I OSK 1497/24

I OSK 1497/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Jolanta Rudnicka
Marek Stojanowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1764/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-09-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2268
art. 2, art. 3, art. 4, art. 11 ust. 2, art. 12, art. 106 ust. 5, art. 107 ust. 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 2024 poz 935
art. 188, art. 151 i art. 207 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1764/22 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 września 2022 r., nr SKO.PS/4110/600/2022 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 28 września 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1764/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi A.B. (dalej również: "wnioskodawca", "skarżący", "strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej również: "skarżący kasacyjnie", "organ odwoławczy", "organ II instancji", "SKO", "Kolegium") z 22 września 2022 r., nr SKO.PS/4110/600/2022 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zwrot kosztów wykupionych leków na kwotę 139,49 zł - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. (dalej również: "Burmistrz", "organ I instancji") z 3 sierpnia 2022 r., nr PS.B360/22.5102.005613.2022.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy.
Wnioskiem z 7 czerwca 2022 r., skarżący zwrócił się o zwrot kosztów wykupionych leków, które przyjmuje na stałe. Wskazał, że nie może przerywać leczenia, a na ten cel zmuszony był "zapożyczyć się (...) i dokonać częściowego wykupienia leków" (k. 2 akt adm.). Do wniosku dołączył fakturę VAT z 3 czerwca 2022 r., na kwotę 139, 49 zł wystawioną na niego, jako nabywcę. Faktura zawiera adnotację "zapłacono gotówką".
Decyzją z 3 sierpnia 2022 r., nr PS.B360/22.5102.005613.2022 Burmistrz odmówił uwzględnienia ww. żądania. Wskazał, że skarżący został poinformowany przez pracowników socjalnych, że w ich ocenie prowadzi on wspólne gospodarstwo z J.K. Strona wyraziła stanowczy sprzeciw wobec takiego stanowiska organu i odmówiła przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (adnotacja urzędowa dot. czynności z 24 czerwca 2022 r. – k. 7 akt adm.). W ocenie Burmistrza całokształt okoliczności sprawy, w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z J.K., współdziałając z nią w zaspokajaniu potrzeb bytowych, mieszkaniowych i żywnościowych. Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej: "ups") brak współpracy skarżącego z organami pomocy społecznej stanowi podstawę negatywnego rozpatrzenia wniosku. Zwrócił uwagę, że celem wywiadu środowiskowego jest pełne i wszechstronne zbadanie sytuacji wnioskodawcy, zaś brak przeprowadzenia tej czynności uniemożliwia ustalenie okoliczności faktycznych sprawy. Zdaniem organu, skarżący: opłaca gotówką pobyty w hostelach, partycypuje również kosztach utrzymania lokalu przy os. A., a zatem istnieje dysproporcja pomiędzy udokumentowaną przez niego wysokością dochodów, a rzeczywistą sytuacją majątkową. Burmistrz przyjął, że potrzeba mieszkaniowa skarżącego jest zaspokojona poprzez ww. lokal komunalny. Zdaniem organu, skoro skarżący zaciąga pożyczki na sfinansowanie pobytów w hostelach od października 2021 r., zasadnym jest stwierdzenie, że w tym czasie posiadał on również środki na spłatę tych zobowiązań. Organ I instancji podniósł, że łączny dochód wykazany przez wnioskującego przed organem wyniósł: 1125,50 zł (środki otrzymywane w ramach świadczeń z pomocy społecznej: zasiłek stały – 719 zł; zasiłek okresowy – 28,50 zł; zasiłek celowy z programu rządowego – 248 zł; zasiłek celowy na dofinansowanie opłat mieszkaniowych – 100 zł; zasiłek celowy na dofinansowanie do środków czystości – 30 zł), gdy jednocześnie skarżący opłacił fakturę za pobyt w hostelu na kwotę 1550 zł oraz rachunki za mieszkanie komunalne (447,22 zł – po połowie z J.K.). Burmistrz obliczając łączną kwotę wydatków skarżącego na cele mieszkaniowe wskazał kwotę 998,86 zł, gdy na ten cel dysponował on w rzeczywistości kwotą 847,50 zł, co w ocenie organu oznaczało, że strona posiada dochód, którego w składanych oświadczeniach nie ujawniła. Skarżący wyjaśnił wprawdzie, że w celu pokrywania wydatków zapożycza się u innych ludzi, twierdzeń tych jednak nie chce konkretyzować. Zdaniem organu w sprawie zachodzi dysproporcja między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby ( art. 12 ups). Tym samym organ uznał, że wnioskujący o zasiłek jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudną sytuację, w jakiej się znajduje i zaspokajać swoje niezbędne potrzeby życiowe.
Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od ww. aktu Burmistrza decyzją z 22 września 2022 r. utrzymało w mocy akt organu I instancji. Wyjaśniło, że podstawę decyzji uznaniowej, której przedmiotem jest przyznanie zasiłku celowego stanowi art. 39 ups. Podzieliło przy tym stanowisko Burmistrza w zakresie konsekwencji braku zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, jako podstawy odmowy przyznania zasiłku celowego. Zauważyło, że odmowę taką należy traktować, jako brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Organ odwoławczy z urzędu posiadał jednak wiedzę na temat okoliczności sprawy w tym zakresie. Wskazał, że: skarżący mieszka od 11 lat z J.K. w mieszkaniu komunalnym, jednocześnie wspólnie wynajmują pokój w hostelu w K., współdziałają w zaspokojeniu potrzeb bytowych, pokrywają opłaty i reprezentują się wzajemnie przed organami i osobami trzecimi. W tej sytuacji przyjęto, że powyższe odpowiada definicji rodziny z art. 6 pkt 14 ups. SKO podkreśliło również, że Burmistrz w sposób logiczny i wyczerpujący wyjaśnił wadliwość uprzedniego traktowania skarżącego, jako osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zasadnie również przyjęto, że wnioskujący o pomoc posiada środki na samodzielne zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, ma również zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Wskazano tu w szczególności na dysproporcję pomiędzy dochodami deklarowanymi przez wnioskodawcę, a realnie wydatkowanymi przez niego kwotami, których pochodzenia skarżący nie skonkretyzował (zaciągnięte pożyczki). SKO wskazało też, że w toku postępowania nie potwierdzono stanowiska skarżącego o trudnych, zagrażających zdrowiu mieszkańców warunkach w zajmowanym przez niego lokalu komunalnym. Końcowo organ wskazał, że pomoc społeczna nie może stanowić stałego źródła dochodu dla osób z niej korzystających, nie służy ona bowiem spełnianiu wszystkich oczekiwań wnioskujących.
Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza uznając, że akty te nie zostały poprzedzone wszechstronną oceną okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz scharakteryzował specyfikę aktów o charakterze uznaniowym. Wyjaśnił, że w toku postępowania o przyznanie zasiłku celowego organ powinien ustalić, czy wnioskodawca spełnia kryterium majątkowe przyznania pomocy oraz czy wnosi o zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Powinien też wziąć pod uwagę, czy strona korzysta z pomocy społecznej i jakie są możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej (dalej: "OPS"). Sąd wojewódzki zauważył, że w przypadku osób systematycznie korzystających z pomocy społecznej, nie jest konieczne przeprowadzanie wywiadu środowiskowego w celu rozpoznania każdego wniosku pomocowego. Zgodnie bowiem z art. 107 ust. 4 ups, w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się, mimo braku zmiany danych, nie rzadziej niż co 6 miesięcy, a w przypadku osób przebywających w domach pomocy społecznej - nie rzadziej niż co 12 miesięcy. WSA przywołując orzecznictwo stwierdził, że przeprowadzanie wywiadu co kilka, czy kilkanaście dni, w odniesieniu do kolejnych wniosków nie tylko przysporzyłoby obowiązków pracownikom OPS, a także byłoby niezrozumiałe dla wnioskodawców, którzy w ten sposób obligowani byliby do potwierdzania przekazanych już organowi administracji informacji, czy dowodów. Przypomniał, że w tej sprawie 24 maja 2022 r. został sporządzony wywiad środowiskowy, a zatem organ dysponował danymi pozwalającymi na ustalenie istotnych okoliczności faktycznych. Ocenił, że odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez skarżącego, w sytuacji gdy był on sporządzony niecałe dwa miesiące przed złożeniem wniosku, a równocześnie brak było podstaw do twierdzenia, że nastąpiły zmiany w sytuacji życiowej strony, nie mogła stanowić samoistnej podstawy odmowy przyznania świadczenia. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że zagadnienia dotyczące tej formy gromadzenia przez organy materiału dowodowego w sprawie reguluje Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2021 poz. 893, dalej: "rozporządzenie z 8 kwietnia 2021 r."), które nie zawiera regulacji, która nakazywałyby sporządzenie wniosków w części "C" w obecności wnioskodawcy. W kwestionariuszu jest natomiast miejsce na uwagi i obserwacje sporządzającego, wobec czego organ mógł sporządzić wywiad ze skarżącym (bez udziału jego współlokatorki), a w uwagach wskazać swoją ocenę sytuacji, dotyczącą jego stanu rodzinnego. W efekcie WSA stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały poprzedzone wszechstronną oceną okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia. Wskazał, że podstawę odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego na leki, stanowiły dwie okoliczności: 1) odmowa sporządzenia wywiadu środowiskowego oraz 2) ustalenie przez organ, że pomiędzy deklarowanym przez skarżącego dochodem, a rzeczywistą sytuacją majątkową zachodziła istotna dysproporcja. Podał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało stałe korzystanie przez skarżącego ze świadczeń z ups, przy jednoczesnym wydatkowaniu kwot na noclegi w hostelu. Kolegium przyjęło też, że strona ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (lokal komunalny), a w toku postępowania nie zostało wykazane, aby mieszkanie zajmowane przez skarżącego i J.K. nie nadawało się do użytkowania. Sąd I instancji wskazał na twierdzenia skarżącego, że organy posiadały dowody potwierdzające istnienie w lokalu pleśni i z tego względu nie można tam przebywać na stałe (m. in. pismo z 28 czerwca 2022 r., k. 98 akt adm.). Sąd I instancji zauważył, że w aktach administracyjnych brak jest dokumentacji dotyczącej takiego stanu rzeczy, zaś organy nie odniosły się do tej kwestii w uzasadnieniach wydanych aktów. Powyższe WSA ocenił jako nieprawidłowe, gdyż - zdaniem tego Sądu - była to okoliczność istotna dla oceny całokształtu sprawy. W rezultacie, Sąd nie miał możliwości weryfikacji twierdzenia, że opłata za hostel nie stanowi zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej skarżącego. WSA podkreślił następnie, że współpraca skarżącego w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej, powinna polegać zarówno na przedłożeniu organom wszelkich dokumentów, jak i wyjaśnień pozwalających na ocenę spełnienia przez niego przesłanek przyznania świadczenia oraz na jego aktywnej postawie w tym zakresie. Wskazał, że brak współpracy skarżącego z organem może stanowić podstawę odmowy udzielenia wnioskowanej pomocy. Za zasadne uznał stanowisko organów, że z akt sprawy wynika dysproporcja pomiędzy wykazywanymi przez skarżącego dochodami, a jego rzeczywistymi możliwościami majątkowymi. Zdaniem Sądu wojewódzkiego, organy dążąc do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i dochodowej skarżącego, powinny wezwać go do wykazania źródeł finansowania opłaty za pobyt w hostelu, ustalić, czy podejmuje on próby przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, ewentualnie zastosować art. 75 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "kpa"), bądź dopuścić dowód z jego przesłuchania. W ocenie WSA prawidłowe są ustalenia, w świetle których całokształt okoliczności faktycznych sprawy daje podstawy do stwierdzenia, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z J.K. i powinny być one wzięte pod uwagę przy ocenie spełnienia przez niego przesłanek przyznania wnioskowanego zasiłku. Zdaniem Sądu I instancji z zaskarżonej decyzji wynikało zaś, że organy z jednej strony uwzględniały kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, by następnie w dalszej części decyzji wskazywać, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo z ww. W konkluzji, Sąd wojewódzki nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy i zgromadzenie materiału dowodowego istotnego "(...) dla ustalenia mających znaczenie w sprawie okoliczności faktycznych - dotyczących rzeczywistej sytuacji majątkowej, zdrowotnej, osobistej skarżącego, stanu technicznego mieszkania przy ulicy A.", przy wykorzystaniu możliwości przewidzianych w kpa oraz ups. Zwrócił też uwagę na konieczność uwzględnienia przez organy obowiązku współdziałania skarżącego z organem oraz zapewnienia stronie prawa określonego w art. 10 kpa. Sąd I instancji rozpoznając sprawę uwzględnił dokumenty złożone przez A.B. na rozprawie 28 września 2023 r. (zaświadczenie lekarskie z 5 września 2023 r., pismo z MOPS w W., kartę informacyjną leczenia szpitalnego, zaświadczenie lekarskie, pismo z PINB w W. z 24 października 2022 r., pismo skarżącego z 3 października 2022 r., adnotację urzędową z 23 września 2021 r., protokół z przyjęcia ustnej skargi, pismo z PPIS w W. z 23 lipca 2019 r., opinię mykologiczną z października 2019 r.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło SKO, kwestionując go w całości i zarzucając "naruszenie prawa materialnego":
1) art. 11 i art. 12 i art. 107 ust. 4a i 5 ups, "(...) przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, iż brak współpracy Skarżącego z organami pomocy społecznej oraz dysproporcja pomiędzy wykazywanymi dochodami a wydatkami ponoszonymi przez Skarżącego nie stanowiła wystarczającej przesłanki do odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku celowego";
2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, "(...) przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, iż nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w szczególności stanu technicznego lokalu nr [...] przy ul. A. [...]w W., z którego Skarżący korzysta wraz z Panią J.K., w konsekwencji nie ustalono, czy istotnie A.B. nieracjonalnie wykorzystuje własne środki przeznaczając je na pokrycie kosztów zakwaterowania w hostelu jak również nie wyjaśniono, czy zwrot kosztów wydruku oraz kopii pism stanowi niezbędną potrzebę bytową Skarżącego."
Podnosząc jak powyżej wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi na decyzję SKO z 22 września 2022 r., nr SKO.PS/4110/600/2022 w przedmiocie przyznania A.B. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków i jej oddalenie; względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie 2) zasądzenie na rzecz Kolegium kosztów postępowania kasacyjnego. W środku zaskarżenia zawarto również oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że powodem odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku był fakt braku współpracy skarżącego z organami w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej, polegający na odmowie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz dysproporcja pomiędzy udokumentowanym przez niego dochodem a wydatkami, jak również nieracjonalne gospodarowanie własnymi zasobami pieniężnymi. W ocenie SKO, Sąd I instancji naruszył art. 11 ups w zw. z art. 107 ust. 4a ustawy uznając, że brak współdziałania skarżącego z organem nie stanowi podstawy do odmowy przyznania świadczenia. Kolegium zwróciło też uwagę na brak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia stanu technicznego lokalu komunalnego zajmowanego przez stronę w sytuacji, gdy z akt sprawy oraz akt innych spraw dotyczących przyznawania pomocy społecznej skarżącemu wynika, że odmówił on wskazania źródeł pozyskiwania środków na regularne uiszczanie gotówką opłat za pobyt w hostelu oraz opłat za ww. mieszkanie. Podniesiono, że "skoro Sąd I instancji stwierdził w uzasadnieniu skarżonego wyroku, iż zbędnym - w świetle art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej - było przeprowadzanie wywiadu środowiskowego ze Skarżącym, bowiem poprzedni wywiad był przeprowadzony w dniu 24 maja 2022 r., w trakcie którego Skarżący odmówił wskazania skąd czerpie środki na pokrywanie z góry od wielu miesięcy opłat za pobyt w hostelu w K., a nadto opłat za mieszkanie (...) zdaniem Kolegium - brak współpracy Skarżącego z organami pomocy społecznej nie budzi wątpliwości." Podkreślono również, że z akt spraw, dotyczących przyznawania pomocy zarówno skarżącemu jak i J.K., jednoznacznie wynika że ponoszone przez nich wydatki ewidentnie przekraczają wykazywane dochody. Nadto zaś, skarżący konsekwentnie odmawia ujawnienia źródeł pozyskiwania środków na ich zaspokojenie, a w szczególności: nie chce ujawnić osób, które udzielają mu "pożyczek". Organy nie mają więc możliwości ustalenia wysokości faktycznie pozyskiwanego przez wnioskującego o zasiłek dochodu. Zasadne zatem było uznanie, że spełnione zostały przesłanki z art. 12 ups, uzasadniające odmowę przyznania wnioskowanego zasiłku. Skarżący kasacyjnie zwrócił również uwagę, że wnioskodawca odmówił złożenia oświadczenia o stanie majątkowym podczas wywiadu środowiskowego - 21 kwietnia 2022 r. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, Kolegium podniosło, że w licznych sprawach skarżącego, poddawanych już kontroli przez WSA w Krakowie, Sąd ten wskazywał, że zapewnienie właściwego stanu technicznego i sanitarnego mieszkania należy do obowiązków właściciela - Miasta W., natomiast nie daje on podstawy do przyznania zasiłku (sprawy o sygn. akt: III SA/Kr 939/22, III SA/Kr 1100/22, III SA/Kr 741/22 i III SA/Kr 742/22). Za niezrozumiałe dla organu uznano przy tym wskazanie Sądu I instancji w uzasadnieniu wyroku o potrzebie wyjaśnienia: "(...) czy żądanie przez Skarżącego zwrotu kosztów wydruku i kopii pism stanowi niezbędną potrzebę bytową...", skoro analizowana sprawa dotyczyła przyznania zasiłku celowego na zakup leków (str. 11 uzasadnienia WSA w zw. ze str. 7 skargi kasacyjnej).
W odpowiedzi na ww. środek zaskarżenia strona wniosła o jego oddalenie. Zażądała również uznania skarżącego za osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, wskazując, że fakt ten był powszechnie znany organom (na potwierdzenie czego przedłożyła m.in. kserokopie decyzji, przyznających zasiłki) oraz Sądowi I instancji. Wniosła także o dopuszczenie wszystkich przedłożonych przy odpowiedzi na skargę kasacyjną dowodów, z których jej zdaniem wynika, że w "(...) sprawie zdrowotnej, materialnej i mieszkaniowej nic się nie zmieniło, na okoliczność ustaleń organu I instancji, oraz nowych okoliczności dotyczących stanu technicznego lokalu komunalnego."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "ppsa"), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają wskazane w środku zaskarżenia podstawy, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Zarzuty środka zaskarżenia, mimo częściowo nieprawidłowego określenia ich przez autorkę, jako "naruszenie prawa materialnego", oparte zostały na obu podstawach z art. 174 ppsa. Wskazano w niej bowiem również na wadliwości o charakterze procesowym - tu np.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa - mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca również uwagę na brak powołania się przez sporządzającą środek zaskarżenia na przepisy prawa stosowane przez wojewódzki sąd administracyjny (np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa - wskazujący kierunek rozstrzygnięcia) i obowiązek ich odniesienia do uregulowań postępowania administracyjnego. Mieć bowiem na uwadze należy, że skarga kasacyjna stanowi środek zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie zaś odwołanie od aktu organu. Jednak powyższe wadliwości nie dyskwalifikują skargi kasacyjnej SKO, gdyż analiza podstaw kasacyjnych i uzasadnienia środka zaskarżenia pozwalają na wystarczająco jasne odczytanie postulowanych naruszeń. Zważywszy, że pomimo częściowo błędnej konstrukcji zarzutów możliwe jest ustalenie granic wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że została ona sporządzona w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie, wobec treści uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09.
Tytułem wstępu podkreślić należy, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego (art. 39 ups), to akt organu o charakterze uznaniowym, co w sposób istotny determinuje zakres i kierunek badania sprawy przez sąd administracyjny. Uznanie administracyjne cechuje się tym, że nawet przy aktualizacji przesłanek określonych w przepisie prawa materialnego, skorzystanie z określonej instytucji, nie stanowi o obowiązku organu uwzględnienia wniosku strony. Sam zatem fakt spełnienia ustawowych kryteriów, nie oznacza automatycznego, czy każdorazowego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego, zgodnego z jej oczekiwaniami. Decyzja powinna jednak realizować określone wymagania, tak aby władcze działanie organu nie było dowolne - wówczas bowiem należałoby je uznać za nieuprawnione, czy przekraczające granice uznania administracyjnego. Organ zobligowany jest więc należycie ustalić stan faktyczny sprawy tj.: wyjaśnić wszelkie istotne dla końcowego rozstrzygnięcia okoliczności, w sposób wyczerpujący zebrać, poddać analizie i rozpatrzyć zgromadzony w trakcie postępowania materiał dowodowy. Winien też przy załatwieniu sprawy uwzględnić i należycie wyważyć interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa). Rola sądu kontrolującego zgodność z prawem tego typu aktu sprowadza się zatem do zbadania, czy organ zebrał w sprawie pełny materiał dowodowy, czy poddał go należytej analizie oraz czy efekt tego działania został w sposób dostatecznie szeroki przedstawiony i uargumentowany w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Sąd kontroluje tu prawidłowość przeprowadzonego przez organ wnioskowania, prowadzącego do stwierdzenia, że w danym stanie faktycznym było/bądź nie było możliwe uwzględnienie wniosku o udzielenie danego rodzaju pomocy, oraz czy decyzja w tym przedmiocie została prawidłowo umotywowana. Przy czym, argumentacja w opisywanym zakresie musi być wewnętrznie spójna, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Zadaniem Sądu I instancji było więc ustalenie, czy organy administracyjne wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla sprawy, a przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego nie została przekroczona zasada swobodnej oceny dowodów oraz sprawdzenie, czy treść żądania mieści się w dyspozycji art. 39 ups (w zakresie realizacji przesłanek podmiotowych i przedmiotowych). Powinien on również rozważyć, czy organ wziął pod uwagę treść żądania, odnosząc ją do hierarchii zgłaszanych potrzeb, także w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc i wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zebrany w sprawie materiał dowodowy bez wątpienia spełniał powyższe warunki i był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ups, który stanowił materialnoprawną podstawę decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanej formy wsparcia, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Prawo do większości świadczeń pieniężnych z ups uzależnione jest przy tym od spełnienia kryterium dochodowego, opisanego w art. 8 ust. 1 ustawy, które wyznacza trzy kategorie ewentualnych beneficjentów (osoby samotnie gospodarujące – 776 zł; osoby w rodzinie - 600 zł i rodziny, których dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie).
W tej sprawie poza sporem stron pozostaje, że złożony przez stronę wniosek dotyczył zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej w postaci zakupu leków. Dalej stwierdzić należało, czy organy dokonały wszelkich niezbędnych ustaleń dotyczących sytuacji osobistej i materialnej wnioskującego. Organy ustaliły, że A.B. jest rozwiedziony, nie utrzymuje kontaktów z rodziną (dwoje dzieci). Od 11 lat prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z J.K., z którą współdzieli lokal komunalny (jeden pokój z aneksem kuchennym), położony w W., przy os. A. [...]. Głównym najemcą jest J.K., skarżący został przez nią w tym mieszkaniu zameldowany. Fakt wspólnego gospodarowania przez ww. został wyraźnie przesądzony w aktach organów, które wskazywały, że uprzednio dokonywano nieprawidłowej oceny stanu rodzinnego strony, uznając go za osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, gdy w rzeczywistości pozostaje on w związku faktycznym z J.K.
Stanowisko takie Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłowe i w pełni uzasadnione. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że procedując w sprawie organ ma prawo i obowiązek weryfikować i aktualizować wcześniejsze ustalenia, szczególnie gdy były one w swej istocie obarczone błędami - taka zaś sytuacja miała miejsce w tej sprawie. A.B. od wielu lat, na stałe zamieszkuje z J.K., współdziałając z nią w zaspokajaniu potrzeb bytowych, żywnościowych i mieszkaniowych. Oboje uczestniczą w opłacaniu mieszkania, żywności, mediów, korzystają ze wspólnych sprzętów, w tym urządzeń kuchennych i sanitarnych, wspierają się i współdziałają w życiu codziennym. Skarżący sporządza w imieniu ww. odwołania, skargi oraz różnego rodzaju pisma urzędowe (twierdzenia strony zawarte np. w odwołaniach J.K.: z "3 sierpnia 2020 r.": od decyzji Burmistrza z 19 lipca 2022 r., k. 86 i k. 92 akt adm.) oraz reprezentuje ją w toczących się postępowaniach, powołując się na "pełnomocnictwo notarialne". Sam skarżący w składanych pismach wyjaśnia, że J.K. jest osobą schorowaną, wymagającą pomocy w czynnościach dnia codziennego i on jej takiej właśnie pomocy udziela. W tym stanie rzeczy, bez znaczenia pozostają jego twierdzenia, kontestujące uznanie go za osobę prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe z ww. W tym miejscu należy podkreślić, że A.B. nie podjął próby podważenia powyższej oceny, poprzez złożenie skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który uznał na prawidłowe takie stanowisko organu. Przywołać w tym miejscu wypada orzecznictwo sądów administracyjnych na gruncie art. 6 ust. 1 pkt 14 ups, definiującego rodzinę, jako: osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Sytuacja skarżącego w sposób pełny wpisuje się w dyspozycję tego przepisu, co w sposób logiczny, spójny i skonkretyzowany opisano w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji i co słusznie zostało zaaprobowane przez Sąd wojewódzki. Dla przykładu zaprezentowane powyżej stanowisko wyrażono również w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach: I OSK 1621/23 z 25 lipca 2024 r., I OSK 2005/23 z 21 sierpnia 2024 r., czy I OSK 650/23 z 12 lutego 2025 r. Organy przyjęły, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, schorowaną, leczącą się w wielu poradniach lekarskich. Stan zdrowia skarżącego i jego trudna sytuacja życiowa również pozostają poza sporem w sprawie. Dalej wskazano, że jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy są różnego rodzaju świadczenia z zakresu pomocy społecznej, z których korzysta stale i systematycznie (zasiłki: stały, okresowy oraz celowe). Organy przedstawiły łączny dochód strony z wyszczególnieniem podanej wyżej kwoty, zestawiły go z ujawnionymi wydatkami oraz odniosły się do określonego prawem progu dochodowego. Już w tym miejscu za nieuprawnione uznać należy stwierdzenie Sądu wojewódzkiego, jakoby organy mimo skorygowania wcześniejszego stanowiska o prowadzeniu przez stronę jednoosobowego gospodarstwa domowego, potraktowały go właśnie, jako tego typu podmiot - odnosząc uzyskiwane przez niego dochody do kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 pkt 1 ups (776 zł). Kolegium nie przesądziło tej kwestii, a wskazało, że: "W przedmiotowej sprawie całokształt okoliczności przesądza o prawidłowości stanowiska organu I instancji o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego." (str. 7 zaskarżonej decyzji; str. 146 akt adm.). Podkreślić w tym miejscu należy, że stanowisko w powyższym względzie nie stanowiło przyczyny negatywnej decyzji organu wobec złożonego wniosku, co słusznie skądinąd WSA zauważa w dalszej części uzasadnienia, stwierdzając, że "(...) podstawę odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego stanowiły dwie okoliczności – odmowa przez skarżącego sporządzenia wywiadu środowiskowego oraz ustalenie przez organ, że pomiędzy deklarowanym przez skarżącego dochodem, a rzeczywistą sytuacją majątkową zachodzi istotna dysproporcja." (str. 8 uzasadnienia; k. 55 verte akt sąd.).
Oceniając kwestie odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jako obligatoryjnego warunku wydania aktu w tej sprawie, częściowo zgodzić się należy z Sądem wojewódzkim, który przyjął, że wobec stałych beneficjentów świadczeń z ups nie jest konieczne przeprowadzanie wywiadu środowiskowego w celu rozpoznania każdego kolejnego wniosku pomocowego (art. 107 ust. 4 ups). Ma to znaczenie w sytuacji, gdy strona - jak w tej sprawie - składa na przestrzeni krótkich odstępów czasu wiele żądań o podobnym charakterze, a organ jest już w posiadaniu danych dotyczących jej sytuacji rodzinnej, majątkowej, zdrowotnej i życiowej, uzyskanych uprzednio w innych postępowaniach. Sam fakt odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez wnioskującego o wsparcie, jako przesłanka wydania aktu o charakterze negatywnym dla strony jest - co do zasady - przesłanką wystarczającą. Istotnym w zakresie oceny negatywnego stanowiska strony wobec przeprowadzenia dodatkowego wywiadu środowiskowego (czy jego aktualizacji) w tej sprawie nie było bowiem posiadanie już przez organ niezbędnych informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy, a rzeczywista intencja, która kierowała skarżącym przy tym działaniu - a więc jego motywy, które podał artykułując odmowę.
W tej sprawie pracownicy socjalni podjęli kilka prób przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (24 czerwca 2022 r. - wywiad przerwano, w związku ze sprzeciwem strony wobec stanowiska organu o wspólnym gospodarowaniu z J.K. - adnotacja urzędowa k. 7 akt adm.; 30 czerwca 2022 r. - skarżącego nie zastano; umówiono termin kolejnego spotkania na 11 lipca 2022 r. - strona odmówiła przeprowadzenia wywiadu składając w ww. dacie oświadczenie na druku urzędowym w tym przedmiocie i wskazując jej przyczynę jak wyżej - k. 29 akt adm.).
Bezspornym jest więc, że skarżący skutecznie odmówił przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (jego aktualizacji), co uznać należy za brak jego współpracy z pracownikami socjalnymi, do czego był zobowiązany bez względu na przyjętą przez organ ocenę jego sytuacji życiowej. Podkreślenia przy tym wymaga, że takie stanowisko strony nie było powodowane (ani też uzasadniane) jej obiektywną wiedzą o braku konieczności aktualizacji danych z wywiadu środowiskowego, wobec dysponowania przez organ informacjami zebranymi już na gruncie innych, podobnych postępowań (np. wywiadu z 22 maja 2022 r.). Odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w tym przypadku stanowiła bowiem umotywowany jedynie subiektywnymi odczuciami skarżącego, sposób manifestacji jego negatywnego stosunku do przyjętej przez organ oceny jego sytuacji rodzinnej. Pozostawała więc bez związku ze ziszczeniem się przesłanek w zakresie braku konieczności przeprowadzenia czynności ukierunkowanych na zebranie materiału dowodowego w sprawie. Taka zaś postawa wnioskującego nie powinna być akceptowana i nie można jej odczytywać na jego korzyść, sanując tym samym rzeczywisty brak współpracy skarżącego z organem. O ile bowiem organ nie był w tej sprawie związany koniecznością przeprowadzenia wywiadu w związku z posiadaniem danych istotnych w sprawie, to jednak wyartykułowana wprost odmowa strony nie miała oparcia w tej właśnie okoliczności, a stanowiła wynik wyboru skarżącego i wyrażała w rzeczywistości jedynie kontestację dla działań organu. Fakt ten - jako istotny i przeważający w ocenie braku współdziałania skarżącego z organem - zdecydował, że Kolegium rozstrzygnęło omawianą kwestię prawidłowo.
Organ, podkreślając brak współpracy skarżącego i odmowę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w efekcie ustalił jego sytuację opierając się na dokumentacji akt tej sprawy i uwzględniając materiał dowodowy znany mu już z urzędu (na co również wskazano w uzasadnieniach wydanych aktów władczych). Objęte rozstrzygnięciem Kolegium stanowisko wywiedziono także ze stwierdzenia dysproporcji pomiędzy wykazywanym przez skarżącego dochodem a wartością kwot realnie przez niego wydatkowanych - art. 12 ups (m.in. kwestia jednoczesnego opłacania lokalu komunalnego w W. i kwot przeznaczanych comiesięcznie na wynajem pokoju w hostelu w K.). Odnotować w tym miejscu należy, że danych przedstawianych przez Burmistrza i SKO w uzasadnieniach zapadłych aktów administracyjnych, za wyjątkiem twierdzeń o wspólnym gospodarowaniu z J.K., skarżący w żaden sposób nie kwestionuje. W odpowiedzi na skargę kasacyjną stwierdza wprost, że dane te nie uległy zmianie i są organowi znane z urzędu. Nie można również pomijać, że z dokumentacji akt sprawy wynika, że wnioskujący o zasiłek na zakup leków, po pierwsze: leki te już wcześniej zakupił (załącznik do wniosku z 7 czerwca 2022 r. - faktura z 3 czerwca 2022 r., określająca go jako nabywcę, który zapłacił gotówką - k. 1 akt adm.) - a więc był w posiadaniu środków pieniężnych na ww. cel, co już samo w sobie zasadniczo ogranicza możliwość przyznania zasiłku. Pamiętać bowiem należy, że podstawą tego typu świadczenia jest wykazany uprzednio brak środków i możliwości zaspokojenia przez wnioskującego niezbędnej potrzeby we własnym zakresie. Zgłoszona zaś przez skarżącego potrzeba została w rzeczywistości zaspokojona przy wykorzystaniu jego własnych możliwości i uprawnień w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W tej sprawie nie zaistniała natomiast sytuacja, której strona nie byłaby w stanie przezwyciężyć samodzielnie, na co wprost wskazuje fakt, że sama wykupiła potrzebne leki. W tym miejscu Sąd kasacyjny zauważa, że większość włączonych w akta administracyjne sprawy (wspólnych dla kilkunastu spraw zasiłkowych) wniosków o udzielenie pomocy w postaci zasiłków celowych, posiada załączniki w formie odpowiednich faktur, dokumentujących uprzednie uregulowanie przez skarżącego ceny. Oczekiwanie w takim przypadku, że organy pomocy społecznej będą każdorazowo zaspokajać żądania skarżącego nawet, jeśli jest on w stanie zaspokoić daną potrzebę życiową we własnym zakresie, stoi w sprzeczności z celem tej instytucji. Organy pomocy społecznej nie są związane obowiązkiem uwzględnienia każdego kolejnego wniosku, a udzielana pomoc powinna być miarkowana w zależności od potrzeb. Zasadnym jest w tym kontekście stanowisko organów, kładące nacisk na jedynie subsydiarny charakter świadczeń z ups, gdy w tej sprawie skarżący domaga się w rzeczywistości zwrotu wydatkowanych już środków, gdy leki, które stanowią podstawę żądania - zostały już przez niego wykupione. Po drugie zaś: strona, pomimo wezwania jej przez organ do złożenia stosownych wyjaśnień w powyższej kwestii (kserokopia wezwania k. 45 akt adm., dotyczące wskazania źródła zasobów finansowych na opłaty poniesione w związku z wynajmem pokoju w hostelu; zawiadomienie z 2 czerwca 2022 r. w trybie art. 79a kpa, wskazujące na ww. dysproporcję w wydatkowanych kwotach w odniesieniu do deklarowanego dochodu i umożliwiające udzielenie wyjaśnień przez stronę - k. 31 - 32 akt adm.), w żaden logiczny i skonkretyzowany sposób nie określiła źródła pozyskiwania od października 2021 r. środków pieniężnych, ponad wartości przyznawane uprzednio na gruncie ups, gdy wnioskodawca innych źródeł swojego dochodu, nie wykazuje. Wyjaśnienia takiego nie mogą w żadnym razie stanowić oświadczenia o zaciąganych "pożyczkach od znajomych", czy "od wielu osób" - twierdzenia tego typu pozostają jedynie gołosłowne, wobec braku ich udokumentowania. Na marginesie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że co najmniej bezrefleksyjnym ze strony organu byłoby przyjęcie, że skarżący oraz zamieszkująca wraz z nim J.K. od października 2021 r. utrzymują się jedynie z zaciąganych przez siebie pożyczek od bliżej nieokreślonych osób - przy czym zobowiązań tych przez tak długi czas nie regulują, a otrzymują jednocześnie stale kolejne kwoty z tego źródła.
Odnosząc się do wskazania przez Sąd I instancji na konieczność ponownego przeprowadzenia przez organy postępowania i zgromadzenia materiału dowodowego istotnego - zdaniem tego Sądu - dla ustalenia mających znaczenie w sprawie okoliczności faktycznych, "(...) w tym dotyczących rzeczywistej sytuacji majątkowej, zdrowotnej, osobistej skarżącego, stanu technicznego mieszkania przy ulicy A.", Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że są one zbędne. Przy rozstrzyganiu sprawy wzięto bowiem pod uwagę całokształt sytuacji strony: tak majątkowej - której wykazania skarżący wprost odmawia, a co w tej sytuacji nie wymaga dodatkowych ustaleń; zdrowotnej - która nie jest w sprawie sporna, a więc brak jest przyczyny by organ określał ją ponownie; osobistej - która została w sprawie prawidłowo oceniona i nie stała u podstaw rozstrzygnięcia Kolegium. Słusznie również przyjęto, że pomoc społeczna ma charakter jedynie subsydiarny, wspierający jej beneficjentów w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych i nie może stanowić stałego źródła ich utrzymania. Organy wzięły pod uwagę możliwości finansowe jakimi dysponują oraz pomoc już przyznaną skarżącemu, a także potrzeby innych osób wnioskujących o tego typu wsparcie. W ww. zakresie organ wypowiedział się w sposób logiczny i spójny. Zebrał również całokształt dokumentacji istotnej dla wydania aktu - w postępowaniu prawidłowo stosując zasady określone w art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Trafnie także ocenił zebrany materiał dowodowy (art. 80 kpa), uargumentował przy tym zasadność przesłanek, którymi się kierował odmawiając przyznania wnioskowanej formy pomocy (art. 107 § 3 kpa). Objęty oceną WSA akt Kolegium nie wykraczał zatem poza dozwolone ramy, nie nosił również cech dowolności. Okoliczności istotne w sprawie zostały wyjaśnione i wzięte pod uwagę w procesie orzeczniczym. Nadto strona była na bieżąco informowana o stanie sprawy (w tym m.in. w trybie art. 79a kpa, art. 10 kpa), miała możliwość zapoznania się z aktami oraz wyrażenia swojego stanowiska - brała więc czynny udział w postępowaniu - co czyniła w formie rozmów telefonicznych z pracownikami organu (co wynika z notatek urzędowych w aktach sprawy i co strona przyznaje w przedkładanych pismach), wizyt w siedzibie organu, czy składając stanowiska w licznych wnioskach, pismach procesowych i odwołaniach.
Zdaniem Sądu kasacyjnego pozostającym bez znaczenia dla wyniku tej sprawy, jest wyrażone przez Sąd I instancji wskazanie, dotyczące zbadania przez organy pomocowe stanu technicznego lokalu komunalnego, zajmowanego przez skarżącego. Podkreślenia wymaga, że przyczynami odmownego stanowiska organów był sprzeciw strony wobec przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz dysproporcja pomiędzy wykazanymi dochodami skarżącego a wydatkowanymi przez niego środkami. Skoro zatem stwierdzono aktualizację dwóch ww. przesłanek negatywnych, uznając przy tym prawidłowe i kompletne zebranie materiału dowodowego w tej sprawie - przeprowadzanie dodatkowych ustaleń w zakresie stanu technicznego mieszkania komunalnego jest niecelowe.
W kwestii podnoszonego przez organ wskazania WSA, dotyczącego konieczności dokonania przez organ oceny, czy "zwrot kosztów wydruków oraz kopii nie stanowi zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej skarżącego", Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zapis ten nie obliguje organu do badania ww. zagadnienia, a stanowi prawdopodobnie oczywistą omyłkę pisarską w uzasadnieniu Sądu wojewódzkiego. Sprawa dotyczy bowiem zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków, nie zaś zwrotu kosztów wydruków i kopii - co do którego to żądania, Sąd I instancji wypowiadał się w sprawie sygn. akt III SA/Kr 1766/22.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o dopuszczenie dowodu z załączonych do tego pisma dokumentów, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na treść art. 106 § 3 ppsa, zgodnie z którym: "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie." Złożone przez stronę kopie dokumentów, pozostają w ocenie Sądu kasacyjnego bez istotnego wpływu na wynik tej sprawy – co zostało wyjaśnione już powyżej – wobec czego nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowego dowodu z ich treści.
Uwzględniając powyższe rozważania oraz uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 151 ppsa, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oddaleniu skargi.
Na podstawie art. 207 § 2 ppsa odstąpiono od zasądzenia od A.B. na rzecz SKO zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że zachodzi szczególny przypadek o którym mowa w tym przepisie.