I OSK 1148/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła prawa rodziny zastępczej (K.M. i D.M.) do świadczeń pieniężnych na pokrycie kosztów utrzymania dzieci, które zostały czasowo urlopowane do rodziny biologicznej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego. Organy administracji (Starosta P. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi) wstrzymały wypłatę świadczeń, argumentując, że dzieci faktycznie opuściły rodzinę zastępczą i ich potrzeby zaspokaja rodzina biologiczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę rodziny zastępczej, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów administracji. Sąd kasacyjny wskazał na istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak weryfikacji przez organy kluczowych dowodów dotyczących sytuacji dzieci i rodziny biologicznej, a także błędną wykładnię przepisów prawa materialnego. NSA podkreślił, że zgodnie z ustawą o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka jest zasadą, a jego brak wyjątkiem. Nawet w przypadku czasowego pobytu dziecka poza rodziną zastępczą (np. w placówkach wymienionych w art. 87 ust. 2 uwr), rodzina zastępcza nadal otrzymuje świadczenie w określonej wysokości. Sąd uznał, że urlopowanie dzieci do rodziny biologicznej nie stanowi podstawy do całkowitego wstrzymania świadczeń, a organy nie wykazały, aby sytuacja dzieci uzasadniała takie działanie. NSA nakazał uzupełnienie postępowania dowodowego przez Starostę i rozważenie umorzenia postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczeń dla rodzin zastępczych w przypadku czasowego urlopowania dzieci do rodziny biologicznej oraz obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji urlopowania dzieci do rodziny biologicznej, a nie innych form czasowego pobytu dziecka poza rodziną zastępczą.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rodzinie zastępczej przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, jeśli dziecko zostało czasowo urlopowane do rodziny biologicznej na mocy postanowienia sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rodzinie zastępczej przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, nawet jeśli dziecko zostało czasowo urlopowane do rodziny biologicznej, o ile nie zachodzą przesłanki określone w art. 87 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny uznał, że świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka jest zasadą, a jego brak wyjątkiem. Urlopowanie dziecka do rodziny biologicznej nie stanowi podstawy do całkowitego wstrzymania świadczeń, a organy administracji miały obowiązek przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe w celu ustalenia faktycznego stanu rzeczy i potrzeb dzieci.
Czy organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w sprawie wstrzymania świadczeń dla rodziny zastępczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, poprzez brak weryfikacji kluczowych dowodów i oparcie rozstrzygnięcia na niezweryfikowanych informacjach.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na szereg zaniedbań organów, w tym brak uzyskania odpisu postanowienia sądu o urlopowaniu dzieci, brak weryfikacji informacji od matki dzieci (np. poprzez kontakt z przedszkolem, lekarzem), co skutkowało dowolną oceną materiału dowodowego.
Czy decyzja o wstrzymaniu świadczeń dla rodziny zastępczej może być wydana z mocą wsteczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 88 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie przewiduje sytuacji uchylenia decyzji ostatecznej z mocą wsteczną.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny podkreślił, że ustawodawca nie przewidział możliwości zmiany decyzji przyznającej świadczenie przez jej wstrzymanie z mocą wsteczną.
Przepisy (16)
Główne
uwr art. 80 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej jest zasadą, a jego brak wyjątkiem. Kwota świadczenia nie może być niższa niż określona w ustawie.
uwr art. 87 § ust. 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Świadczenie pieniężne przysługuje na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej.
Pomocnicze
uwr art. 87 § ust. 2
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
W przypadku gdy rodzina zastępcza nie ponosi kosztów utrzymania dziecka w związku z jego pobytem w określonych placówkach, otrzymuje świadczenie w wysokości nie niższej niż 20% przyznanych świadczeń.
uwr art. 88 § ust. 5
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Organ właściwy do wydania decyzji może zmienić lub uchylić decyzję o przyznaniu świadczenia w przypadku zmiany sytuacji osobistej rodziny zastępczej lub dziecka.
kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania przez organ w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i wynikających z przepisów prawa.
kpa art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego na podstawie całokształtu.
kpa art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.c. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie zaskarżonego wyroku w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie zaskarżonego wyroku w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, uchylając decyzję, orzeka o zasadności odwołania.
p.p.s.a. art. 183
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 188
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie skargi przez NSA po uchyleniu wyroku WSA.
k.r.o. art. 1121 § pkt 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązki rodziny zastępczej.
k.r.o. art. 1124
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Cel umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego. • Organy administracji błędnie zinterpretowały i zastosowały przepisy dotyczące świadczeń dla rodzin zastępczych. • Urlopowanie dzieci do rodziny biologicznej nie stanowi podstawy do całkowitego wstrzymania świadczeń. • Decyzja o wstrzymaniu świadczeń nie mogła być wydana z mocą wsteczną.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organów administracji o braku podstaw do wypłaty świadczeń było prawidłowe. • WSA prawidłowo oddalił skargę rodziny zastępczej.
Godne uwagi sformułowania
pomoc publiczna dla rodziny zastępczej jest zasadą, a jej brak wyjątkiem • świadczenie to przyznawane jest na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, a zatem świadczenie to ma być zrealizowane w okresie faktycznego przebywania dziecka w rodzinie zastępczej • nie jest istotny moment podjęcia formalnego rozstrzygnięcia w tym zakresie, lecz kluczową rolę w tym zakresie odgrywa stan faktyczny, a mianowicie faktyczne (rzeczywiste) opuszczenie rodzinnej pieczy zastępczej
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Maciej Dybowski
sprawozdawca
Zygmunt Zgierski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń dla rodzin zastępczych w przypadku czasowego urlopowania dzieci do rodziny biologicznej oraz obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji urlopowania dzieci do rodziny biologicznej, a nie innych form czasowego pobytu dziecka poza rodziną zastępczą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny aspekt praw rodziny zastępczej i ich finansowania, a także podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego przez organy administracji. Jest to istotne dla szerokiego grona prawników i osób zajmujących się prawem rodzinnym.
“Czy rodzina zastępcza straci świadczenia, gdy dziecko wróci do biologicznych rodziców? NSA wyjaśnia!”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.