I OSK 1469/25Oddalenie skargi kasacyjnej pomoc społeczna zwrot wydatków dps
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzje organów administracji dotyczące zobowiązania P.K. do zwrotu wydatków poniesionych przez gminę za pobyt jego matki w domu pomocy społecznej. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 61 ust. 3 oraz art. 104 ust. 4 i art. 107 ust. 1, 4 i 4a, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Organ argumentował, że w sytuacji nieuiszczania opłat, organ administracji ma obowiązek ustalać dochód zobowiązanego i inne osoby zobowiązane do ponoszenia opłat, nawet jeśli zobowiązany odmawia współpracy. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organy i sądy. Wskazał, że wytyczne zawarte w poprzednim, prawomocnym wyroku WSA z dnia 30 maja 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 410/23) dotyczące konieczności ustalenia sytuacji dochodowej skarżącego oraz kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłat, nie uległy zmianie w związku ze zmianą przepisów. Ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej stanowiły polemikę z tymi wytycznymi, NSA uznał je za niezasadne i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążący charakter art. 153 p.p.s.a. i konieczność stosowania się do wytycznych sądu pierwszej instancji, nawet w kolejnych postępowaniach kasacyjnych, jeśli stan prawny się nie zmienił.
Dotyczy spraw administracyjnych rozpoznawanych w trybie skargi kasacyjnej, gdzie sąd drugiej instancji jest związany wytycznymi sądu pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji ma obowiązek ustalać dochód zobowiązanego oraz inne osoby zobowiązane do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, nawet jeśli zobowiązany odmawia współpracy lub nie wskazuje miejsca zamieszkania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek ustalić sytuację dochodową zobowiązanego oraz krąg podmiotów zobowiązanych do ponoszenia opłat, a także zweryfikować, czy nie są one zwolnione z tego obowiązku, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. i wcześniejszymi wytycznymi sądu.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał na konieczność ustalenia sytuacji dochodowej skarżącego i kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt matki w DPS. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania sądu wiążą organy i sądy, a przepisy dotyczące pomocy społecznej nie uległy zmianie.
Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące wykładni i zastosowania przepisów ustawy o pomocy społecznej mogą być uwzględnione, jeśli stanowią polemikę z wcześniejszymi, wiążącymi wytycznymi sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty stanowiące polemikę z wytycznymi zawartymi w poprzednim, prawomocnym wyroku sądu nie mogą zostać uwzględnione, gdyż prowadziłoby to do naruszenia art. 153 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Art. 153 p.p.s.a. nakłada na organy i sądy obowiązek związania się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu. Ponieważ przepisy ustawy o pomocy społecznej nie uległy zmianie od czasu wydania poprzedniego wyroku, wytyczne są nadal wiążące.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi kasacyjnej, NSA oddala ją.
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli nie ma uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia.
u.p.s. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy ustalania dochodu zobowiązanego do ponoszenia opłat za pobyt w DPS.
u.p.s. art. 104 § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy ustalania sytuacji dochodowej osoby zobowiązanej do wnoszenia opłat.
u.p.s. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy ustalania wysokości opłaty za pobyt w DPS.
u.p.s. art. 107 § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy ustalania wysokości opłaty za pobyt w DPS.
u.p.s. art. 107 § 4a
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy ustalania wysokości opłaty za pobyt w DPS.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują.
u.p.s. art. 61 § 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy ustalania osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w DPS.
Dz.U. 2026 poz 143 art. 153
Dz.U. 2026 poz 143 art. 182 § 2
Dz.U. 2026 poz 143 art. 183 § 1
Dz.U. 2026 poz 143 art. 183 § 2
Dz.U. 2026 poz 143 art. 184
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 153 p.p.s.a. wiążącego sądy i organy z wcześniejszymi wytycznymi WSA. • Brak zmiany przepisów prawa materialnego od czasu wydania poprzedniego wyroku WSA.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 61 ust. 3 u.p.s. przez błędną wykładnię. • Zarzuty naruszenia art. 104 ust. 4 oraz art. 107 ust. 1, 4 i 4a u.p.s. przez niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy [...] a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie • zarzuty skargi kasacyjnej stanowiące w rzeczywistości polemikę z wytycznymi zawartymi w wyroku tego sądu z 30 maja 2023 r. nie mogły zostać uwzględnione
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Marian Wolanin
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter art. 153 p.p.s.a. i konieczność stosowania się do wytycznych sądu pierwszej instancji, nawet w kolejnych postępowaniach kasacyjnych, jeśli stan prawny się nie zmienił."
Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych rozpoznawanych w trybie skargi kasacyjnej, gdzie sąd drugiej instancji jest związany wytycznymi sądu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą związania sądu i organów wcześniejszymi wytycznymi sądu (art. 153 p.p.s.a.), co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Sąd administracyjny związany własnymi wytycznymi: kluczowa lekcja z art. 153 p.p.s.a.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.