Orzeczenie · 2026-06-25

I OSK 1325/23Wywłaszczenie nieruchomości operat szacunkowy odszkodowanie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-25
NSANieruchomościWysokansa
nieruchomościwywłaszczenieodszkodowanieoperat szacunkowyrzeczoznawca majątkowygospodarka nieruchomościamidrogi publicznepostępowanie administracyjneNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. WSA uznał, że operat szacunkowy, na podstawie którego ustalono odszkodowanie, był wadliwy, ponieważ został sporządzony na zlecenie inwestora (Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad), a nie na zlecenie organu prowadzącego postępowanie. Minister zarzucił WSA naruszenie art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, argumentując, że operat sporządzony na zlecenie strony może być podstawą ustalenia odszkodowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że choć literalne brzmienie art. 130 ust. 2 u.g.n. nie wyklucza wykorzystania opinii sporządzonej na zlecenie strony, to jednak z perspektywy procesowej i zasady bezstronności, organ ma obowiązek zlecić sporządzenie opinii biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu. Zapewnia to właścicielowi nieruchomości wycenę w pełni obiektywną, co jest kluczowe w postępowaniu wywłaszczeniowym. Sąd podkreślił, że opinie stron mogą być przedstawiane, ale nie mogą zastępować opinii biegłego powołanego przez organ. W związku z tym, WSA prawidłowo uznał, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania dowodowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, wymogi dotyczące operatów szacunkowych i roli biegłych w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod inwestycje drogowe i stosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami w powiązaniu ze specustawą drogową.

Zagadnienia prawne (2)

Czy operat szacunkowy sporządzony na zlecenie inwestora, a nie organu prowadzącego postępowanie, może stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, operat szacunkowy sporządzony na zlecenie inwestora nie może stanowić wyłącznej podstawy decyzji odszkodowawczej, ponieważ organ ma obowiązek zlecić sporządzenie opinii biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu, aby zapewnić obiektywną wycenę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że z perspektywy procesowej i zasady bezstronności, art. 130 ust. 2 u.g.n. zobowiązuje organ do zlecenia rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia opinii w przedmiocie wartości nieruchomości, która stała się własnością podmiotu publicznoprawnego. Opinie stron, choć mogą być przedstawiane, nie zastępują opinii biegłego powołanego przez organ.

Czy przyjęcie przez WSA, że operat szacunkowy sporządzony na zlecenie inwestora jest wadliwy i dyskwalifikuje go jako dowód, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przyjęcie przez WSA, że operat szacunkowy sporządzony na zlecenie inwestora jest wadliwy, nie stanowi istotnego naruszenia przepisów postępowania, ponieważ organ nie dokonał ustaleń faktycznych w stopniu wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania.

Uzasadnienie

Skoro operat szacunkowy został sporządzony na zlecenie inwestora, a nie organu, to nie spełniał podstawowego warunku opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Organ nie dokonał ustaleń faktycznych w stopniu wystarczającym, naruszając tym samym przepisy postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Rozwoju i Technologii.

Przepisy (12)

Główne

u.g.n. art. 130 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Organ ma obowiązek zlecić rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie opinii w przedmiocie wartości nieruchomości, która stała się własnością podmiotu publicznoprawnego, aby zapewnić obiektywną wycenę.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

WSA uchylił decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 84 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Operat szacunkowy sporządzony na zlecenie inwestora nie stanowi opinii biegłego.

specustawa drogowa art. 18

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

WSA uchylił decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

specustawa drogowa art. 12 § ust. 4a

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Operat szacunkowy sporządzony na zlecenie inwestora, a nie organu, nie może stanowić podstawy do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ponieważ organ ma obowiązek zlecić sporządzenie opinii biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu w celu zapewnienia obiektywnej wyceny.

Odrzucone argumenty

Wyrok WSA jest wadliwy, ponieważ błędnie przyjął, że operat szacunkowy sporządzony na zlecenie inwestora nie spełnia podstawowego warunku opinii biegłego i dyskwalifikuje go jako dowód. • Art. 130 ust. 2 u.g.n. nie wyklucza możliwości wykorzystania przez organ operatu opracowanego na zlecenie strony postępowania.

Godne uwagi sformułowania

organ ma obowiązek zlecić rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia opinii w przedmiocie wartości nieruchomości, która stała się własnością podmiotu publicznoprawnego • aby zapewnić jej wydania decyzji odszkodowawczej w oparciu o wycenę w pełni obiektywną • operat ten nie spełniał podstawowego warunku, tzn. nie stanowił opinii biegłego – w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący

Jolanta Górska

członek

Monika Nowicka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, wymogi dotyczące operatów szacunkowych i roli biegłych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod inwestycje drogowe i stosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami w powiązaniu ze specustawą drogową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wywłaszczeń – sposobu ustalania odszkodowania, co ma znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i organów administracji. Wyjaśnia rolę operatów szacunkowych.

Czy operat szacunkowy na zlecenie inwestora wystarczy do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną działkę? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 76 201,65 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst