I OSK 1288/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sprawa dotyczyła rolniczki sprawującej opiekę nad niepełnosprawną matką, która ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Kluczową kwestią sporną było ustalenie, czy skarżąca faktycznie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, co jest warunkiem przyznania świadczenia dla rolników na mocy art. 17b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca argumentowała, że przekazała prowadzenie gospodarstwa synowi i złożyła stosowne oświadczenie. Jednakże, NSA, opierając się na przepisach i orzecznictwie, w tym uchwale NSA I OPS 5/12, stwierdził, że samo oświadczenie nie jest wystarczające. Istotne jest wykazanie faktycznego i prawnego zaprzestania prowadzenia gospodarstwa, co obejmuje również zarządzanie nim. W analizowanej sprawie skarżąca nadal figurowała w ewidencji producentów rolnych ARiMR, wnioskowała o płatności bezpośrednie i z nich korzystała, co świadczyło o jej statusie czynnego rolnika. Brak zgłoszenia zmian w ewidencji ARiMR po deklarowanym zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa dodatkowo podważało jej argumentację. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że figurowanie w ewidencji ARiMR i pobieranie dopłat bezpośrednich jest kluczowym dowodem na prowadzenie gospodarstwa rolnego, nawet w sytuacji złożenia oświadczenia o zaprzestaniu działalności i przekazaniu prac innym członkom rodziny, co uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rolników ubiegających się o świadczenia rodzinne i wymaga analizy dokumentacji związanej z ARiMR oraz przepisami dotyczącymi prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rolnik, który złożył oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego i przekazał prace synowi, może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, jeśli nadal figuruje w ewidencji producentów rolnych ARiMR i pobiera dopłaty bezpośrednie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rolnik nie może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, jeśli nie wykazał skutecznie zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, co potwierdza jego status czynnego rolnika.
Uzasadnienie
NSA uznał, że samo oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego nie jest wystarczające. Kluczowe jest wykazanie faktycznego i prawnego zaprzestania prowadzenia gospodarstwa, w tym zarządzania nim. Figurowanie w ewidencji ARiMR i pobieranie dopłat świadczy o statusie czynnego rolnika, a brak zgłoszenia zmian w ewidencji dodatkowo podważa argumentację o zaprzestaniu działalności.
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 8 § 1, 9, 77 § 1, 79a § 1 i art. 84 § 1 kpa) przez Sąd I instancji, polegające na braku prawidłowej kontroli działalności administracji i zaakceptowaniu ustaleń organów co do prowadzenia gospodarstwa rolnego, uzasadnia uchylenie wyroku?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli Sąd I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie znajdują uzasadnienia.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania były nieprecyzyjne i nieuzasadnione. Sąd wojewódzki prawidłowo ocenił, że skarżąca nie wykazała zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, co było podstawą do oddalenia skargi. Zasady informowania stron (art. 9, 10, 79a kpa) zostały zachowane.
Przepisy (15)
Główne
uśr art. 17 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. osobom obciążonym obowiązkiem alimentacyjnym, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub niepełnosprawności ze wskazaniami.
uśr art. 17b § ust. 1 pkt 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
W przypadku rolników, małżonków rolników i domowników, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego.
ppsa art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
kpa art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
kpa art. 8 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania na podstawie przepisów prawa.
kpa art. 9
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu informowania stron o ich prawach i obowiązkach.
kpa art. 10
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
kpa art. 77 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
kpa art. 79a § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu zawiadomienia stron o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
kpa art. 84 § § 1 a contrario
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Wynika z tego, że organ powinien opierać się na dowodach, a nie na domniemaniach lub niezweryfikowanych twierdzeniach.
ustawa z 18 grudnia 2003 r. art. 14 § ust. 1
Ustawa o Krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
Obowiązek producenta rolnego zgłoszenia każdej zmiany danych w terminie 14 dni.
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Reguluje system wsparcia dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 8 § 1, 9 i 77 § 1, 79a § 1 i art. 84 § 1 a contrario kpa, polegające na braku prawidłowego przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej i niesłusznym zaakceptowaniu ustaleń SKO, że zakres opieki nad matką nie wyklucza możliwości pracy w gospodarstwie rolnym. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 8 § 1, 9 i 77 § 1, 79a § 1 kpa, polegające na braku prawidłowego przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej i zaakceptowaniu błędnej oceny dowodów co do braku zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 17b ust. 1 pkt 1 uśr, poprzez zaakceptowanie wykładni organu uznającej, że sam fakt zarejestrowania w ewidencji producentów rolnych ma przesądzające znaczenie dla stwierdzenia braku zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Godne uwagi sformułowania
dopóki rolnik figuruje w ewidencji krajowych producentów rolnych, dopóty nie można stwierdzić, że zaprzestał on prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. • prowadzenie gospodarstwa rolnego może polegać tylko na zarządzaniu nim. • zaprzestanie przez rolnika prowadzenia gospodarstwa rolnego - o jakim mowa w art. 17b ust. 1 pkt 1 uśr - nie polega jedynie na wyrażeniu deklaracji w tym zakresie, czy na faktycznym zaniechaniu wykonywania konkretnych i ukierunkowanych na czerpanie zysku, czynności • Status producenta rolnego, a więc i skorelowana z nim możliwość korzystania z płatności bezpośrednich, powiązany jest bezpośrednio z wpisem w ww. ewidencji producentów oraz nadanym producentowi numerem identyfikacyjnym
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
członek
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że figurowanie w ewidencji ARiMR i pobieranie dopłat bezpośrednich jest kluczowym dowodem na prowadzenie gospodarstwa rolnego, nawet w sytuacji złożenia oświadczenia o zaprzestaniu działalności i przekazaniu prac innym członkom rodziny, co uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rolników ubiegających się o świadczenia rodzinne i wymaga analizy dokumentacji związanej z ARiMR oraz przepisami dotyczącymi prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak formalne wymogi (ewidencja ARiMR, dopłaty) mogą decydować o przyznaniu lub odmowie świadczenia, nawet gdy stan faktyczny wydaje się wskazywać inaczej.
“Rolnik chce świadczenia pielęgnacyjnego, ale ARiMR i dopłaty krzyżują plany. Czy formalności wygrają z opieką?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.