I OSK 1017/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. B. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile. Odmówiono przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży, środków czystości i żywności z powodu tymczasowego aresztowania skarżącego. Organy administracji oraz WSA powołały się na art. 13 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń, a za okres aresztowania świadczenia nie są udzielane. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził prawidłowość tej wykładni, wskazując, że ustawa nie przewiduje od niej odstępstw. Sąd podkreślił, że państwo zapewnia tymczasowo aresztowanym podstawowe potrzeby bytowe (posiłki, odzież, warunki mieszkaniowe) zgodnie z Kodeksem karnym wykonawczym, co wyklucza potrzebę dodatkowego wsparcia z pomocy społecznej. Kwestia faktycznego zaspokojenia tych potrzeb nie podlega ocenie organu pomocy społecznej ani sądu administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej braku prawa do świadczeń z pomocy społecznej dla osób tymczasowo aresztowanych.
Dotyczy wyłącznie sytuacji tymczasowego aresztowania i zasiłku celowego; nie rozstrzyga o innych formach pomocy ani o sytuacji osób odbywających karę pozbawienia wolności w kontekście innych świadczeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osobie tymczasowo aresztowanej przysługuje zasiłek celowy z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do świadczeń z pomocy społecznej jest zawieszone na okres tymczasowego aresztowania.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy społecznej (art. 13 ust. 2) wprost stanowi o zawieszeniu prawa do świadczeń dla osób tymczasowo aresztowanych, ponieważ państwo zapewnia im podstawowe potrzeby bytowe.
Czy art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w wykładni pozbawiającej zasiłku celowego osoby tymczasowo aresztowane, jest zgodny z Konstytucją RP (zasady sprawiedliwości społecznej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd nie dopatrzył się niezgodności z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawodawca ma prawo wyłączyć z kręgu beneficjentów pomocy społecznej osoby tymczasowo aresztowane, ponieważ państwo zapewnia im podstawowe potrzeby bytowe, co uzasadnia brak ryzyka wystąpienia okoliczności uzasadniających udzielenie dodatkowej pomocy.
Czy sąd administracyjny lub organ pomocy społecznej jest właściwy do badania, czy podstawowe potrzeby tymczasowo aresztowanego są faktycznie zaspokajane przez służby aresztu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściwa jest droga wewnątrz placówki.
Uzasadnienie
Obowiązki państwa wobec osób tymczasowo aresztowanych w zakresie zapewnienia podstawowych potrzeb (posiłki, odzież, warunki mieszkaniowe) wynikają z Kodeksu karnego wykonawczego i ich realizacja jest kontrolowana w ramach wewnętrznych procedur placówki, a nie przez sąd administracyjny rozpatrujący sprawę o świadczenia z pomocy społecznej.
Przepisy (10)
Główne
u.p.s. art. 13 § 1 i 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 39 § 1 i 2
Ustawa o pomocy społecznej
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.k.w. art. 109-111
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 13 ust. 1 i 2 u.p.s. w zw. z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. (skarżący twierdził, że zasiłek celowy powinien przysługiwać w pewnych sytuacjach). • Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 2 Konstytucji RP (skarżący zarzucał niezgodność przepisu z zasadami sprawiedliwości społecznej). • Naruszenie przepisu postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a.) poprzez brak uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji, z uwagi na rzekomy brak ustaleń co do zaspokajania potrzeb bytowych skarżącego w areszcie. • Naruszenie przepisu postępowania (art. 151 p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi, podczas gdy powinna zostać uwzględniona.
Godne uwagi sformułowania
Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń. • Ustawa nie przewiduje odstępstw od wyrażonej tam reguły. • Dla oceny legalności wydanych w sprawie niniejszej decyzji nie ma znaczenia, co podnosi skarżący, czy jego potrzeby faktycznie są zaspokajane oraz czy za takie uznaje je strona pozbawiona wolności. • Ustawodawca przyjął w tym zakresie założenie, że istnieje pożądany stan zaspokojenia tych potrzeb, co uzasadnia odmowę przyznania świadczeń z pomocy społecznej. • Sprawdzenie czy wobec skarżącego rzeczywiście wypełniane są obowiązki z art. 109-111 K.k.w. nie należy do organu pomocy społecznej ani sądu administracyjnego kontrolującego decyzję w przedmiocie pomocy społecznej.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Aleksandra Łaskarzewska
sprawozdawca
Arkadiusz Blewązka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej braku prawa do świadczeń z pomocy społecznej dla osób tymczasowo aresztowanych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji tymczasowego aresztowania i zasiłku celowego; nie rozstrzyga o innych formach pomocy ani o sytuacji osób odbywających karę pozbawienia wolności w kontekście innych świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami osób tymczasowo aresztowanych, ale rozstrzygnięcie opiera się na jasnym przepisie ustawowym, co czyni je mniej interesującym z perspektywy nowatorskiej interpretacji.
“Czy tymczasowo aresztowany może liczyć na zasiłek celowy? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.