I OSK 1228/22

I OSK 1228/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska
Krzysztof Sobieralski /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 318/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-08-11
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 11 ust. 1 pkt 2,
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
art. 38 ust. 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 128 par. 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 318/21 w sprawie ze skargi S. w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 listopada 2020 r. nr DAP-WN-727-39/2020/WWP w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 318/21, oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W., zwanej dalej "skarżącą" lub "skarżącą kasacyjnie", na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, zwanego dalej "Ministrem", z dnia 25 listopada 2020 r., nr DAP-WN-727-39/2020/WWP, w przedmiocie umorzenia postępowania.
Od wyroku Sądu I instancji skargę kasacyjną wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości, podniesiono obie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i brak należytego zastosowania, to jest:
1. art. art.151 P.p.s.a. w związku z art. art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach państwowych (Dz. U. Nr 32, poz.191), zwanej dalej "ustawą z 10 maja 1990 r.", przez bezpodstawne przypisywanie użytemu w art. 5 tej ustawy zwrotowi "mienie należące do" takiego znaczenia, w którym zwrot ten utożsamiany jest z posiadaniem prawnorzeczowego tytułu do gruntu oraz przez wadliwy brak zastosowania tego przepisu, w sytuacji, gdy dowody w sprawie przekonują, że decyzja komunalizacyjna Wojewody Warszawskiego wydana została z rażącym naruszeniem prawa wobec tego, że przedmiotowa nieruchomość nie należała do żadnej z kategorii podmiotów wymienionych w trzech punktach ust. 1 tegoż art. 5;
2. art.151 P.p.s.a. w związku art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach państwowych przez brak jego zastosowania, w sytuacji, gdy nieruchomość należała do poprzednika skarżącej, a tym samym nie mogła należeć do żadnej z kategorii podmiotów wymienionych w art. 5 tej ustawy i tym samym nie mogła podlegać komunalizacji.
Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik postępowania, to jest:
1. art.151 P.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", przez błędne jego zastosowanie na skutek wadliwego przyjęcia, że postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej jest bezprzedmiotowe, podczas, gdy istniejący po stronie skarżącej interes prawny przeczy możliwości umorzenia postępowania i przesądza o konieczności jego kontynowania i zakończenia przez wydanie decyzji merytorycznej;
2. art.151 P.p.s.a. w związku z art. 28 K.p.a. w związku z art. 157 § 2 K.p.a. wskutek błędnego przyjęcia, że skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu ze względu na brak interesu w kwestionowaniu decyzji komunalizacyjnej, choć prawa jej są pochodną od przedsiębiorstwa państwowego, do którego należała skomunalizowana wadliwie nieruchomość;
3. art.151 P.p.s.a. w związku z art. 75 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że dowodem tego, iż nieruchomość należała do P. może być tylko dokument potwierdzający prawnorzeczowy tytuł tego przedsiębiorstwa do gruntu, choć ani nie wynika to z tego przepisu procedury administracyjnej, ani tak rozumiany dowód nie odpowiada wymaganiu prawa materialnego, a w myśl tego przepisu dowód stanowi wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy;
4. art.151 P.p.s.a. w związku z art. 80 K.p.a. przez błędną ocenę dowodu z pisemnego oświadczenia spółki B. S.A., że była tak ona, jak i jej poprzednicy, jedynie administratorem budynku mieszkalnego i nie posiadali tytułu prawnego w postaci własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości, choć dowodowi temu, jakoby miało to być tylko administrowanie, przeczą dowody potwierdzające fakt, że to właśnie P. wybudowało ten budynek dla swych pracowników, budynek ten wpisany został do rejestru majątku trwałego przedsiębiorstwa, a więc należał do niego w rozumieniu omawianych przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Skarżąca kasacyjnie w oparciu o powołane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 listopada 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lipca 2020 r., znak DAP-WPK-727-1-510/2019/MGa.
W skardze kasacyjnej sformułowano również wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjna uczestnik postępowania – Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy był związany granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a.
Jakkolwiek w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach przewidzianych w art. 174 P.p.s.a., to zarzuty zostały rozpoznane łącznie, gdyż ich treść wskazuje, że przedmiotem sporu jest to, czy Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. posiadała status strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia 2 czerwca 1992 r., nr G.2.4.7224/233/91/92, stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę Gminę Warszawa – [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków w jednostce ewidencyjnej [...], obręb ewidencyjny [...] jako działka ewidencyjna nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym, zwanej dalej także "decyzją komunalizacyjną".
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowaniem w stosunku do postępowania zwykłego, posiadającym odrębny przedmiot. O ile bowiem w postępowaniu zwykłym rozpoznaje się i rozstrzyga się sprawę indywidualną w formie decyzji administracyjnej lub milcząco (art. 1 pkt 1 K.p.a.), to przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest ustalenie czy decyzja wydana w postępowaniu zwykłym została wydana z ciężkim kwalifikowanym naruszeniem prawa, którego rodzaje wylicza enumeratywnie art. 156 § 1 K.p.a. Ta odrębność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma znaczenie dla ustalenia zakresu obowiązywania przepisów prawa materialnego dla wyznaczenia przymiotu strony. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że nie zawsze musi zachodzić tożsamość między podmiotami w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji. To przedmiot decyzji badanej określa bowiem krąg podmiotów będących stroną postępowania zarówno zwykłego, jak i prowadzonego w trybie "nieważnościowym" (zob. : wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2164/92, ONSA1995 r. nr 1, poz. 32; wyrok NSA z dnia 15 września 2000 r., sygn. akt IV SA 2328/99; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt OSK 802/04; wyrok NSA z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1923/18; wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 421/18, wyrok NSA z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 970/22, CBOSA). Stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji będzie każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja administracyjna, której żąda weryfikacji lub która jest przedmiotem weryfikacji w postępowaniu wszczętym z urzędu. Nie jest sporne w judykaturze, że stroną postępowania "nieważnościowego" będzie więc zawsze automatycznie każda strona postępowania głównego (zwykłego, jurysdykcyjnego), w którym wydano wadliwą decyzję, z uwagi na to, że weryfikacja decyzji pod kątem kwalifikowanych wad prawnych dotykać będzie sfery interesu prawnego lub obowiązku prawnego takich podmiotów. W każdej sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji konieczne jest badanie, czyjego interesu prawnego lub obowiązku prawnego poza stronami postępowania głównego (zwykłego, jurysdykcyjnego) dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem może zdarzyć się i tak, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji będą dotyczyły podmiotów, które nie brały udziału w postępowaniu głównym (zwykłym, jurysdykcyjnym) i podmioty takie staną się stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel nieruchomości oraz właściwa gmina jako beneficjent komunalizacji. Inne podmioty mogą być stronami takiego postępowania jedynie wówczas, gdy wykażą, iż mienie to na datę istotną w sprawie stanowiło ich własność i nie podlegało komunalizacji.
Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. wywodzi swój interes prawny z umowy przelewu wierzytelności, którą zawarła w dniu 22 listopada 2011 r. z H. S.A., będącej następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą W. w W., które zostało utworzone na mocy zarządzenia Ministra Budownictwa Przemysłowego z dnia [...] 1951 r. pod nazwą "P.". W § 1 tej umowy spółka oświadczyła, że w 1957 r. wskazane wyżej przedsiębiorstwo otrzymało w zarząd i użytkowanie nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] nr [...]. Z § 2 tej umowy wynika, że spółka przelała nieodpłatnie na Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w W. wszelkie swoje prawa i roszczenia wynikające z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) i z art. 200 tej ustawy a odnoszące się do opisanej nieruchomości. Należy zwrócić uwagę, że w umowie spółka oświadczyła, iż sporna nieruchomość została jej oddana w zarząd lub użytkowanie, nie wskazując jednak na istnienie dokumentacji w tym zakresie.
Stosownie do treści art. 28 K.p.a., jednym z warunków uzyskania statusu strony w postępowaniu administracyjnym zarówno zwykłym (jurysdykcyjnym), jak i nadzwyczajnym jest posiadanie przez konkretny podmiot interesu prawnego w sprawie.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 30 czerwca 2022 r. (sygn. akt I OPS 1/22) przyjął, że źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 K.p.a., jest norma prawa powszechnie obowiązującego, a nie skutki czynności prawnej dokonanej przez podmiot prawa cywilnego. Natomiast w uchwale z dnia 10 kwietnia 2024 r. (sygn. akt I OPS 1/23) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż stronie umowy przelewu wierzytelności określonej w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279 ze zm.), nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. do uzyskania prawa użytkowania wieczystego w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 powołanego dekretu. Jakkolwiek przywołana uchwała została podjęta w odniesieniu do tzw. roszczeń dekretowych, to jednak przeprowadzona przez Sąd analiza w odniesieniu do ukształtowanego umową stosunku cywilnoprawnego jako źródła interesu prawnego w prawie publicznym pozostaje aktualna także na gruncie rozpoznawanej sprawy.
Interes prawny w prawie administracyjnym - wynikający z norm prawa materialnego, których zastosowanie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych - musi być konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, tj. nadający się do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej, jak i wiążący się z realnością, co oznacza, że powinien istnieć w dacie stosowania tych norm. Wynikanie interesu prawnego z normy prawa materialnego obiektywizuje w konsekwencji indywidualny interes prawny oparty na tej normie. Interes prawny w sferze prawa administracyjnego istnieje zatem wówczas, gdy zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie materialnoprawnej i gdy o jego istnieniu nie decyduje samo przekonanie zgłaszającego żądanie, ale ocena istnienia tego żądania w kontekście skonkretyzowanych norm materialnoprawnych. Brak ścisłego związku interesu indywidualnego z normą materialnoprawną, stanowiącą źródło tego interesu, oznacza, że jest to jedynie interes faktyczny.
Źródłem interesu prawnego w prawie administracyjnym nie mogą być zatem różnego rodzaju zdarzenia prawne mieszczące się w sferze stosowania prawa, w konsekwencji czego nie można go wywieść w szczególności ze skutków czynności prawnych prawa cywilnego. Umowy cywilnoprawne nie kreują norm prawnych powszechnie obowiązujących, lecz są jedynie efektem stosowania prawa cywilnego w wyniku zgodnej woli stron. Treść czynności prawnej nie czyni bowiem z tej czynności normy prawnej.
Sama podstawa cywilnoprawna zawarcia umowy nie tworzy interesu prawnego w obszarze prawa administracyjnego (publicznego), chyba że istnieje w prawie powszechnie obowiązującym norma materialna przypisująca stronom umowy nabycia praw i roszczeń interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym. Skutki czynności cywilnoprawnej mogą powodować powstanie praw podmiotowych w sferze prawa administracyjnego, jednakże tylko wtedy, gdy ustawodawca wyraźnie to unormował. Wynika to nie tylko ze szczególnego charakteru norm prawa publicznego, stanowiącego zbiór norm o charakterze ius cogens, ale również z konstrukcji władztwa administracyjnego jako elementu determinującego charakter stosunku publicznoprawnego, pozwalającego wyodrębnić stosunek oparty na prawie administracyjnym i odgraniczyć go od stosunku prawnego ze sfery prawa prywatnego. W przepisach prawa administracyjnego, a w szczególności przepisach ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach państwowych, nadal zwanej "ustawą z dnia 10 maja 1990 r.", brak jest unormowania, które pozwalałoby uznać, że umowa przelewu wierzytelności związanych z nieruchomością kreuje po stronie jej beneficjenta prawo podmiotowe w sferze prawa administracyjnego, które dawałoby mu interes prawny w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Dlatego stanowisko Ministra, zaakceptowane przez Sąd I instancji, jest prawidłowe.
Niezależnie od powyższego wypada stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przez jego zastosowanie oraz art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przez jego niezastosowanie. Stosownie do treści pierwszego ze wskazanych przepisów, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, staje się w dniu wejścia w życie tej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem przepisu art. 14.
Władanie składnikami mienia ogólnonarodowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - określone jako "należały do" - ma charakter prawny, a nie faktyczny, wymaga nadto udowodnienia, gdyż nie można go domniemywać (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2290/17). Zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 1990 r., państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazanie nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Dlatego pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Jest to konsekwencją obowiązującej do 1990 r. zasady jedności własności państwowej wyrażonej w art. 128 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zwanej dalej "K.c.". Przepis ten stanowił, że socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje niepodzielnie Państwu. W związku z tym nabywcą i właścicielem nieruchomości w zakresie wynikającym z konkretnej umowy zawartej przez przedsiębiorstwo państwowe był Skarb Państwa, a nie przedsiębiorstwo. W granicach wynikających z postanowień art. 128 § 2 K.c. to przedsiębiorstwo wykonywało w imieniu własnym względem przydzielonego mu mienia uprawnienia płynące z własności państwa (zob. wyrok SN z dnia 8 maja 1979 r., sygn. akt I CR 137/79; wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt I OSK 2343/21). Dysponowanie, czy zarządzanie majątkiem ogólnonarodowym (państwowym), nawet na podstawie upoważnienia ustawowego, nie pozwala na konkluzję, że majątek ten należy do dysponenta czy zarządcy, gdyż pojęcia "dysponowanie" i "zarządzanie" nie są tożsame z pojęciem "należy do", które w swym zakresie semantycznym wskazuje na aspekt prawno-rzeczowy. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wyłączał spod komunalizacji mienie należące do przedsiębiorstw państwowych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym, przy czym określenie "należące do" oznaczało, że przedsiębiorstwo legitymowało się tytułem prawnym. Mienie musiało więc "należeć" w znaczeniu prawnym, a nie tylko faktycznym. W rozpoznawanej sprawie sporna nieruchomość nie należała w znaczeniu prawnym do przedsiębiorstwa państwowego przekształconego następnie w spółkę akcyjną, z którą skarżąca kasacyjnie Spółdzielnia zawarła umowę przelewu wierzytelności. W odniesieniu do tego przedsiębiorstwa nie znalazł zatem zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Powyższe dowodzi, że skarżąca kasacyjnie nie posiadając interesu prawnego, nie mogła być stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności opisanej na wstępie decyzji komunalizacyjnej Wojewody Warszawskiego z dnia 2 czerwca 1992 r. Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne. Minister prawidłowo bowiem umorzył postępowanie wszczęte w tej sprawie na wniosek skarżącej, a Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę na tę decyzję.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 P.p.s.a.