I OSK 1201/23

I OSK 1201/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/
Elżbieta Kremer
Iwona Bogucka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1507/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-02-01
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 141 § 4,art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7,8, 77 § 1, 80, 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 124 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1507/22 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 3 sierpnia 2022 r. nr NWXIV.7581.4.15.2022 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 1 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1507/22 oddalił skargę A. A. na decyzję Wojewody Śląskiego z 3 sierpnia 2022 r. nr NWXIV.7581.4.15.2022 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. A. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 151 w związku z art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", przez oddalenie skargi kasacyjnej, podczas gdy należało ją uwzględnić;
2. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), powoływanej dalej jako "P.u.s.a.", oraz art. 3 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przez wadliwe wykonanie przez sąd administracyjny ustrojowego obowiązku kontroli decyzji organów administracji pod względem ich zgodności z prawem, w związku z naruszeniem przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. przez przyjęcie przez ten Sąd jako podstawy rozstrzygnięcia wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, bez rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez:
a) błędne ustalenie, że projektowany gazociąg ma przebiegać przez nieruchomość wnoszącej skargę kasacyjną, która w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (powoływanym dalej również jako "mpzp") rzekomo przewidziana jest pod drogę (20 DDK), podczas gdy nieruchomość wnoszącej skargę kasacyjną przeznaczona jest pod zabudowę (32 MNU). Na tym ustaleniu Sąd I instancji oparł rozstrzygnięcie, wskazując następnie, że budowa gazociągu na działce o przeznaczeniu drogowym nie stanowi zbytniej ingerencji; tymczasem, to nie działka po której ma przebiegać gazociąg jest działką o przeznaczeniu drogowym, tylko działka do niej równoległa (wariant alternatywnego przebiegu przedstawiany organom administracji przez wnoszącą skargę kasacyjną), przeznaczona w mpzp jako droga (2 KDW);
b) brak kontroli przez Sąd I instancji decyzji Wojewody Śląskiego w zakresie stwierdzenia, że rzekomo istniały uwarunkowania uniemożliwiające przeprowadzenie gazociągu równolegle (chociaż w decyzji nie wskazano żadnych takich uwarunkowań);
c) błędne ustalenie, że projektowany gazociąg nie będzie stanowił zbytniej ingerencji w prawo własności wnoszącej skargę kasacyjną, które w obecnym mpzp nie jest niczym ograniczone, chociaż działki wnoszącej skargę kasacyjną są w mpzp przewidziane na zabudowę jednorodzinną mieszkaniową i usługową;
d) błędne ustalenie że "jakaś" działka (a według Sądu I instancji, działka wnoszącej skargę kasacyjną) jest przewidziana w mpzp jako działka o przeznaczeniu 20 DDK, podczas gdy takiego przeznaczenia nie ma dla działki wnoszącej skargę kasacyjną, ani dla jakiejkolwiek okolicznej działki, ani w ogóle w mpzp;
co łącznie powoduje, że nie sposób ustalić stanu faktycznego sprawy, podczas gdy jak wskazał Sąd I instancji, z akt administracyjnych wynika, że "przedmiotowy gazociąg ma przebiegać przez nieruchomość skarżącej, która miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziana jest na drogę (20 DDK). Oznacza to, że teren ten już w akcie prawa miejscowego przesądził o określonym przeznaczeniu tego terenu. Lokalizacja na tym terenie spornego gazociągu w ocenie składu orzekającego nie narusza prawa własności, ponieważ już mocą przywołanego aktu prawa miejscowego dokonano ingerencji w możliwość swobodnego dysponowania tą częścią posiadanej nieruchomości.". Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, takie ustalenia (całkowicie odmienne od dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych) uniemożliwiły Sądowi I instancji dokonanie poprawnej oceny stosowania prawa materialnego;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie wobec działki wnoszącej skargę kasacyjną przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.c.", a także art. 64 Konstytucji RP, przez uznanie za prawidłowe decyzji Wojewody Śląskiego, a także poprzedzającej ją decyzji Prezydenta X., w której odstąpiono od rzeczywistej analizy całego materiału dowodowego i nie wywiązano się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przyjęto, że istnieją uwarunkowania techniczne do przeprowadzenia instalacji gazowej przez działkę wnoszącej skargę kasacyjną; ponadto w decyzjach organów administracji całkowicie pominięto kwestię istnienia równolegle położonej działki drogowej, stanowiącej własność X. (działka nr [1]/1), przystosowanej do zainstalowania instalacji gazowej, przy jednoczesnym braku pokrzywdzenia/obciążenia wnoszącej skargę kasacyjną.
Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi. Ewentualnie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto, wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Jak podkreślono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przyjęcie przez Sąd I instancji, że działka nr [2]/4 jest przeznaczona pod drogę, jest całkowicie sprzeczne z ustaleniami akt sprawy, ani nie wynika z mpzp. Wskazana działka jest w całości przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną (32 MNU). Z błędnego ustalenia Sąd I instancji wyprowadził całkowicie chybione wnioski. Tym samym w sprawie Sąd nie skontrolował, z jakiego powodu projektowany gazociąg ma przebiegać działką prywatną, chociaż w odległości 30 metrów dalej przebiega działka gminna, na której jest urządzona droga (a działka w mpzp jest przeznaczona pod drogę) i która zawiera w sobie ciągi instalacyjne. Realizacja inwestycji w interesie publicznym powinna zakładać w pierwszej kolejności poprowadzenie instalacji przez działkę miejską, drogową, a nie prywatną, nieposiadającą obciążeń w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Sąd I instancji nie zbadał też zarzutu skargi dotyczącego nieistnienia uwarunkowań technicznych, które wskazywałyby na konieczność przeprowadzenia instalacji po działce wnoszącej skargę kasacyjną. Wojewoda w decyzji powołał się na istnienie tych uwarunkowań, ale ich nie wskazał.
Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocenę naruszenia przepisów powołanych w skardze kasacyjnej poprzedzić należy przypomnieniem stanu sprawy. Otóż Prezydent X. decyzją z 1 marca 2022 r. nr M.6853.9.15.2021.KG ograniczył sposób korzystania z nieruchomości składającej się z działki nr [2]/4, położonej przy ul. [B], obręb [...], karta mapy [...], stanowiącej własność A. A., przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie przez tę działkę odcinka gazociągu [...], w ramach realizacji zadania inwestycyjnego pn. "Budowa sieci gazowej [...] w X., ul. [B] [...], [...]". Ograniczenie dotyczy pasa terenu o powierzchni 0,0104 ha, niezbędnego na czas budowy sieci oraz pasa terenu o powierzchni 0,0100 ha, koniecznego dla prawidłowego korzystania z urządzenia przesyłowego po jego wybudowaniu. Powyższy obszar został wskazany na załączniku graficznym, stanowiącym część decyzji.
Wojewoda Śląski, po rozpatrzeniu odwołania A. A., decyzją z 3 sierpnia 2022 r. nr XIV.7581.4.15.2022 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewoda uznał, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające ograniczenie właścicielki w sposobie korzystania z nieruchomości. Organ wskazał, że inwestycja jest inwestycją celu publicznego, a także jest zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, wskazał, że przed wydaniem decyzji prowadzone były rokowania ze stroną, jednakże nie przyniosły one rezultatu.
Skargę na powyższą decyzję wniosła A. A., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga podlega oddaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podzielił stanowisko prezentowane przez organ odwoławczy, że omawiana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego oraz jest zgodna z mpzp. Uznał, że projektowana inwestycja znajduje się w obszarze MN (zabudowa mieszkaniowa), przy czym ma ona przebiegać w ciągu przewidzianej w przedmiotowym planie drogi (20 KDD).
Sposób sformułowania podstaw kasacyjnych w niniejszej sprawie wymaga poczynienia w pierwszej kolejności kilku uwag dotyczących wymogów formalnych, jakim powinno odpowiadać kwalifikowane pismo w postępowaniu, jakim jest skarga kasacyjna. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. obligatoryjnym elementem tego środka odwoławczego jest wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu przepisów, jakie w ocenie strony składającej skargę kasacyjną zostały naruszone. Wnoszący skargę kasacyjną powinien przyporządkować każdy z zarzutów do konkretnej podstawy kasacyjnej, wskazanej w art. 174 P.p.s.a. Ma to istotne znaczenie dla spełnienia wymogów formalnych środka odwoławczego. W przypadku zarzutów opartych na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. niezbędne jest bowiem wskazanie formy naruszenia. Zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. są to błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia polega na mylnym zrozumieniu treści przepisu, natomiast niewłaściwe zastosowanie polega na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada (bądź nie odpowiada) hipotezie określonej normy prawnej (wyroki NSA z 5 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 1852/10, z 20 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 335/10, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku naruszenia przepisów postępowania nie ma obowiązku wskazania formy ich naruszenia, jednakże konieczne jest określenie, w jaki sposób zostały one naruszone i jaki to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O charakterze danego przepisu nie decyduje charakter aktu prawnego, w jakim jest on zamieszczony, ale jego treść i cel (wyroki NSA z 10 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 1356/05, z 16 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 733/06, CBOSA). Za przepisy prawa materialnego uznaje się przepisy regulujące bezpośrednio stosunki administracyjnoprawne (określają zachowanie podmiotów) oraz roszczenia wynikające z tych stosunków (obowiązki, uprawnienia i prawa), a za przepisy postępowania uznaje się normy instrumentalne, określające drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających z norm materialnoprawnych (tak m.in. w uchwale NSA z 20 maja 2010 r. sygn. akt II OPS 5/09, w wyroku NSA z 8 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1603/06). Błędne przypisanie zarzutu do niewłaściwej podstawy kasacyjnej co do zasady nie dezawuuje całkowicie takiego zarzutu, jeśli sposób jego sformułowania pozwala na merytoryczną ocenę w ramach właściwej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 2 września 2010 r. sygn. akt II FSK 636/09, z 13 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 223/07). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno zawierać argumentację, mającą przekonać Naczelny Sąd Administracyjny o słuszności każdego z podniesionych zarzutów (wyrok NSA z 18 marca 2011 r. sygn. akt I GSK142/10). Uzasadnienie powinno być logiczne i precyzyjne, pozwalające na poznanie intencji jego autora, a następnie sformułowanie zwrotu stosunkowego o zgodności bądź niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem (wyrok NSA z 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1313/10).
Ponownie warto więc wskazać, że skoro w myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie okoliczności przesądzające o nieważności postępowania, to zasadniczym elementem skargi kasacyjnej powinno być prawidłowe i zupełne wskazanie jej podstaw, tj. konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, z którego naruszeniem skarżąca wiąże wadliwość objętego skargą wyroku sądu pierwszej instancji i na czym opiera swoje żądanie jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny.
Poczynienie powyższych uwag było niezbędne wobec wystąpienia uchybień w konstrukcji rozpoznawanej skargi kasacyjnej, które objawiały się w sposobie formułowania podniesionych w niej zarzutów, co z kolei rzutuje w bezpośredni sposób na możliwość i zakres dokonania merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku w ramach sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej. Strona formułując zarzuty wobec zaskarżonego wyroku Sądu I instancji powołała się na obie podstawy kasacyjne z art. 174 P.p.s.a., tj. zarówno na naruszenie prawa materialnego jak i przepisów o charakterze proceduralnym. Jednakże oba wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty błędnie przyporządkowują niektóre wskazane w nich przepisy prawa do prawa materialnego i przepisów postępowania. Wskazany w punkcie pierwszym skargi kasacyjnej przepis art. 124 ust. 1 u.g.n., określony jako przepis procesowy, jest przepisem prawa materialnego, natomiast przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a., określone jako przepisy prawa materialnego, są przepisami postępowania.
Ważne jest też zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 P.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Błędne zakwalifikowanie przepisów prawa w ramach podniesionych zarzutów kasacyjnych nie uniemożliwia zatem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytorycznego odniesienie się do nich przez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1679/11).
W pierwszej kolejności wymagał ustosunkowania się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 § 2 P.u.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 w związku art. 141 § 4 P.p.s.a., jako najdalej idący z punktu widzenia konsekwencji procesowych związanych z ewentualnym stwierdzeniem jego zasadności i skuteczności. Zarzut ten okazał się trafny bowiem słusznie zarzucono Sądowi I instancji przyjęcie błędnego ustalenia, że projektowany gazociąg ma przebiegać przez nieruchomość wnoszącej skargę kasacyjną, która w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziana jest pod drogę (20 DDK).
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji rozważając zgodność przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie dostrzegł bowiem sprzeczności, gdyż - jak przyjął - projektowana inwestycja znajduje się w obszarze MN, a zatem zabudowa mieszkaniowa, przy czym projektowana inwestycja ma przebiegać w ciągu przewidzianej w przedmiotowym planie drogi (20 KDD) – s. 6 uzasadnienia. Tymczasem, jak słusznie zwraca uwagę skarżąca kasacyjnie, jej nieruchomość objęta wnioskiem w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniowo-usługową (32 MNU). Okoliczność podnoszona przez skarżącą wynika z akt sprawy i prawidłowo została ustalona przez organy administracyjne rozpatrujące niniejszą sprawę. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno wynika bowiem, że nieruchomość będąca przedmiotem wniosku (działka nr [2]/4) położona jest na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego fragmentu jednostki [...] o symbolu roboczym [...] w X., zatwierdzonym uchwałą Rady X. nr [...] z [...] czerwca [...] r. Z wypisu tego planu oraz jego wyrysu obejmującego obszar położenia działki nr [2]/4 wynika, że jest ona zlokalizowana w strefie 32MNU – tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Z § 18 ust. 1 pkt 1 planu dla tych terenów podstawowe przeznaczenie to "zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zabudowa usługowa wraz z niezbędną obsługa komunikacyjną, powiązanymi sieciami i obiektami infrastruktury technicznej (...)". Przepisy planu dotyczące zaś modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji infrastruktury technicznej wskazują, że "projektowane sieci infrastruktury technicznej należy prowadzić w liniach rozgraniczających ulic i dróg lub w przypadku braku takiej możliwości – na terenach przylegających, na warunkach uzgodnionych z właścicielem danego terenu i w powiązaniu z fizjografią, istniejącymi obiektami, kierunkami ogrodzeń lub kierunkami podziałów własnościowych oraz w sposób umożliwiający realizację ustalonego dla danego terenu zagospodarowania i kształtowania zabudowy związanej z jego przeznaczeniem." (s. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewody Śląskiego z 3 sierpnia 2022 r.).
Z ustaleń organów administracyjnych, potwierdzonych aktami sprawy, wynika również, że zgodnie z uproszczonym wypisem z rejestru gruntów znajdującym się w aktach sprawy działka nr [...] o łącznej powierzchni 0,0357 ha jest działką drogową (opis użytku – "dr"). Działka jest wykorzystywana jako dojazd do posesji, stanowiąc "jedną z kilku odnóg ul. [B]" i jedyny dojazd do nieruchomości nr: [3]/4, [4]/4, [5]/4, [6]/4, [7]/4 oraz działek nr: [8]/4 i [9]/4, stanowiących własność skarżącej. Okoliczność, że działka jest wykorzystywana jako droga dojazdowa nie była sporna w sprawie, wręcz przeciwnie - została potwierdzona w odwołaniu skarżącej od decyzji pierwszoinstancyjnej (pełnomocnik skarżącej wskazał, że działka [2]/4 stanowi drogę dojazdową do nieruchomości zabudowanej (działka nr [8]/4) i nieruchomości niezabudowanej (działka nr [9]/4).
Wobec powyższego, nawet trafne wytknięcie przez skarżącą Sądowi I instancji oparcia rozstrzygnięcia na błędnym ustaleniu co do przeznaczenia działki nr [2]/4 w mpzp, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Stanowisko Sądu I instancji wskazujące, że budowa gazociągu na działce o przeznaczeniu drogowym nie stanowi zbytniej ingerencji, w istocie pozostaje prawidłowe, gdyż działka nr [2]/4, jeśli chodzi o sposób użytkowania stanowi użytek drogowy, pomimo przewidzianego w mpzp jej przeznaczenia na zabudowę mieszkaniowo-usługową. Błąd w ustaleniach co do przeznaczenia działki w mpzp miałby niewątpliwie znaczenie dla sprawy ewentualnego odszkodowania za tę działkę na skutek ingerencji inwestora przy realizacji inwestycji celu publicznego i konieczności określenia wartości nieruchomości, natomiast dla sprawy rozpatrywanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., wobec niespornych ustaleń co do sposobu wykorzystywania działki nr [2]/4, nie mógł mieć znaczenia.
Należy przy tym wyjaśnić, że o skuteczności zarzutu, który został oparty na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie takiego wpływu nie wykazano, a jak wyżej wyjaśniono, Naczelny Sąd Administracyjny takiego wpływu nie dostrzegł.
Tym samym zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 1 § 2 P.u.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 w związku art. 141 § 4 P.p.s.a. nie mógł być skuteczny.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia powyższych przepisów postępowania uzasadniony argumentacją (punkt 2 lit b i lit. c petitum skargi kasacyjnej) podnoszącą brak kontroli przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji w zakresie stwierdzenia, że rzekomo istniały uwarunkowania uniemożliwiające przeprowadzenie gazociągu równolegle (chociaż w decyzji nie wskazano żadnych takich uwarunkowań) oraz podnoszącą błędne ustalenie, że projektowany gazociąg nie będzie stanowił zbytniej ingerencji w prawo własności wnoszącej skargę kasacyjną, które w obecnym mpzp nie jest niczym ograniczone, chociaż działki wnoszącej skargę kasacyjną są w mpzp przewidziane na zabudowę jednorodzinną mieszkaniową i usługową, należy wyjaśnić, że takie stanowisko Sądu nie mogło być skutecznie zwalczane przez kwestionowanie prawidłowości przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, czy też stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Z tych przyczyn wyżej wskazanych zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., którym skarżąca usiłuje podważyć ustalenia stanu faktycznego oraz ocenę Sądu akceptującego prawidłowość działań organu w tym zakresie, jest chybiony i jako taki nie mógł skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
Przepis art. 1 § 2 P.u.s.a. zaś reguluje kognicję sądów administracyjnych, stanowiąc, że sprawują one wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, co do zasady pod względem zgodności z prawem. Niepodobna dowodzić, aby w niniejszej sprawie przepis ten naruszono, gdyż Sąd I instancji zastosował się adekwatnie do tej regulacji, skoro był właściwy do kontroli legalności zapadłych w sprawie decyzji i tej kontroli dokonał. Innym zagadnieniem jest jej wynik, który nie może być podważany w ramach tego zarzutu. Pominięcie, czy odmienna ocena argumentacji strony, nie uzasadniają zarzutu naruszenia przepisu ustrojowego, jakim jest omawiany przepis. W kwestii naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., wskazać należy, że przepis ten wskazuje na decyzje administracyjne jako akty podlegające kontroli sądowoadministracyjnej. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie.
Niezasadny okazał się zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 140 K.p.a. oraz w związku art. 140 K.c., a także art. 64 Konstytucji RP.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. To nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie jako matrycą porównawczą w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd I instancji przepisom P.p.s.a. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów K.p.a., lecz kontroluje, czy postępowanie organów odpowiadało tym przepisom (wyrok NSA z 30 kwietnia 2002 r. I OSK 1133/19). W konsekwencji zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skarżący kasacyjnie powinien powiązać je z naruszeniem przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, czego w niniejszej skardze kasacyjnej nie uczynił.
W tym kontekście podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że wyjaśniono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób wyczerpujący. W uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd I instancji dał wyraz swojej argumentacji odnosząc się do całokształtu sprawy i zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy przyjęto, że istnieją uwarunkowania techniczne do przeprowadzenia instalacji gazowej przez działkę wnoszącej skargę kasacyjną i wyjaśniono dlaczego niemożliwe byłoby przeprowadzenie inwestycji przez równolegle położoną działkę drogową, stanowiącą własność X. (działka nr [1]/1). We wniosku inicjującym postępowanie w niniejszej sprawie wskazano, że decyzja o zaprojektowaniu gazociągu na działce stanowiącej własność skarżącej została podjęta po dokonanej przez projektanta wizji w terenie i związanym z tym brakiem innej możliwości poprowadzenia gazociągu Organy administracyjne ustaliły, że co prawda w następnej przecznicy (działka nr [1]/1) został zaprojektowany gazociąg, to jednak ze względu na duże zagęszczenie budynków mieszkalnych, jak i zainteresowanie mieszkańców, inwestor uznał za konieczne wybudowanie kolejnej sieci gazowej w tym rejonie. Ponadto w piśmie Spółki z 9 maja 2022 r., przedstawiającym stanowisko Spółki na wezwanie Wojewody Śląskiego, wskazano, że realizacja planowanego przedsięwzięcia wiązała się z koniecznością przejścia przez nieruchomości o numerach: [10]/4, [11]/4 lub [12]/4, co okazało się niemożliwe z uwagi na ich zagospodarowanie. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że inwestycja będąca przedmiotem wniosku Spółki ma charakter liniowy i musi spełnić określone wymagania techniczne, a zatem nie można dowolnie określać jej przebiegu, zgodnie z oczekiwaniami każdego z właścicieli.
Zgodzić się więc należy z Sądem I instancji, że zarzut skarżącej dotyczący naruszenia powyższych przepisów postępowania, nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Trafnie ocenił Sąd I instancji, że organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, a w skardze nie wskazano okoliczności, które nie były znane organowi przy podejmowaniu kwestionowanych rozstrzygnięć. Trafnie też skonstatował Sąd I instancji, że skarżąca zarzucając organom administracji publicznej brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w istocie w skardze nie wskazała choćby jednej okoliczności, której ograny nie wyjaśniły, czy też którą pominęły w ramach prowadzonych czynności wyjaśniających. Spostrzeżenie to należy odnieść również do skargi kasacyjnej.
Z akt sprawy wynika też, że inwestor ograniczył sposób korzystania z nieruchomości skarżącej tylko w części, która jest niezbędna dla wykonania inwestycji, a zatem w sposób w jaki wymaga tego art. 124 ust. 1 u.g.n. Tym samym nie można było uznać, że doszło do naruszenia art. 140 K.c. oraz art. 64 Konstytucji RP.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. Wyjaśnienia wymaga, że skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Dotyczy to również przypadku, kiedy uzasadnienie prawidłowego orzeczenia jest błędne tylko w części (por. np. wyroki NSA z 17 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 113/11; z 20 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 344/05 i sygn. akt I OSK 345/05). Orzeczenie zaś odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie i taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 in fine P.p.s.a.