I OSK 1075/25

I OSK 1075/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 893/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-10-14
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. P. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skarg kasacyjnych M. P. oraz Z. D. i M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 893/24 w sprawie ze skarg M. P. oraz Z. D. i M. K. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 23 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia umorzenia z mocy prawa postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 października 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 893/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi M. P., Z. D. oraz M. K. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 23 stycznia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia umorzenia z mocy prawa postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wniosły M. P. oraz Z. D. i M. K.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez M. P. skarżąca kasacyjnie zawarła wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku w sprawie z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 28 grudnia 2021 r. sygn. akt K 2/22 w przedmiocie zbadania zgodności m.in. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) z Konstytucją RP, bowiem w ocenie strony rozstrzygnięcie to ma bezpośredni wpływ na wynik postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić trzeba, że poza wynikającym z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 P.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Tymczasem, jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Kierując się zatem powołaną we wcześniejszych rozważaniach zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, skarżąca kasacyjnie nie zostanie pozbawiona możliwości obrony swoich praw. W art. 272 § 1 P.p.s.a. przewidziano bowiem możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone m.in. w postanowieniach tego Sądu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 2367/22, z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1297/23, z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt I OSK 1846/23, z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1569/23, sygn. akt I OSK 3117/23 oraz I OSK 2426/24, z dnia 29 stycznia 2025 r. sygn. akt I OSK 27/25, z dnia 12 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 100/25, z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt I OSK 251/25 oraz z dnia 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt I OSK 1051/25.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.