 2 ustawy dotyczy bowiem przyznania środków na remont nie zaś – środków za wyposażenie ruchome.
W realiach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia art. 72 Konstytucji, którego Skarżąca upatrywała w naruszeniu obowiązku ochrony praw dziecka i pozbawieniu małoletnich opieki i pomocy ze strony władz publicznych. Władze publiczne obowiązane są na podstawie przywołanego przez Skarżącą art. 84 pkt 2 ustawy sfinansować w określonym zakresie koszty remontu. Skoro Skarżąca nie przeprowadziła remontu, nie mogły go sfinansować.
Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącej– na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.