Orzeczenie · 2006-04-04

I OSK 1148/05

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2006-04-04
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
świadczenie przedemerytalnezasiłek przedemerytalnybezrobotnyurząd pracyprawo pracyzmiana przepisówokresy uprawniające do emeryturyNSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego skarżącej I.P. Skarżąca została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 10 grudnia 2001 r. i początkowo przyznano jej zasiłek przedemerytalny. Następnie złożyła wniosek o świadczenie przedemerytalne, powołując się na przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2002 r., które złagodziły warunki jego przyznania. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca nie spełniała warunków do jego nabycia w dacie rejestracji w urzędzie pracy (10 grudnia 2001 r.), a przepisy nowelizujące, które weszły w życie 1 stycznia 2002 r., nie mogły być zastosowane wstecz. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na podstawie warunków spełnionych w dniu rejestracji w urzędzie pracy. Skarżąca w dniu 10 grudnia 2001 r. nie spełniała żadnego z warunków określonych w art. 37k ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002 r. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym obowiązku informacyjnego organów (art. 9 Kpa), gdyż skarżąca sama dokonała wyboru prawa do zasiłku przedemerytalnego i nie występowała o szczegółowe wyjaśnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących świadczeń przedemerytalnych i zakresu obowiązku informacyjnego organów administracji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego z lat 2001-2002 i specyficznej sytuacji skarżącej. Może być mniej aktualne w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy dotyczące świadczeń przedemerytalnych, które weszły w życie po dacie rejestracji osoby w urzędzie pracy, mogą być zastosowane wstecz do osób zarejestrowanych przed tą datą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy nowelizujące, które złagodziły warunki nabywania świadczeń przedemerytalnych i weszły w życie po dacie rejestracji osoby w urzędzie pracy, nie mogą być stosowane wstecz do osób zarejestrowanych przed tą datą.

Uzasadnienie

Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na podstawie warunków spełnionych w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Skarżąca nie spełniała warunków według przepisów obowiązujących w dniu jej rejestracji. Nowe, korzystniejsze przepisy nie zawierały regulacji przejściowych pozwalających na ich retroaktywne zastosowanie do osób zarejestrowanych przed ich wejściem w życie.

Czy organ administracji publicznej ma obowiązek udzielania stronom porad prawnych lub informowania o wszystkich możliwych korzystnych dla nich zmianach przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji ma obowiązek informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na prawa i obowiązki stron oraz udzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, ale nie udzielania porad prawnych ani doradztwa.

Uzasadnienie

Obowiązek informacyjny z art. 9 Kpa nie obejmuje udzielania porad prawnych ani informowania o powszechnie obowiązujących aktach prawnych. Skarżąca sama dokonała wyboru prawa do zasiłku przedemerytalnego i nie występowała o szczegółowe wyjaśnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu, który utrzymał w mocy decyzję organów administracji odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego.

Przepisy (7)

Główne

u.z.p.b. art. 37k § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.p.b. art. 37l § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy obowiązane do informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, ale nie do udzielania porad prawnych.

Dz.U. Nr 154, poz. 1795 art. 11

Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół

Osoby spełniające warunki do nabycia świadczeń przed wejściem w życie ustawy (przed 01.01.2002 r.) nabywają i zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.

Dz.U. z 2003 r., Nr 6, poz. 65 art. 3

Ustawa z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty

Przepis ten nie uprawnia do stosowania przepisów wchodzących w życie od 1 stycznia 2002 r. do osób zarejestrowanych przed tą datą, a jedynie wydłuża okres spełnienia warunków na zasadach obowiązujących przed 1 stycznia 2002 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie spełniała warunków do nabycia świadczenia przedemerytalnego w dacie rejestracji w urzędzie pracy (10.12.2001 r.) zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym czasie. • Przepisy nowelizujące ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które weszły w życie 1 stycznia 2002 r. i złagodziły warunki nabywania świadczeń, nie mogły być zastosowane wstecz do osób zarejestrowanych przed tą datą. • Organ administracji nie miał obowiązku udzielania porad prawnych ani informowania o możliwości wyboru korzystniejszych przepisów, które nie mogły być zastosowane retroaktywnie.

Odrzucone argumenty

Skarżąca argumentowała, że powinna mieć możliwość skorzystania z przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2002 r., które były dla niej korzystniejsze. • Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 9 Kpa przez brak wyczerpującego informowania o przysługujących jej uprawnieniach i stanie prawnym.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby i przysługuje od następnego dnia po złożeniu wniosku i dokumentów niezbędnych do tych ustaleń. • Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. • Jednakże przepis ten nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych, czy też doradztwa.

Skład orzekający

Janina Antosiewicz

przewodniczący

Anna Lech

sprawozdawca

Elżbieta Stebnicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących świadczeń przedemerytalnych i zakresu obowiązku informacyjnego organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z lat 2001-2002 i specyficznej sytuacji skarżącej. Może być mniej aktualne w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje problematykę zmian przepisów prawa pracy i świadczeń socjalnych oraz ich stosowania w czasie, co jest częstym problemem dla obywateli i prawników.

Zmiana przepisów świadczeń przedemerytalnych – czy można było liczyć na lepsze warunki po rejestracji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst