I OSK 1135/24

I OSK 1135/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński /sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Marian Wolanin /przewodniczący/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Kr 428/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-10-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 262 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 428/23 w sprawie ze skargi M.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 19 stycznia 2023 r. nr SKO.GN/4160/129/2022 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 17 października 2023 r. III SA/Kr 428/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z 19 stycznia 2023 r. nr SKO.GN/4160/129/2022 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego:
I. oddalił skargę;
II. przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M.L. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie:
1. prawa materialnego, a to art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. i w zw. z art. 152 k.c. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ponoszenie przez strony postępowania rozgraniczeniowego kosztów tego postępowania po połowie może polegać na obciążeniu stron kosztami proporcjonalnie do długości linii granicznych stanowiących własność poszczególnych stron nieruchomości podlegających rozgraniczeniu podczas gdy prawidłowa wykładania powołanych przepisów, dokonana zresztą w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego powinna polegać na równomiernym obciążeniu stron postępowania rozgraniczeniowego;
2. prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie stanowiska zawartego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 (opublikowanej w ONSAiWSA 2007/2/26). zgodnie z którą koszty postępowania rozgraniczeniowego winny być na strony tego postępowania nałożone po równo, a w zależności od tego ile wynosi długość linii granicznych stanowiących własność poszczególnych stron.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, przyznanie od Skarbu Państwa pełnomocnikowi skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz zrzekł się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji.
Abstrahując od klasyfikacji postawionych zarzutów względem właściwej podstawy kasacyjnej (np. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. jako przepis "materialny"), zauważyć należy, że wynikają one z niezrozumienia powołanych przepisów oraz treści uchwały, do której odwołuje się zarzut nr 2.
Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Organ w żaden sposób nie uchybił temu przepisowi, bowiem kosztami postępowania rozgraniczeniowego obciążył strony postępowania, w których interesie prawnym było ono prowadzone, a nie tylko wnioskodawcę postępowania. Odpowiada to też tezie zawartej w uchwale powołanej w zarzucie drugim, zgodnie z którą "Organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania" (uchwała NSA z 11.12.2006 r. I OPS 5/06, ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 26).
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej z uchwały tej w żaden sposób nie wynika, w jakich proporcjach strony powinny ponosić koszty rozgraniczenia, a w szczególności, że powinno to nastąpić w częściach równych dla wszystkich stron. Proporcja ta wynika z przepisów kodeksu cywilnego powołanych w uzasadnieniu do uchwały, w tym z art. 152 k.c., który stanowi, że "Właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie." Skarżący kasacyjnie został obciążony połową kosztów postępowania rozgraniczeniowego, bowiem jego dwie działki (nr 846 i 870) graniczą ze wszystkimi innymi działkami będącymi przedmiotem rozgraniczenia. Zgodnie zatem z regułą wyrażona w art. 152 k.c., ponosi on połowę kosztów rozgraniczenia, a drugą połowę ponoszą pozostali właściciele nieruchomości sąsiadujących, którzy obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych i koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie z właścicielem działki sąsiedniej. Ci więc właściciele nieruchomości, których działki ze sobą nie graniczą, nie są zobowiązani do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych i nie ponoszą kosztów rozgraniczenia na tych granicach, które nie są dla nich wspólne. Wspólne granice z pozostałymi działkami mają jedynie działki skarżącego kasacyjnie (nr 846 i 870) i to on ponosi wobec tego w połowie koszty rozgraniczenia, a drugą połowę kosztów ponoszą pozostali właściciele nieruchomości. W powyższym znaczeniu zaskarżone postanowienie nie pozostaje też w sprzeczności z art. 269 § 1 p.p.s.a.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Nie orzekał natomiast o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie ustanowionemu w ramach prawa pomocy, gdyż jest to kompetencja Sądu I instancji (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).