I OSK 1498/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzje organów pierwszej i drugiej instancji odmawiające przyznania A.B. zasiłku celowego na pokrycie kosztów pobytu w hostelu. WSA uznał, że organy nie dokonały wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych, w tym stanu technicznego lokalu komunalnego, a odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie mogła stanowić samoistnej podstawy odmowy. NSA uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną SKO za zasadną. Sąd kasacyjny podkreślił, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a organ jest zobowiązany do należytego ustalenia stanu faktycznego i wyważenia interesu społecznego oraz obywateli. W ocenie NSA, zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Organy prawidłowo ustaliły brak współpracy skarżącego z organami pomocy społecznej, w tym odmowę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, oraz dysproporcję między udokumentowanym dochodem a wydatkami, co stanowiło wystarczającą podstawę do odmowy przyznania zasiłku zgodnie z art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Sąd podkreślił, że skarżący wielokrotnie odmawiał skonkretyzowania źródeł finansowania swoich wydatków, co świadczy o braku współpracy. NSA uznał również, że stan techniczny lokalu komunalnego, mimo podnoszonych przez skarżącego zarzutów o pleśni i odoru, nie był kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący posiadał zaspokojoną potrzebę mieszkaniową w postaci lokalu komunalnego, a pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie może stanowić stałego źródła dochodu. Sąd podkreślił, że skarżący opłacił pobyt w hostelu z własnych środków, co świadczy o możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji. Ostatecznie NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyznania zasiłku celowego z powodu braku współpracy strony i dysproporcji dochodów, a także nieuwzględnianie stanu technicznego lokalu jako podstawy do przyznania świadczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku współpracy strony i odmowy ujawnienia źródeł dochodu. Interpretacja przepisów o pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez stronę ubiegającą się o zasiłek celowy, w sytuacji gdy organ dysponuje już danymi z poprzedniego wywiadu, może stanowić samoistną podstawę do odmowy przyznania świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nawet jeśli organ dysponuje już danymi, stanowi brak współpracy ze strony i może być podstawą do odmowy przyznania świadczenia, jeśli wynika z subiektywnych odczuć strony i manifestacji negatywnego stosunku do oceny organu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez stronę, nawet jeśli organ posiadał już dane z poprzedniego wywiadu, stanowiła brak współpracy i była umotywowana subiektywnymi odczuciami strony, a nie obiektywną wiedzą o braku konieczności aktualizacji danych. Taka postawa strony nie powinna być akceptowana i sanuje rzeczywisty brak jej współpracy z organem.
Czy dysproporcja między udokumentowanym dochodem a wydatkami strony, przy jednoczesnej odmowie ujawnienia źródeł finansowania tych wydatków, uzasadnia odmowę przyznania zasiłku celowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dysproporcja między udokumentowanym dochodem a wydatkami, przy kategorycznej odmowie ujawnienia przez stronę źródeł finansowania, stanowi podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego zgodnie z art. 12 ustawy o pomocy społecznej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że strona wielokrotnie odmawiała skonkretyzowania źródeł finansowania swoich wydatków, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń o pożyczkach od znajomych. Brak ujawnienia tych źródeł uniemożliwia organom ocenę sytuacji majątkowej i stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
Czy stan techniczny lokalu komunalnego, w którym mieszka strona, może stanowić podstawę do przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów pobytu w hostelu, jeśli strona posiada zaspokojoną potrzebę mieszkaniową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stan techniczny lokalu komunalnego nie stanowi samoistnej podstawy do domagania się od organów pomocy społecznej zwrotu kosztów przeznaczonych na opłacenie pokoju w hostelu, jeśli strona posiada zaspokojoną potrzebę mieszkaniową i pomoc społeczna ma charakter subsydiarny.
Uzasadnienie
NSA uznał, że strona posiada zaspokojoną potrzebę mieszkaniową w postaci lokalu komunalnego. Nawet jeśli lokal ten miałby wady techniczne, nie stanowi to podstawy do przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów hostelu, gdyż pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i służy przezwyciężaniu trudnych sytuacji, a nie stałemu finansowaniu alternatywnych miejsc zamieszkania.
Czy organ pomocy społecznej jest zobowiązany do ponownego przeprowadzania wywiadu środowiskowego lub gromadzenia dodatkowego materiału dowodowego w sprawie zasiłku celowego, jeśli posiada już wystarczające informacje i materiał dowodowy?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ dysponuje wystarczającymi informacjami i materiałem dowodowym, a decyzja została wydana w sposób logiczny i spójny, ponowne gromadzenie dowodów jest niecelowe.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy dokonały wszelkich niezbędnych ustaleń dotyczących sytuacji osobistej i materialnej wnioskującego, a materiał dowodowy był kompletny. Dodatkowe ustalenia dotyczące stanu technicznego lokalu czy ponowne przesłuchanie strony byłyby niecelowe.
Przepisy (28)
Główne
ups art. 12
Ustawa o pomocy społecznej
ups art. 39
Ustawa o pomocy społecznej
ppsa art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ups art. 2
Ustawa o pomocy społecznej
ups art. 3
Ustawa o pomocy społecznej
ups art. 4
Ustawa o pomocy społecznej
ups art. 11 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
ups art. 106 § ust. 5
Ustawa o pomocy społecznej
ups art. 107 § ust. 4a
Ustawa o pomocy społecznej
ups art. 107 § ust. 5
Ustawa o pomocy społecznej
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 182 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 207 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa z 21 czerwca 2001 r. art. 6a
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego
ustawa z 21 czerwca 2001 r. art. 6b
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego
ustawa z 21 czerwca 2001 r. art. 10
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak współpracy skarżącego z organami pomocy społecznej poprzez odmowę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. • Dysproporcja między udokumentowanym dochodem skarżącego a ponoszonymi przez niego wydatkami, przy jednoczesnej odmowie ujawnienia źródeł finansowania tych wydatków. • Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie może stanowić stałego źródła dochodu. • Skarżący posiadał zaspokojoną potrzebę mieszkaniową w postaci lokalu komunalnego.
Odrzucone argumenty
Stan techniczny lokalu komunalnego jako podstawa do przyznania zasiłku celowego. • Niewystarczające ustalenie stanu faktycznego przez organy pierwszej i drugiej instancji. • Konieczność ponownego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego lub zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
pomoc społeczna ma charakter subsydiarny • nie może stanowić stałego źródła utrzymania • brak współpracy skarżącego z organami • dysproporcja pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową • stan techniczny lokalu komunalnego nie stanowi samoistnej podstawy do domagania się zwrotu kosztów
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Jolanta Rudnicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania zasiłku celowego z powodu braku współpracy strony i dysproporcji dochodów, a także nieuwzględnianie stanu technicznego lokalu jako podstawy do przyznania świadczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku współpracy strony i odmowy ujawnienia źródeł dochodu. Interpretacja przepisów o pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest współdziałanie z organami administracji i transparentność finansowa przy ubieganiu się o pomoc społeczną. Pokazuje również granice uznania administracyjnego i subsydiarny charakter pomocy.
“Odmowa zasiłku celowego: dlaczego brak współpracy i ukrywanie dochodów kosztuje Cię pomoc?”
Dane finansowe
WPS: 1550 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.