Orzeczenie · 2025-05-14

I OSK 1040/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-14
NSAAdministracyjneWysokansa
dodatek węglowyogrzewanieCEEBweryfikacjaprawo administracyjnepomoc społecznadeklaracjaustawa o dodatku węglowym

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzje w sprawie dodatku węglowego. SKO zarzuciło WSA błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że wpis w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) na dzień 11 sierpnia 2022 r. jest wyłączną podstawą do ustalenia uprawnienia. NSA uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) nakładają na organy obowiązek weryfikacji rzeczywistego stanu faktycznego, nawet jeśli deklaracja w CEEB wskazuje inaczej. W tej sprawie skarżący konsekwentnie podnosił, że pierwotna deklaracja zawierała omyłkę, a jego głównym źródłem ciepła był węgiel, co potwierdził korektą deklaracji. NSA stwierdził, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, opierając się jedynie na danych z CEEB. Sąd wskazał również, że przepisy dotyczące weryfikacji wniosków (art. 2 ust. 15a-15e i 15g u.d.w.) mają wszechstronny charakter i dopuszczają możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego lub analizy innych dostępnych informacji, co jest zgodne z celem ustawy o dodatku węglowym. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość wyroku WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie konieczności weryfikacji rzeczywistego stanu faktycznego przy przyznawaniu dodatku węglowego, nawet wbrew danym z CEEB, oraz interpretacja przepisów o postępowaniu wyjaśniającym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i deklaracjami w CEEB, ale zasady interpretacji przepisów k.p.a. i u.d.w. mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wpis w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) na dzień 11 sierpnia 2022 r. jest wyłączną podstawą do ustalenia uprawnienia do dodatku węglowego, czy też organy mają obowiązek weryfikacji rzeczywistego źródła ogrzewania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organy mają obowiązek weryfikacji rzeczywistego źródła ogrzewania, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i przepisami o weryfikacji wniosków, nawet jeśli deklaracja w CEEB wskazuje inaczej.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego nakładają na organy obowiązek weryfikacji rzeczywistego stanu faktycznego. Organy nie mogą ograniczać się do danych z CEEB, jeśli istnieją wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistością, a powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym rozważyć wywiad środowiskowy.

Czy przepisy art. 2 ust. 15a-15e oraz ust. 15g ustawy o dodatku węglowym mają zastosowanie do weryfikacji rodzaju paliwa i źródła ogrzewania, gdy główne źródło ogrzewania figurowało już w CEEB?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, te przepisy mają zastosowanie, ponieważ katalog źródeł informacji dla organów jest otwarty i obejmuje wszelkie dowody świadczące o faktycznym stanie rzeczy, w tym możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy te mają wszechstronny charakter i wyraźnie przewidują możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w celu ustalenia lub zweryfikowania okoliczności istotnych dla przyznania dodatku. W sytuacji wątpliwości co do zgodności danych w CEEB z rzeczywistością, organy miały obowiązek podjąć dodatkowe działania wyjaśniające.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie.

Przepisy (9)

Główne

u.d.w. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

Literalne brzmienie przepisu nie wyklucza możliwości weryfikacji stanu faktycznego na okoliczność głównego źródła ogrzewania i stosowanego paliwa. Cel ustawy (wsparcie domostw dotkniętych wzrostem cen węgla) wymaga dopuszczenia weryfikacji rzeczywistego stanu faktycznego w przypadku zgłaszanych wątpliwości.

u.d.w. art. 2 § 15a-15e

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

Przepisy te przewidują możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w celu ustalenia lub zweryfikowania okoliczności istotnych dla przyznania dodatku węglowego. Katalog źródeł informacji ma charakter otwarty.

u.d.w. art. 2 § 15g

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

Przepisy te przewidują możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w celu ustalenia lub zweryfikowania okoliczności istotnych dla przyznania dodatku węglowego. Katalog źródeł informacji ma charakter otwarty.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy miały obowiązek weryfikacji rzeczywistego źródła ogrzewania, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i przepisami o weryfikacji wniosków. • Przepisy dotyczące weryfikacji wniosków (art. 2 ust. 15a-15e i 15g u.d.w.) mają wszechstronny charakter i dopuszczają możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego lub analizy innych dostępnych informacji. • Organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, opierając się jedynie na danych z CEEB.

Odrzucone argumenty

Wpis w CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r. jest wyłączną podstawą do ustalenia uprawnienia do dodatku węglowego. • Przepisy art. 2 ust. 15a-15e i 15g u.d.w. nie mają zastosowania do weryfikacji rodzaju paliwa i źródła ogrzewania, gdy główne źródło ogrzewania figurowało już w CEEB.

Godne uwagi sformułowania

literalne brzmienie art. 2 ust. 1 u.d.w. nie wyklucza możliwości weryfikacji stanu faktycznego • podstawową zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej • obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego • dokonana korekta i twierdzenia skarżącego co do rzeczywistego stanu faktycznego powinny skłonić organy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego • takie działanie organów jest niezgodne z celem ustawy o dodatku węglowym • prawidłowa wykładnia art. 2 ust. 1 u.d.w. musi uwzględniać ten cel, a tym samym dopuszczać weryfikację rzeczywistego stanu faktycznego • treść art. 2 ust. 15a u.d.w. wskazuje na wszechstronny charakter weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, a katalog źródeł informacji ma charakter otwarty • organy zobligowane były, zgodnie z obowiązującymi przepisami, do podjęcia dodatkowych działań wyjaśniających, nie ograniczając się do formalnego sprawdzenia wpisu w CEEB

Skład orzekający

Krzysztof Sobieralski

przewodniczący

Iwona Bogucka

członek

Maria Grzymisławska-Cybulska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności weryfikacji rzeczywistego stanu faktycznego przy przyznawaniu dodatku węglowego, nawet wbrew danym z CEEB, oraz interpretacja przepisów o postępowaniu wyjaśniającym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i deklaracjami w CEEB, ale zasady interpretacji przepisów k.p.a. i u.d.w. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia (dodatek węglowy) i pokazuje, jak ważne jest dochodzenie prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym, nawet w obliczu formalnych deklaracji.

Dodatek węglowy: Czy wpis w CEEB to wszystko? NSA wyjaśnia, jak udowodnić prawdę o ogrzewaniu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst