I OSK 1123/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Podkarpackiego od wyroku WSA w Rzeszowie, który uchylił decyzję Wojewody odmawiającą Z. G. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wojewoda argumentował, że skarżący nie wykazał 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych przy 30-letnim okresie zatrudnienia, a także nie spełnił kryteriów dotyczących ogólnego stażu pracy. Kluczowym zarzutem skarżącego wobec decyzji było niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy przez niedopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność pracy w warunkach szczególnych. WSA uznał, że odmowa przeprowadzenia tego dowodu naruszyła przepisy k.p.a. i że decyzja była przedwczesna. NSA w swojej analizie podkreślił, że choć skarga kasacyjna formalnie spełniała wymogi, zarzuty naruszenia prawa procesowego nie zostały wystarczająco uzasadnione. Niemniej jednak, NSA zgodził się z WSA co do naruszenia prawa materialnego. Stwierdzono, że organ administracji nie odniósł się do szczególnej sytuacji skarżącego, który z powodu likwidacji pracodawcy nie mógł uzyskać stosownej dokumentacji ani prawomocnego wyroku ustalającego pracę w szczególnych warunkach. NSA podkreślił, że odmowa przyznania zasiłku nastąpiła z naruszeniem art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz zasady art. 75 k.p.a., ponieważ organ uchylił się od przeprowadzenia dowodów na kluczową okoliczność. Sąd wskazał, że w obliczu braku możliwości udowodnienia pracy w warunkach szczególnych innymi środkami, organy administracji winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem wszystkich dopuszczonych przepisami k.p.a. środków dowodowych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie zakresu postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych, zwłaszcza w przypadku braku dokumentacji lub likwidacji podmiotu zobowiązanego do jej prowadzenia. Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych i pracy w warunkach szczególnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zmianami przepisów o świadczeniach przedemerytalnych i możliwością dowodzenia pracy w warunkach szczególnych po likwidacji pracodawcy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może odmówić przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków w celu ustalenia okresu pracy w szczególnych warunkach przy ubieganiu się o zasiłek przedemerytalny, gdy pracodawca został zlikwidowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie może odmówić przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków w takiej sytuacji, gdyż narusza to zasady postępowania administracyjnego i stawia stronę w sytuacji uniemożliwiającej udowodnienie jej racji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków narusza przepisy k.p.a. (art. 7 i 77), a decyzja jest przedwczesna. W przypadku likwidacji pracodawcy i braku możliwości uzyskania dokumentacji, organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem wszelkich dopuszczonych środków dowodowych, aby umożliwić stronie wykazanie swoich praw.
Jakie przepisy dotyczące ustalania okresu pracy w szczególnych warunkach mają zastosowanie przy ubieganiu się o zasiłek przedemerytalny w kontekście zmieniającego się stanu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku braku możliwości wykazania pracy w warunkach szczególnych orzeczeniem sądu lub zaświadczeniem pracodawcy, organy administracji winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem wszelkich dopuszczonych przepisami k.p.a. środków dowodowych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ustawa o świadczeniach przedemerytalnych z 2004 r. oraz wcześniejsze nowelizacje ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu doprowadziły do sytuacji, w której art. 37j ust. 1a (ograniczający dowody do dokumentacji lub prawomocnego orzeczenia sądu) stracił moc lub jego stosowanie było problematyczne w przypadku likwidacji pracodawcy. W takich okolicznościach, organy powinny stosować ogólne zasady postępowania dowodowego.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.p.b. art. 37j § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji lub na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Jednak w przypadku likwidacji pracodawcy, dopuszczalne jest stosowanie innych środków dowodowych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Ustawa z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty art. 3
Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół art. 11 § ust. 2
u.ś.p. art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych
Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze § załącznik A (dział XIV pkt 12)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ administracji przepisów k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność pracy w warunkach szczególnych. • Organ administracji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, co uniemożliwiło skarżącemu udowodnienie jego racji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa procesowego przez WSA, które nie zostały wystarczająco uzasadnione w skardze kasacyjnej. • Argumentacja Wojewody dotycząca braku możliwości przyznania zasiłku przedemerytalnego z powodu braku odpowiedniej dokumentacji lub prawomocnego orzeczenia sądu.
Godne uwagi sformułowania
nie może być przyznany zasiłek przedemerytalny, gdyż nie wykazała ona 15 letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych przy 30 letnim okresie zatrudnienia • nie można jej wykazywać dowodami z przesłuchania świadków • odmowa przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków narusza przepisy art. 7 i 77 k.p.a. • decyzja jako przedwczesna nie może być utrzymana w obrocie prawnym • ustawodawca w sposób świadomy zrezygnował z art. 37j ust. 1a • skarżący został postawiony w sytuacji bez wyjścia, gdyż przy przyjętej przez organy administracji interpretacji prawa nie miał żadnych szans na wykazanie, iż wykonywał zatrudnienie w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze • organy administracji winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem wszelkich dopuszczonych przepisami k.p.a. środków dowodowych
Skład orzekający
Wojciech Chróścielewski
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Radzicka
sędzia
Joanna Runge-Lissowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie zakresu postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych, zwłaszcza w przypadku braku dokumentacji lub likwidacji podmiotu zobowiązanego do jej prowadzenia. Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych i pracy w warunkach szczególnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zmianami przepisów o świadczeniach przedemerytalnych i możliwością dowodzenia pracy w warunkach szczególnych po likwidacji pracodawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe postępowanie dowodowe w administracji i jak mogą ucierpieć obywatele, gdy organy nie wykazują należytej staranności w wyjaśnianiu stanu faktycznego, zwłaszcza w kontekście trudności dowodowych wynikających z likwidacji pracodawcy.
“Czy likwidacja firmy pozbawia pracownika prawa do świadczeń? Sąd administracyjny wyjaśnia, jak udowodnić pracę w szczególnych warunkach.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.