II SA/Kr 919/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-10-05
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamicel publicznysieć elektroenergetycznaplan miejscowyograniczenie sposobu korzystaniawspółwłasnośćpostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę właścicieli nieruchomości na decyzję zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z ich gruntu w celu budowy sieci elektroenergetycznej, uznając zgodność inwestycji z planem miejscowym i prawidłowość przeprowadzenia rokowań.

Skarżący, właściciele działki nr [...], zaskarżyli decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Miechowskiego o ograniczeniu sposobu korzystania z ich nieruchomości na potrzeby budowy sieci elektroenergetycznej. Zarzucali m.in. brak precyzyjnego określenia lokalizacji inwestycji w planie miejscowym. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że plan miejscowy dopuszcza realizację tego typu inwestycji celu publicznego, a rokowania z właścicielami zostały przeprowadzone prawidłowo, mimo braku zgody.

Sprawa dotyczyła skargi Z. K. i J. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Miechowskiego o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżących w celu umożliwienia budowy sieci elektroenergetycznej. Inwestorem była spółka [...]. S.A. Organy administracji uznały, że spełnione zostały przesłanki z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym przeprowadzenie rokowań z właścicielami, którzy nie wyrazili zgody, oraz zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucali, że plan miejscowy nie określał precyzyjnie przebiegu planowanej sieci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że przepisy planu miejscowego dotyczące infrastruktury technicznej są wystarczające do dopuszczenia realizacji celu publicznego, nawet jeśli nie precyzują dokładnego przebiegu sieci. Podkreślono, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości ma charakter związany, a organy nie mogą wymagać od inwestora zmiany trasy inwestycji wbrew jego przekonaniom. Sąd wskazał również, że roszczenia odszkodowawcze właścicieli będą mogły być dochodzone po zakończeniu inwestycji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, plan miejscowy musi dopuszczać realizację celu publicznego i określać jego lokalizację, ale nie musi zaznaczać konkretnego przebiegu sieci w części graficznej ani wymieniać jej z nazwy w konkretnym przepisie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym przepisy prawa nie wymagają precyzyjnego określenia przebiegu sieci w planie miejscowym, a wystarczające jest dopuszczenie realizacji celu publicznego i określenie jego lokalizacji. Ogólne zapisy planu dotyczące infrastruktury technicznej są wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pozwala staroście na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji, udzielając zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, jeżeli właściciel nie wyraża na to zgody. Ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.g.n. art. 124 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z rokowań.

Pomocnicze

k.p.a. art. 61

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 6 § pkt 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definiuje cel publiczny, w tym budowę i utrzymanie urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej.

u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej.

u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 10

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej.

u.p.z.p. art. 15 § 3 pkt 4a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa wymóg zawarcia w planie granic terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym.

u.p.z.p. art. 15 § 3 pkt 4b

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa wymóg zawarcia w planie granic terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 128 § 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 57a

Argumenty

Skuteczne argumenty

Plan miejscowy dopuszcza realizację celu publicznego w zakresie infrastruktury technicznej, co jest wystarczające dla zastosowania art. 124 u.g.n. Rokowania z właścicielami zostały przeprowadzone prawidłowo, mimo braku zgody. Organ nie ma obowiązku wymagać od inwestora zmiany trasy inwestycji zgodnej z interesem właściciela.

Odrzucone argumenty

Plan miejscowy nie określa precyzyjnie przebiegu planowanej sieci elektroenergetycznej. Inwestor nie skorzystał z drogi odwoławczej w sprawie uzyskania zgody zarządcy drogi na przeprowadzenie sieci przez pas drogowy.

Godne uwagi sformułowania

Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie określa formy prowadzenia rokowań. Niewątpliwie, aby plan miejscowy stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 musi on dopuszczać realizację celu publicznego i określać jej lokalizację. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają jednakże dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci w części graficznej planu.

Skład orzekający

Piotr Fronc

przewodniczący

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Sebastian Pietrzyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów planu miejscowego dla ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n., a także kwestia przeprowadzenia rokowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy sieci elektroenergetycznej, ale zasady interpretacji planu miejscowego i rokowań są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a realizacją celu publicznego (infrastruktura energetyczna), co jest częstym problemem. Interpretacja wymogów planu miejscowego jest kluczowa dla wielu postępowań.

Czy plan miejscowy musi wskazywać dokładny przebieg sieci, by ograniczyć Twoją własność? WSA w Krakowie wyjaśnia.

Sektor

energetyka

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Kr 919/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Piotr Fronc /przewodniczący/
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 61
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 124 ust 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
,'; __ .'; . "•' Dnia 5 października 2022 r. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Fronc SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. i J. K. na decyzje Wojewody Małopolskiego z dnia 31 maja 2022 r., znak: WS-VI.7536.1.7.2022.KA w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 4 stycznia 2022 r. znak: GG.6852.13.2021.KC Starosta Miechowski orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...], obręb Miechów, gm. Miechów, objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej współwłasność J. K. i Z. K. po 1/2 części, celem umożliwienia [...] S.A. z siedzibą w L. (działającej przez Oddział S. - K.) wykonania prac budowlano-montażowych, związanych z realizacją zadania pod nazwą: "PBW na rozbudowę i przebudowę sieci średniego i niskiego napięcia ze stacji transformatorowej MIECHÓW CPN Etap 1 w m. Miechów, gm. Miechów - RE Busko". Zakres prac na działce nr [...] obejmuje budowę sieci elektroenergetycznej kablowej średniego napięcia o długości trasy 54,5 m. Powierzchnia gruntu do czasowego zajęcia wynosi 442,9 m2, strefa ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wynosi 64,4 m2. Lokalizację linii oraz obszar pasa technologicznego przedstawiono na załączniku mapowym, stanowiącym integralną część decyzji. W pasie technologicznym obowiązują ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości polegające na obowiązku korzystania z tego pasa w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa i normami dotyczącymi budowy oraz eksploatacji zlokalizowanych tam obiektów i urządzeń elektroenergetycznych.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do zastosowania regulacji art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami ("u.g.n."), ponieważ współwłaściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na wykonanie planowanych przez inwestora prac, przeprowadzenie sieci przez teren sąsiadujący z ww. działką (zajęty pod drogę krajową nr E7) nie było możliwe z uwagi na negatywną decyzję zarządcy drogi, zaś planowana inwestycja realizować ma cel publiczny o znaczeniu lokalnym oraz jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Miechowa, który w § 11 ust. 2 przewiduje, że w przypadku braku możliwości dostawy energii elektrycznej z istniejących urządzeń elektroenergetycznych dopuszcza się budowę stacji transformatorowych SN/nN wraz z włączeniem ich do sieci SN inN.
Odwołanie od tej decyzji złożyli Z. K. i J. K..
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 31 maja 2022 r., znak WS-VI.7536.1.7.2022.KA utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 9a w związku z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (ust. 3).
Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, do wniosku [...] S.A. z siedzibą w L., działającej przez Oddział S. - K., o wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 124 u.g.n. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie Miechów, gm. Miechów, załączono m.in. dokumenty z rokowań przeprowadzonych ze współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości, z których wynika, że nie zgodzili się oni na udostępnienie przedmiotowej nieruchomości na potrzeby realizacji planowanej inwestycji.
Negatywne stanowisko Z. K. i J. K. w ww. zakresie zostało także wyartykułowane w toku postępowania przed organem I instancji oraz w odwołaniu.
Dokonując oceny prawidłowości przeprowadzonych w trybie art. 124 ust. 3 u.g.n. rokowań pomiędzy wnioskodawcą planującym inwestycję polegającą na realizacji na danej nieruchomości celu publicznego, a właścicielem tej nieruchomości, należy mieć niewątpliwie na uwadze stanowisko, jakie prezentują w tej sprawie, w wydawanych przez siebie orzeczeniach, sądy administracyjne. W wyroku z 7 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 381/09 (LEX nr 574097) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził jednoznacznie, iż: "Przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie określa formy prowadzenia rokowań. W myśl orzecznictwa, spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.
Okoliczność, że właściciel nie zajmuje jednoznacznego stanowiska, a w każdym piśmie stawia nowe warunki, nie ma znaczenia o tyle, że w postępowaniu z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami mamy do czynienia z dwiema stronami - właścicielem i podmiotem ubiegającym się o dostęp do nieruchomości, a zatem chodzi o zawarcie między stronami stosownej umowy. Wyrażenie zgody przez właściciela w sprawie wejścia na teren zastępuje pozwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1. Jeżeli zatem, mimo prowadzonych rokowań, nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac. (Wyrok z dnia 5 października 2006 r. NSA I OSK 1307/05)". Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 26 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 635/10 stwierdził, iż: "przeprowadzenie rokowań między właścicielem nieruchomości a inwestorem winno zmierzać do uzyskania zgody właściciela na wykonanie określonych prac budowlanych. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wymagają szczególnej formy prowadzenia rokowań. Oznacza to, że o spełnieniu wymogu rokowań można mówić już wówczas, gdy nastąpi wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Rokowania, o których mowa w art. 124 u.g.n., nie oznaczają jedynie formalnego prowadzenia rokowań z udziałem obu stron. Mogą one określać również wymianę pism obu stron lub stanowisk w sprawie dotyczącej wyrażenia zgody na zajęcie nieruchomości. Jeżeli jedna ze stron (inwestor) zwraca się do właściciela nieruchomości z propozycją wyrażenia zgody na zajęcie tej nieruchomości w związku z budową magistrali wodociągowej na zaproponowanych przez siebie warunkach, a druga strona (właściciel) stanowczo temu się sprzeciwia wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań (...)".
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wojewody Małopolskiego należy stwierdzić, iż wnioskodawca dopełnił obowiązku przeprowadzenia rokowań, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n.
Z kolei celem stwierdzenia realizacji drugiej ze wskazanych na wstępie przesłanek, należy wskazać, iż zgodnie z postanowieniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Miechowa, w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną jako podstawowe źródło zaopatrzenia ustala się istniejące i projektowane sieci i urządzenia energetyczne oraz istniejącą stację GPZ na terenie miasta Miechów (§ 11 ust. 1). Natomiast w przypadku braku możliwości dostawy energii elektrycznej z istniejących urządzeń elektroenergetycznych dopuszcza się budowę stacji transformatorowych SN/nN wraz z włączeniem ich do sieci SN i nN (§ 11 ust. 2).
Z wniosku inwestora wynika, że planowana inwestycja polegać ma na rozbudowie istniejącej sieci elektroenergetycznej kablowej średniego napięcia poprzez budowę nowego jej odcinka przebiegającego m.in. przez działkę nr [...] na odcinku o długości 54,5 m, zasilanej ze stacji transformatorowej Miechów CPN. Celem planowanej inwestycji jest zapewnienie ciągłości dostaw energii elektrycznej dla odbiorców lokalnych, zwiększenie bezpieczeństwa dla mieszkańców oraz zmniejszenie awaryjności sieci.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że planowana inwestycja liniowa, polegająca na budowie nowego odcinka sieci elektroenergetycznej kablowej średniego napięcia, ma znaczenie lokalne, stanowi realizację celu publicznego określonego w art. 6 pkt 2 u.g.n., tj. "budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń", oraz jest zgodna z planem miejscowym.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów odwołania należy w pierwszej kolejności wskazać, na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym wskazuje się, że: "Niewątpliwie, aby plan miejscowy stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 musi on dopuszczać realizację celu publicznego i określać jej lokalizację. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają jednakże dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci w części graficznej planu" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 grudnia 2020 r" sygn. akt II SA/Kr 387/20). Powołano również inne wyroki na potwierdzenie omawianego stanowiska.
Nie mógł także zostać uwzględniony zarzut odwołania związany z faktem, że wnioskodawca nie skorzystał z drogi odwoławczej w sprawie uzyskania zgody zarządcy drogi na przeprowadzenie planowanej sieci przez teren nieruchomości sąsiedniej, zajętej pod pas drogowy drogi publicznej. Zasadniczo bowiem organy orzekające w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie mają podstaw do wymagania od inwestora zmiany trasy sieci, w tym zwłaszcza w sposób wyłącznie zgodny z interesem jednej ze stron. Podobnie nie sposób wymagać od inwestora, by - wbrew własnym przekonaniom i oczekiwaniom, opartym o posiadane kwalifikacje i wiedzę fachową, jak również dotychczas uzyskanemu stanowisku właściwego organu (zarządcy drogi) - dążył do uzyskania tytułu prawnego do wykonania planowanej inwestycji w sposób wyłącznie zgodny z oczekiwaniami drugiej strony. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury, decyzja oparta na przepisie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma charakter związany, tj. w sytuacji ziszczenia się przesłanek określonych tym przepisem organ nie jest władny uzależniać wydania decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy od spełnienia innych wymogów, niewynikających wprost z powołanej regulacji, w tym do zobowiązywania inwestora, by określił przebieg inwestycji zgodny wyłącznie z interesem właściciela i w tym celu dążył do uzyskania niezbędnych zezwoleń w innych trybach za wszelką cenę.
W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego należy przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione obie przesłanki wynikające z regulacji prawnych zawartych w art. 124 ust. 1 oraz ust. 3 u.g.n., uzależniające udzielenie przez starostę (prezydenta miasta) zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie stanowiące cel publiczny, poprzez ograniczenie sposobu korzystania niezbędnej do tego nieruchomości.
W tym miejscu należy również wyjaśnić, iż właścicielom nieruchomości przysługiwać będzie roszczenie o odszkodowanie za ewentualne straty oraz zmniejszenie się wartości nieruchomości z tytułu jej faktycznego zajęcia. Jednakże ustalenie w tego typu sprawach, jak rozpatrywana obecnie, wysokości i warunków przyznania rekompensaty z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a także powoływania rzeczoznawcy majątkowego celem oszacowania szkody majątkowej, staje się aktualne dopiero w następstwie wykonania inwestycji objętej zezwoleniem - w razie, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu sprzed wykonania inwestycji jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty - i tym samym pozostaje również poza zakresem postępowania w niniejszej sprawie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1644/14, CBOSA). Zgodnie bowiem z art. 124 ust. 3 u.g.n., na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. K. i J. K., zarzucając jej naruszenie art 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2021.1899 t.j.) poprzez nieuwzględnienie, że objęta tymi decyzjami inwestycja nie jest określona w sposób precyzyjny w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla miasta Miechowa i wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że zastosowanie ograniczenia własności na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w celu przeprowadzenia inwestycji realizującej cel publiczny, wymaga uprzedniego dokładnego wskazania lokalizacji tej inwestycji w planie miejscowym, co od początku drogi administracyjnej w przedmiotowej sprawie podkreślali Skarżący. Nie wystarcza zatem, że inwestycja dopuszczona będzie wyłącznie w ogólnych założeniach planu miejscowego, a plan miejscowy musi zawierać dokładny jej przebieg. Wszelkie orzecznictwo powołane w skarżonych decyzjach stanowi wyłącznie polemikę ze stanowiskiem między innymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wyrażonym tezą wyroku z dnia 27 kwietnia 2020 r., który zapadł w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 313/20. Podobne stanowisko wyrażały również inne sądy (skarżący przytoczyli liczne orzeczenia).
Zgodnie natomiast ze stanem faktycznym — co zostało również wskazane w decyzji Starosty Miechowskiego z dnia 4 stycznia 2022 r. znak GG. 6852.13.2021.KC — zarówno w części tekstowej, jak i w części mapowej mpzp brak jest zapisów oraz szczegółowych oznaczeń tras dotyczących nowych odcinków sieci elektroenergetycznej. Sam fakt ogólnych zapisów w planie miejscowym o możliwości budowy takich urządzeń nie jest wystarczający do ograniczenia konstytucyjnego prawa własności w postaci sposobu korzystania z nieruchomości w państwie prawa. Z uwagi na odmienny pogląd zarówno pierwszej i drugiej instancji postępowania administracyjnego, konieczne stało się skorzystanie z przysługującej drogi sądowej w celu ochrony praw Skarżących.
Nawiązując do zarzutu braku złożenia przez Inwestora wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do zarządcy drogi lub skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na który to Organ odpowiedział, iż Inwestor nie miał obowiązku działania zgodnie z interesem strony i wbrew własnemu przekonaniu, należy wskazać tylko, że Inwestor sam złożył wniosek do zarządcy drogi, zanim jeszcze wystosował pismo do Skarżących. Przeprowadzenie inwestycji na nieruchomości stanowiącej działkę obejmującą drogę nie byłoby zatem sprzeczne z poglądami Inwestora, a tym bardziej nie oznaczałoby wówczas zgodności z interesem Skarżących, gdyż nie wyrazili jeszcze wtedy swojego stanowiska. Co więcej, skoro inwestor w pierwszej kolejności zwrócił się do zarządcy drogi, musiał stać wówczas na stanowisku, że będzie to lepsza lokalizacja inwestycji od działki należącej do skarżących.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Obecnie stan epidemii został zmieniony na stan zagrożenia epidemicznego. Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.
Żadna ze stron postępowania nie wykonała powyższego zarządzenia, dlatego Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzenie niejawne.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, dalej u.g.n.) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że spełniony został warunek wydania zaskarżonej decyzji wynikający z art. 124 ust. 3 u.g.n. tj. przeprowadzone zostały rokowania inwestora z właścicielami działki nr [...], które nie zakończyły się powodzeniem. Jednak jak słusznie wskazały organy, nawet takie rokowania, które nie doprowadziły do porozumienia i zawarcia umowy pomiędzy stronami są wystarczające dla stwierdzenia, że warunek poprzedzenia wniosku o wydanie decyzji przeprowadzeniem rokowań, został spełniony.
Spór w sprawie sprowadza się do tego, czy zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są wystarczająco szczegółowe , aby można było stwierdzić, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości – działki nr [...] - w związku z budową sieci elektroenergetycznej kablowej średniego napięcia jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Działka nr [...] położona jest w obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr XXXI/481/2017 Rady Miejskiej w Miechowie z dnia 7 lipca 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Miechów (dalej zwana planem lub mpzp). Nieruchomość ta położona jest w obszarze oznaczonym w planie symbolem H.MN.11 (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej), co wynika z wypisu z mpzp znajdującego się w aktach sprawy (k. 41 i nastęne). Obszar ten uregulowany został w § 15 planu, zgodnie z którym przeznaczenie podstawowe tego terenu to tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej, bliźniaczej, szeregowej; zaś przeznaczenie dopuszczalne to zabudowa usługowa wbudowana w budynek mieszkalny lub wolnostojąca, garaże, budynki gospodarcze, urządzone tereny zielone, ogrody przydomowe. Nadto plan przewiduje utrzymanie istniejącej zabudowy o przeznaczeniu innym niż przeznaczenie podstawowe lub dopuszczalne z dopuszczeniem prowadzenia robót budowlanych (budowa, nadbudowa, przebudowa, rozbudowa, odbudowa) przy zachowaniu parametrów zgodnych z zapisami uchwały.
Natomiast w rozdziale pt.: "Zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej", którego regulacje odnoszą się do całego obszaru objętego planem, w § 8 zawarto następujące uregulowania :
" 1. Ustala się zaopatrzenie w wodę, kanalizację, energię, gaz, telekomunikację w oparciu o istniejące i projektowane sieci w obszarze opracowania planu oraz w oparciu o powiązania zewnętrzne poza obszarem planu.
2. Ustala się możliwość budowy, przebudowy, rozbudowy sieci infrastruktury technicznej w obszarze opracowania planu.
3. Dopuszcza się zmiany przebiegu sieci i urządzeń infrastruktury technicznej.
4. Ustala się włączenie nowych budowli do istniejących sieci infrastruktury technicznej."
W rozdziale tym znajduje się także przywoływany przez organ ust. 1 i 2 § 11. Zgodnie z § 11:
" 1. W zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną jako podstawowe źródło zaopatrzenia ustala się istniejące i projektowane sieci i urządzenia energetyczne oraz istniejącą stację GPZ na terenie miasta Miechów.
2. W przypadku braku możliwości dostawy energii elektrycznej z istniejących urządzeń elektroenergetycznych dopuszcza się budowę stacji transformatorowych SN/nN wraz z włączeniem ich do sieci SN i nN.
3. W celach informacyjnych wyznaczono na rysunku planu strefy techniczne wokół obiektów i sieci magistralnych energetycznych wysokiego i średniego napięcia (SOU)."
Wskazać należy, że akurat przywoływane przez organ przepisy § 11 ust. 1 i 2 nie są adekwatne do rozpatrywanej sprawy, gdyż wnioskodawca – inwestor nie wskazuje, że konieczność rozbudowy infrastruktury elektroenergetycznej spowodowana jest "brakiem możliwości dostawy energii elektrycznej z istniejących urządzeń elektroenergetycznych", jak również nie wskazuje na to, że na działce skarżących będzie lokalizował w związku z tym stację transformatorową SN/nN. Na działce skarżących ma bowiem zostać wybudowany odcinek (o długości 54,5 m) sieci elektroenergetycznej kablowej średniego napięcia. Natomiast we wniosku wskazano na konieczność zapewnienia ciągłości dostaw energii elektrycznej dla odbiorców, zwiększenie bezpieczeństwa dla mieszkańców oraz zmniejszenie awaryjności sieci.
Niemniej jednak zdaniem Sądu, pomimo błędnego przywołania przez organ postanowień planu uzasadniających twierdzenie o zgodności lokalizowanej inwestycji celu publicznego z jego ustaleniami, zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Zdaniem Sądu bowiem przytoczone powyżej postanowienia § 8 ust. 1, 2 i 3 mpzp są wystarczające dla ustalenia, że lokalizacja ta jest zgodna z planem.
Zapisy planu miejscowego dla miasta Miechowa pozwalają na realizacją inwestycji takiej jak planowana na gruncie niniejszej sprawy na przedmiotowym terenie i nie stoi temu na przeszkodzie okoliczność, że plan miejscowy nie wskazuje szczegółowo przebiegu nowoprojektowanych sieci. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przychyla się do wyrażanych z orzecznictwie poglądów, zgodnie z którymi aby można było uznać, że plan miejscowy stwarza podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n. musi on dopuszczać realizację celu publicznego.
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 28.03.2022 r., sygn. I OSK 1150/21, "niewątpliwie z przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. wynika, że w celu realizacji inwestycji wymienionych w tym przepisie konieczne jest aby plan miejscowy dopuszczał na danym terenie realizację inwestycji celu publicznego i określał jej lokalizację. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają jednakże dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci w części graficznej planu lub wymienienia jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. Przepisy art. 15 ust. 2 pkt 1 i 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie przewidują takiego wymogu względem planu miejscowego, zwłaszcza mając na uwadze sieć podziemną, o znaczeniu lokalnym, przebiegającą pod powierzchnią ziemi. Sformułowanie zaś w art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. "zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej" nakazuje przyjąć, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przybierają formę częściowo opisową. Również określony w art. 15 ust. 3 pkt 4a i 4b u.p.z.p. wymóg zawarcia w planie miejscowym granic terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym (4a) oraz granic terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, umieszczonych w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lub w ostatecznych decyzjach o lokalizacji drogi krajowej, wojewódzkiej lub powiatowej, linii kolejowej o znaczeniu państwowym, lotniska użytku publicznego, inwestycji w zakresie terminalu lub przedsięwzięcia Euro 2012 (4b), odnoszą się tylko do elementów fakultatywnych planu, a ponadto dotyczą jedynie ustalenia "granic terenów inwestycji celu publicznego", a nie precyzyjnego ich wyznaczenia w planie. Stąd w orzecznictwie oraz w doktrynie wskazuje się na dopuszczalność wydawania decyzji wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n. na podstawie zapisów wprawdzie przewidujących infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nie określających precyzyjnie ich przebiegu, podkreślając jednocześnie, iż im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. (por. G. Matusik (w:) G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 719; wyrok NSA z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt I OSK 537/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1683/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl)."
Jak podkreśla się w orzecznictwie, problem, czy wskazania planu zawierają jedynie orientacyjny przebieg linii energetycznej, czy też jej konkretną lokalizację jest bez znaczenia, gdyż istotne jest to, ażeby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 8 marca 2017 roku, sygn. I OSK 1337/15).
Podkreślenia natomiast wymaga, że zakres ograniczenia praw do nieruchomości został w zaskarżonej decyzji ściśle określony, jednoznacznie wskazuje ona przebieg inwestycji przez nieruchomość oraz zakres uszczuplenia władztwa właściciela – w niniejszej sprawie wynika to z załącznika graficznego do decyzji organu I Instancji (utrzymanej w mocy przez organ II Instancji), który obrazuje zarówno przebieg samej linii elektroenergetycznej, powierzchnię gruntu niezbędną do trwałego urządzenia inwestycji jak i obszar gruntu przewidziany do zajęcia na czas wykonywania robót. Linia elektroenergetyczna zaprojektowana została we względnie dużym zbliżeniu do granicy działki [...] z działką drogową.
Nadto z art. 61 Kpa wynika zasada związania organu administracji treścią wniosku inicjującego postępowanie. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie ww. przepisów przyjmuje się, że w sytuacji wszczęcia postępowania na żądanie strony, treść zgłoszonego żądania określa rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a także wyznacza właściwą normę prawa materialnego lub procesowego, która będzie relewantna dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania. Organ administracji jest tym żądaniem związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza. Innymi słowy, owo żądanie (wniosek) strony, wyznacza granice sprawy administracyjnej podlegającej załatwieniu w danym postępowaniu administracyjnym. (Wyrok WSA w Poznaniu z 21.12.2016 r., IV SA/Po 921/16, LEX nr 2240995.) Tym samym ani organy ani sąd administracyjny nie mogą inwestorowi czynić zarzutu, że nie zwalczał stanowiska Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad zawartego w decyzji z dnia 30 marca 2021 r., w której nie zezwolił na realizację sieci energetycznej w pasie drogowym drogi krajowej nr 7 Warszawa – Kraków.
Wobec powyższego zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, zatem została ona oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę