I OSK 1270/25

I OSK 1270/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1911/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-12-16
Skarżony organ
Minister Rozwoju~Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1, art. 272 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z.M., M.H. i A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1911/24 w sprawie ze skargi Z.M., M.H. i A.K. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 czerwca 2024 r., nr DO.7.7613.292.2019.KN w przedmiocie stwierdzenia umorzenia z mocy prawa postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 grudnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1911/24 oddalił skargę Z.M., M.H. i A.K. (dalej: skarżące) na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 5 czerwca 2024 r., nr DO.7.7613.292.2019.KN, którą utrzymano w mocy decyzję własną z 14 lutego 2024 r., znak DO.7.7613,292.2019.PJ stwierdzającą, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z 22 czerwca 1963 r., nr D.415/KW/63 oraz poprzedzającego ją orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w Krakowie z 23 stycznia 1963 r. nr USW.Wł.4/256/62, uległo umorzeniu z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r.
W skardze kasacyjnej skarżące wniosły o zawieszenie postępowania, z uwagi na złożenie przez Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie konstytucyjności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1491). Wniosek został zarejestrowany pod sygn. K 2/22. Skarżące wskazały, że w licznych postanowieniach, z uwagi na ww. wniosek, Naczelny Sąd Administracyjny zawieszał postępowania ze skarg kasacyjnych w sprawach dotyczących umorzeń postepowań administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena, co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić też należy, że poza wynikającym z przepisów p.p.s.a. obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Tymczasem, jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K 2/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podziela aktualnie wyrażane stanowisko, m.in. w postanowieniach tego Sądu z dnia 4 lipca 2025 r., sygn. akt I OSK 853/25, z dnia 5 czerwca 2025 r., syn. akt I OSK 711/25, z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 647/25, z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1569/23, z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 3117/23, z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2426/24.
Natomiast w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny stronie przysługuje uprawnienie do wznowienia postępowania, o czym mowa w art. 272 § 1 p.p.s.a., co stanowi zabezpieczenie przed utratą możliwości obrony swoich praw.
Z powołanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.