Pełny tekst orzeczenia I OSK 1502/07

I OSK 1502/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-09-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki
Jacek Fronczyk /sprawozdawca/
Janina Antosiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 228/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-05-21
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 113 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. C., C. C. i P. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 228/07 w sprawie ze skargi J. C., C. C. i P. C. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 maja 2007 r. o sygn. akt IV SA/Wa 228/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. C., C. C. i P. C. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
W dniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] w przedmiocie operatu ewidencji gruntów i budynków.
Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z urzędu sprostował oczywistą omyłkę w decyzji z dnia [...] w ten sposób, że w jej uzasadnieniu, na stronie 5, zamiast pierwotnie wpisanej daty "[...]", odnoszącej się do wizji terenowej, wpisano datę "[...].". Organ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie jednoznacznie wynika, że właściwą datą wizji terenowej był dzień [...], a data zamieszczona w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] była błędna i wyniknęła z pomyłki przy elektronicznym sporządzaniu czystopisu decyzji. Podstawą postanowienia był art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
W zażaleniu na to postanowienie J. C. (reprezentująca ponadto C. C. i P. C.) podniosła, że w drodze sprostowania oczywistej omyłki nie można zmienić stanu faktycznego, ustalonego niezgodnie z dokumentami zgromadzonymi w postępowaniu. Nie można prostować błędów istotnych, których dopuszczono się przy ustalaniu stanu faktycznego. Podkreśliła, że wizja terenowa w postępowaniu geodezyjnym przeprowadzona została w dniu [...], przy której nie była ona obecna. Natomiast wzięła udział w wizji w dniu [...], choć nie zgodziła się z ustaleniami tej wizji. Podała też, że w dniu [...] nie przeprowadzono czynności opisanych na str. 5 uzasadnienia decyzji z dnia [...]. W decyzji tej nie mogło więc chodzić o wizję z dnia [...].
Postanowieniem z dnia [...] Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] i powtórzył argumentację tam zawartą. Organ odwoławczy ocenił, że dokonane sprostowanie nie wykracza poza ramy określone w art. 113 § 1 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie strona skarżąca ponownie podkreśliła, że niedopuszczalną była zmiana daty wizji lokalnej, gdyż wykroczyła ona poza ramy art. 113 § 1 kpa, co miało wpływ na merytoryczną ocenę legalności decyzji z dnia [...]. W jej ocenie, organ odwoławczy nie rozpoznał całości materiału, naruszając przez to art. 107 § 3, art. 126 i art. 140 kpa, a także art. 24a i 32 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 64 Konstytucji RP, poprzez naruszenie prawa własności. Stwierdzenie, że w aktach znajdują się dokumenty świadczące o przeprowadzeniu wizji w dniu [...] powinno prowadzić do wniosku, że ewentualna rozbieżność nie mogła zostać usunięta w trybie art. 113 § 1 kpa, gdyż nie spełnia ona warunku oczywistości. Organy zamierzały całkowicie pominąć i zaprzeczyć faktowi, że wizja lokalna miała miejsce także w dniu [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoje stanowisko, jakie zajął w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrując skargę, nie stwierdził, by zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa.
Sąd wyjaśnił, że stosownie do art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Nie istnieje co prawda legalna definicja pojęcia "błąd pisarski", ale doktryna i orzecznictwo sądowe konsekwentnie przyjmują, że są to "widoczne, wbrew zamierzeniu władzy, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widocznie niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów itp." (błąd pisarski). Z kolei, "inna oczywista omyłka" to co do istoty swojej omyłka stojąca na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, a zatem tylko omyłka polegająca na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów, itp. (komentarz do art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005, a także powołane tam orzecznictwo i literatura). Ustalając zatem w niniejszej sprawie, czy zamieszczenie na 5 stronie decyzji z dnia [...] daty "[...]" wyniknęło z oczywistej omyłki, ocenić należało, czy organowi (Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P.) istotnie chodziło o tę datę, czy też o datę inną, tj. "[...]".
W ocenie Sądu I instancji, z akt sprawy jednoznacznie wynika, że intencją organu dokonującego sprostowania w decyzji z dnia [...] było wskazanie drugiej z powyższych dat. W oczywisty sposób świadczą o tym dwie okoliczności. Przedmiotowa wizja terenowa odbyła się z udziałem skarżącej ("...wizja terenowa na gruncie z udziałem Pani J. C...."). Jest bezsporne, że skarżąca nie była obecna przy wizji w dniu [...]. Fakt, że nie była wówczas obecna potwierdziła dodatkowo na rozprawie. Skoro tak, to logicznie rozumując, przyjąć należy, że rzeczywistą intencją organu wydającego decyzję z dnia [...] było przywołanie wizji terenowej z dnia [...], gdyż skarżąca była obecna przy wizji z tego dnia, choć zakwestionowała jej ustalenia. Po drugie, nie jest trafny zarzut skarżącej, że na stronie 5 uzasadnienia sprostowanej decyzji opisano okoliczności, które nie miały miejsca w dniu [...]. Z zawartej w aktach administracyjnych sprawy notatki z tego dnia wynika, że "...odszukano w pkt. nr 10, 9 słupki betonowe...". W sprostowanej decyzji mowa jest o tym fakcie w następnym zdaniu po zdaniu zawierającym prostowaną omyłkę. Zatem także ta okoliczność dowodzi, że organ zamierzał przywołać wizję terenową z dnia [...]. Na uznanie zasługuje w związku z tym wyjaśnienie organu I instancji, że przywołanie niewłaściwej daty było skutkiem błędu przy sporządzaniu elektronicznej wersji czystopisu decyzji. Sąd wskazał, że takie błędy zdarzają się często, a istniejące orzecznictwo pozwala stosować w takich przypadkach instytucję sprostowania oczywistej omyłki (op. cit., choć z oczywistych powodów istniejące, dawniejsze orzecznictwo sądowe traktuje raczej o błędach "maszynowych", a nie "komputerowych").
WSA w Warszawie uznał za niezasadny zarzut skarżącej, że organy wykroczyły poza dopuszczalne ramy, określone w art. 113 § 1 kpa. Sprostowana omyłka nie jest istotna, nie wpływa w żaden sposób na meritum decyzji z dnia [...]. Trudno też przyznać, że intencją organów było ukrycie faktu, iż w dniu [...] odbyła się wizja terenowa – akta sprawy fakt ten potwierdzają, a poza tym w zaskarżonym postanowieniu oraz w postanowieniu utrzymanym nim w mocy w najmniejszym nawet zakresie faktu tego się nie kwestionuje. Nie zasługuje na uznanie zarzut naruszenia przywołanych w skardze przepisów prawa procesowego, gdyż przedmiotem postępowania administracyjnego było jedynie ustalenie rzeczywistych intencji organu wydającego decyzję z dnia [...], a ustalenie tego nie wymagało żadnego dodatkowego postępowania dowodowego. Nie naruszono art. 24a bądź 32 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Choć skarżąca nie sprecyzowała, na czym polega naruszenie pierwszego z tych przepisów, co znacznie utrudnia odniesienie się do tego zarzutu, to Sąd, analizując tę kwestię z urzędu, nie zauważył żadnego związku dokonanego sprostowania z materią objętą tym przepisem. Drugi z tych przepisów dotyczy zasad doręczania wezwania do stawienia się na gruncie oraz sposobu utrwalania dokonywanych czynności geodezyjnych – sprostowanie omyłki w decyzji także nie pozostaje z tym przepisem w żadnym związku.
Za zupełnie bezpodstawny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 64 Konstytucji RP. Prostując omyłkę w decyzji z dnia [...], nie dokonano żadnej ingerencji w jej meritum. Prawo własności skarżącej nie zostało naruszone. Intencją strony skarżącej jest ustalenie rzeczywistych prawnych granic jej nieruchomości. Podnoszone okoliczności nie mają jednak prawnego znaczenia w niniejszym postępowaniu. Mogą one natomiast mieć zasadnicze znaczenie w postępowaniu zawisłym już przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, a zainicjowanym skargą na decyzję z dnia 18 lipca 2006 r.
Uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożyła J. C., C. C. i P. C., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Opierając skargę kasacyjną na podstawie z art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżonemu wyrokowi strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przepisów formalnych i materialnych przez organy w toku postępowania administracyjnego, a to art. 113 § 1 kpa, przez wykroczenie poza dopuszczalne ramy, określone tym przepisem, powodujące zmianę stanu faktycznego sprawy, co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie jest trafny przedstawiony w podstawie kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji istotnych uchybień w stosowaniu przez organ w toku postępowania administracyjnego art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Jako uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, można zarzucić Sądowi naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli w wyniku stosowania art. 113 § 1 kpa doszłoby – na co wskazuje strona skarżąca – do uchybień organu administracyjnego w zakresie ustaleń stanu faktycznego w stopniu na tyle istotnym, że mającym wpływ na wynik sprawy, a których to uchybień Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał za stanowiące wystarczającą podstawę do uwzględnienia skargi.
Stosownie do treści art. 113 § 1 kpa, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
Uregulowana ww. przepisie instytucja sprostowania zawartych w decyzjach oczywistych omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu a jej wyrażeniem na piśmie.
Sprostowaniu w trybie cytowanego przepisu podlegają wyłącznie niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe oraz oczywiste pomyłki. Omyłka pisarska to między innymi widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów, czy – jak w niniejszej sprawie – daty. Oczywistość tego rodzaju błędu można stwierdzić, porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z typową oczywistą omyłką w tekście uzasadnienia decyzji.
W niniejszym przypadku chodzi bowiem o dwie z przeprowadzonych wizji terenowych, oznaczonych konkretnymi datami dziennymi, co w istocie nie jest kwestionowane, a z kontekstu uzasadnienia decyzji jasno wynika, że powołana pierwotnie data wizji terenowej nie jest tą, która winna być użyta dla oznaczenia tegoż zdarzenia, co dodatkowo potwierdza zgromadzona w sprawie dokumentacja, wskazująca na oczywistość omyłki. W takiej sytuacji zmiana daty wizji terenowej na prawidłową, dokonana w trybie art. 113 § 1 kpa, odpowiada treści tego przepisu. W ten sposób ani nie doszło do zmiany ustaleń faktycznych organu, ani tym bardziej do zmiany zawartego w decyzji rozstrzygnięcia, a oczywistość omyłki uzasadnia słuszność podjętego na podstawie powyższego przepisu postanowienia o sprostowaniu, które w żadnym razie nie narusza praw podmiotowych strony skarżącej.
Warto podkreślić, że do zmiany stanu faktycznego w wyniku sprostowania treści decyzji dochodzi wtedy, gdy organ, używając tej instytucji procesowej, tworzy nowy stan faktyczny sprawy, który nie odpowiada zgromadzonym materiałom dowodowym, albo gdy w ten sposób uzupełnia stan faktyczny, zmieniając swoje ustalenia i przydając im nowy, nieznany dotąd wymiar, mający zupełnie inne znaczenie niż przed sprostowaniem i to nie tylko z punktu widzenia stanu sprawy, ale i samego rozstrzygnięcia. Wówczas niewątpliwie sprostowanie jest nieprawidłowe. W rozpoznawanej sprawie nie można mówić o tego rodzaju naruszeniach.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.