II SA/RZ 1560/24

II SA/Rz 1560/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Mikolik
Paweł Zaborniak
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 1b,
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1429
art. 63 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 4 października 2024 r. nr SKO.4115.414.2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A.C. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 4 października 2024 r. nr SKO.4115.414.2024, odmawiająca przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.
Wnioskiem z dnia 7 grudnia 2023 r. skarżący wystąpił do Wójta Gminy G. (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad mamą Z.C.
Decyzją z dnia 20 maja 2024 r. nr ŚR.5211.118-G.2024, Wójt, działając na podstawie art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 29 ust. 1, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.; dalej: "u.ś.r.") oraz art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Organ I instancji na podstawie załączonego do wniosku orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] stwierdził, że niezdolność do samodzielnej egzystencji Z.C. istnieje od 81-go roku życia. W ocenie Wójta nie została zatem spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 b u.ś.r., ponieważ niepełnosprawność nie powstała przed ukończeniem 25 roku życia.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Kolegium opisaną na wstępie decyzją z dnia 4 października 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1429; dalej: "u.ś.w."), utrzymało zaskarżoną decyzję Wójta w mocy.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej, spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Organ wskazał, że we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżący poinformował o rezygnacji z zatrudnienia z dniem 5 listopada 2023 r., w celu sprawowania opieki nad matką. Następnie w oświadczeniu z dnia 3 kwietnia 2024 r., poinformował, że w złożonym wniosku błędnie określił datę zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym, gdyż jest ono wydzierżawione i uprawiane przez dzierżawcę. Kolegium wskazało, że zgodnie z pismem Wójta z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr [...], skarżący figuruje w ewidencji podatkowej Gminy G. posiadając grunty o powierzchni 1,0258 ha - o pow. przeliczeniowej 1,3790 ha.
Organ ustalił więc, że skarżący posiada gospodarstwo rolne i w dniu 5 grudnia 2023 r. zawarł umowę dzierżawy ze S.S., wydzierżawiając mu grunt o powierzchni 0,42 ar. Z kolei z pisma ARiMR, Podkarpackiego Oddziału Regionalnego z dnia 16 maja 2024 r., nr [...] wynika, że skarżący w 2023 r. ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu prowadzenia działalności rolniczej, które zostały wypłacone w dniu 20 listopada 2023 r. oraz w dniu 26 stycznia 2024 r. Natomiast z informacji ARiMR, Biura Powiatowego w P. z dnia 20 maja 2024 r. nr [...] wynika, że skarżący nie składał wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Kolegium wyjaśniło następnie, że zaprzestanie prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego, o jakim mowa w art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., nie polega tylko na faktycznym zaniechaniu wykonywania przez rolnika pewnych czynności, jak np. zaprzestanie osobistej uprawy, zbierania plonów czy uzyskiwania zysków z gospodarstwa, w tym zaprzestanie składania wniosków o dopłaty unijne. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaga poza tym przedsięwzięcia szeregu czynności prawnych, powiązanych integralnie ze statusem rolnika i prowadzeniem przez niego działalności rolniczej, takich jak np. złożenie wniosku o usunięcie wpisu z ewidencji producentów rolnych, który pozwala danemu producentowi (rolnikowi) na korzystanie z systemów wsparcia bezpośredniego, a więc prowadzenie gospodarstwa rolnego.
W ocenie organu, skarżący nie zrezygnował więc z zatrudnienia, ponieważ nie jest możliwe pobieranie płatności bezpośrednich, jeśli nie prowadzi się gospodarstwa rolnego, zaś skarżący w dniu 26 stycznia 2024 r. otrzymał płatność końcową związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w 2023 r. Organ zaznaczył, że fakt rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie jest co do zasady oceniany na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – adwokata, zarzucił organowi błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. i na tej podstawie wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że organy nie przedstawiły żadnego dowodu obalającego prawdziwość złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym, a więc aby skarżący faktycznie prowadził gospodarstwo rolne. Podniósł również, że samo posiadanie lub własność gospodarstwa nie mogą być kwalifikowane jako jego prowadzenie, jeżeli nie wiąże się z nimi wykonywanie określonej działalności rolniczej. Wniosek taki wynika wprost z legalnej definicji "rolnika" w art. 6 pkt 1 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, która posiadanie lub własność gospodarstwa sytuuje jako jeden z elementów pojęcia rolnika, jak i - na przykład - z domniemania zawartego w art. 38 pkt 1, sprowadzającego się do stwierdzenia, że właściciel gruntów prowadzi działalność rolniczą. Nie ma wątpliwości, że domniemanie takie nie byłoby potrzebne, gdyby sama własność gospodarstwa wystarczała do uznania właściciela za rolnika.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "P.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie została objęta decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Wójta w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym ojcem.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący w złożonym wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego podały, że zrezygnował z zatrudnienia w dniu 05.11.2023r., w celu sprawowania opieki nad matką.
W oświadczeniu z dnia 03.04.2024r., poinformował zaś, że w złożonym wniosku błędnie wskazał datę zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym, gdyż to gospodarstwo rolne, które posiada jest wydzierżawione i uprawiane przez dzierżawcę. SKO ustaliło, że jak wynika z pisma Wójta Gminy z dnia 03.04.2024r., nr [...] A.C. figuruje w ewidencji podatkowej Gminy G. posiadając grunty o powierzchni 1,0258 ha - o pow. przeliczeniowej 1,3790 ha.
Posiada on gospodarstwo rolne i w dniu 05.12.2023r., zawarł umowę dzierżawy ze S.S. wydzierżawiając mu grunt o powierzchni 0,42 ar.
Z pisma ARiMR, Podkarpacki Oddział Regionalny z dnia 16.05.2024r., nr [...] wynika, że wnioskodawca w 2023 roku ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu prowadzenia działalności rolniczej, które zostały wypłacone w dniu 20.11.2023r., oraz 26.01.2024r.
Z informacji ARiMR, Biuro Powiatowe w P. z dnia 20.05.2024r., nr [...] wynika, że A.C. w 2024r., nie składał wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
W dniu 26.01.2024r., A.C. otrzymał płatność końcową związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w 2023roku. Jak wynikało z komunikatu ARiMR z dnia 10.06.2023r. "..Zaliczki były wypłacane między 16 października a 30 listopada. {...} Od 1 grudnia przekazywane są płatności końcowe z tytułu dopłat bezpośrednich i obszarowych za 2023 rok. {..} Termin na wydanie decyzji w sprawie przyznania dopłat bezpośrednich i obszarowych za 2023 r. to 31 maja 2024 r.
W okolicznościach sprawy Kolegium prawidłowo przyjęło, że przedmiot niniejszego postępowania regulują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. Z 2Q23r., poz. 1429). Kwestie proceduralne normuje ustawa z dnia 14 czerwca 196Gr. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 775 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.".
Art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej jako u.ś.r.) w brzmieniu do dnia 31.12.2023r. stosuje się na podstawie art, 63 ust 1 ustawy o świadczeniu wspierającym "w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023r., stosuje się przepisy dotychczasowe."
W myśl art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2023 r.,390.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1. matce albo ojcu;
2. opiekunowi faktycznemu dziecka;
3. osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;
4. innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności . jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z normy art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się oświadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej, spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy. Związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły.
Podstawową przesłanką przyznania rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego, w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Między rezygnacją z prowadzenia gospodarstwa rolnego, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, istnieć musi bezpośredni związek, co oznacza, ze rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego podyktowana musi być właśnie sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. W postępowaniu prowadzonym w przedmiocie ustalenia świadczenia pielęgnacyjnego organ administracji winien ustalić, czy starający się o świadczenie opiekun (wnioskodawca) jest zdolny do pracy czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej - musi powodować faktyczny brak możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego. Związek między rezygnacją z pracy bądź niepodejmowaniem zatrudnienia (lub zaprzestaniem prowadzenia gospodarstwa rolnego) przez wnioskodawcę, a sprawowaną przez niego opieką nad osobą niepełnosprawną, musi być bezpośredni i ścisły (wyrok WSA w Krakowie z 24 marca 2022 r. III SA/Kr 1637/21).
Przepis art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. przewiduje, że w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego oraz małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Przedstawione przez rolnika oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego stanowi dowód na tę okoliczność.
Przewidziana w powyższym przepisie forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika. Z oczywistych względów nie ma w tym przypadku innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej). Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej (wyroki WSA: w Lublinie z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 614/21; w Krakowie z 7 lutego 2022, sygn. akt III SA/Kr 1600/21).
Określone w art. 17b ust. 2 u.ś.r. oświadczenie ma charakter dowodowy z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika, w której nie funkcjonuje co do zasady umowa o pracę, której zakończenie świadczy o zaprzestaniu jej wykonywania.
Za gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333), o którym mowa w art. 3 pkt 6 u.ś.r. uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o te płatności (pkt 1), oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (pkt 2),
Według art. 2 pkt 14 tej ustawy użyte w niej określenia "rolnik" oznacza rolnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, która prowadzi działalność rolniczą. Działalność rolnicza oznacza zaś: produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy (arb 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013).
Wpis do ewidencji producentów rolnych (czyli rolników) jest jednym z warunków przyznania rolnikowi płatności obszarowych, gdyż prawne przesłanki pobierania płatności z ARiMR są ściśle powiązane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy' z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1775 z późn. zm.), płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o te płatności (pkt 1), oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (pkt 2). Dopóki rolnik figuruje w ewidencji krajowych producentów rolnych, dopóty me można stwierdzić, że zaprzestał on prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 17b ust. 1 pkt 1 ustawy. Wpis do ewidencji oznacza bowiem stała gotowość do ubiegania się o płatności bezpośrednie, które może uzyskać rolnik prowadzący gospodarstwo rolne.
Odwołując się do przepisów art. 3 pkt 22 i art. 17b u.ś.r., uchwały NSA z 11 grudnia 2012 r., sygn. I OPS 5/12, jak również art. 2 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r. poz. 2001 z późn. zm.) i art. 4 ust. 1 lit. a i lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiej nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UEA.2013.347.60S z późn. zm.), art. 2 pkt 14 i art. 7 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1775 z późn. zm.), Kolegium uznało, że ponieważ odwołujący nadal jest zarejestrowany w systemie ewidencji producentów rolnych, otrzymuje z tego tytułu dopłaty, nie zaprzestał on prowadzenia gospodarstwa rolnego (wyr. WSA w Kielcach z dnia 11.10.2023r., sygn. akt: II SA/Kc 506/23; wyr. WSA w Kielcach 14 czerwca 202, r. U SA/Ke 302/23; wyrok. WSA w Lublinie w Lublinie z dnia 25 maja 2023 r. O SA/Lu 177/23).
Przesłanka pozwalająca na przyznanie rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów u.ś.r. nie opiera się na domniemaniu prawnym prowadzenia gospodarstwa rolnego, lecz na stwierdzeniu w stanie faktycznym rzeczywistego zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego.(wyr. IV SA/Po 694/23 z 23 listopada 2023 r.).
Zaprzestanie prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego, o jakim mowa w art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. nie polega tylko na faktycznym zaniechaniu wykonywania przez rolnika pewnych czynności, jak np. zaprzestanie osobistej uprawy, zbierania plonów czy uzyskiwania zysków z gospodarstwa, w tym zaprzestanie składania wniosków o dopłaty unijne. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaga, poza tym przedsięwzięcia szeregu czynności prawnych, powiązanych integralnie ze statusem rolnika i prowadzeniem przez niego działalności rolniczej, takich jak np. złożenie wniosku o usunięcie wpisu z ewidencji producentów rolnych, który pozwala danemu producentowi (rolnikowi) na korzystanie z systemów wsparcia bezpośredniego, a więc prowadzenie gospodarstwa rolnego (por.m.in. wyrok WSA w Kielcach z 30 maja 2023 r., sygn. II SA/Ke 260/23).
W świetle powyższego, niemożliwe jest pobieranie płatności bezpośrednich, jeśli nie prowadzi się gospodarstwa rolnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 11 grudnia 2012 r., sygn. I OPS 5/12, wyjaśnił, "że prowadzenie gospodarstwa rolnego oznacza stałą i osobistą działalność rolnika, mającą charakter zarówno wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z tym prowadzeniem, jak i zarządzanie gospodarstwem. W stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z tą ostatnią formą aktywności związanej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Skarżący składając opisane wyżej wnioski, których uwzględnienie jest uzależnione od faktu prowadzenia działalności rolniczej, faktycznie zarządza gospodarstwem rolnym stanowiącym jej własność, nawet jeśli nie wykonuje w nim osobiście pracy fizycznej.".
Należy również podkreślić, że sam fakt rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie jest co do zasady oceniany na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie świadczenia. Z uwagi na przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. - najpóźniej na dzień 31 grudnia 2023 r. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zakreśla żadnych ram czasowych, co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki, warunkiem jest jednak, by stan ten w odniesieniu do tego samego niepełnosprawnego i jego opiekuna trwał.
Jednakże, jak wynika z zebranego materiału dowodowego pobieranie płatności końcowych z ARiMR w 2024r., stanowiących ostateczne rozliczenie za 2023 rok, przeczy oświadczeniom złożonym przez wnioskodawcę o rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną mamą w 2023 roku.
W świetle sformułowanych przez ustawodawcę przepisów przejściowych, uznać należy, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza w tej sprawie spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. na dzień złożenia wniosku, najpóźniej na dzień 31 grudnia 2023 r.
Sąd w tym zakresie w całości podziela ustalenia i ocenę prawną Kolegium zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.