I OPP 140/06

I OPP 140/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka
Maria Rzążewska
Włodzimierz Ryms /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 179 poz 1843
art. `12
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Maria Rzążewska, Elżbieta Stebnicka, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi P. B. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie ze skargi P. B. na czynność Prokuratora Apelacyjnego w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, sygn. akt II SA/Kr 236/06 postanawia: 1) stwierdzić przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, 2) oddalić wniosek skarżącego o przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej 3) zalecić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie podjęcie w terminie 7 dni czynności w związku z zażaleniem skarżącego na postanowienie w przedmiocie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Uzasadnienie
P. B. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie z jego skargi na czynność Prokuratora Apelacyjnego w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, domagając się odszkodowania w kwocie 10 0000 zł, rozpoznania sprawy ze skargi na Prokuratora w terminie 30 dni i rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że jeżeli skargę na przewlekłość postępowania wniesiono w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, a jedną z przyczyn nierozpoznania sprawy przez sąd jest przewlekłe rozpoznawanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, to Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać skargę na przewlekłość postępowania, mimo że strona nie uiściła opłaty, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, zwanej dalej ustawą).
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych spraw w ustawowo określonych terminach.
Zgodnie z powołanym przez skarżącego przepisem art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) skargę w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Przepis ten nakłada na sąd administracyjny obowiązek rozpatrzenia skargi w określonym terminie, jednakże przepis ten należy rozumieć w ten sposób, iż sąd rozpatruje skargę w tym terminie, jeżeli nie występują okoliczności, które uniemożliwiają rozpatrzenie skargi. Do takich okoliczności zalicza się usunięcie braków formalnych skargi oraz konieczność uprzedniego uiszczenia wpisu sądowego, a w sytuacji, gdy strona wniosła o przyznanie prawa pomocy, prawomocne rozpoznanie tego wniosku. Mając na uwadze, iż rozpatrzenie skargi w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę, to również wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać rozpoznany w możliwie najkrótszym terminie, ponieważ dopiero po jego rozpoznaniu możliwe jest rozpatrzenie skargi.
Z akt sprawy wynika, że skarga wpłynęła do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w lutym 2006 r. Dnia 2 marca 2006 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący w marcu 2006 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2006 r., wydanym przez referendarza sądowego, odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 czerwca 2006 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Dnia 7 lipca 2006 r. zostało wydane zarządzenie w sprawie doręczenia odpisu postanowienia z dnia 22 czerwca 2006 r. Zarządzenie to zostało wykonane dopiero dnia 13 września 2006 r. W październiku 2006 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 22 czerwca 2006 r. oraz skargę na przewlekłość postępowania.
Skoro ustawa zakreśla trzydziestodniowy termin do rozpoznania skargi, to w okolicznościach tej sprawy należy stwierdzić, że tak długie rozpoznawanie wniosku o przyznanie prawa pomocy (w szczególności trzymiesięczny okres, jaki upłynął od wydania zarządzenia o doręczeniu odpisu postanowienia z dnia 22 czerwca 2006 r.) nastąpiło z naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w rozumieniu art. 2 powołanej ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Tak więc, mimo że rozpoznanie skargi nie było możliwe w skutek rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, to jednak ze względu na długość postępowania w przedmiocie przyznanie prawa pomocy, prawo skarżącego do rozpoznania jego skargi bez nieuzasadnionej zwłoki w terminie określonym przez ustawę zostało naruszone. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. stwierdził, że w postępowaniu w tej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania.
Nie jest natomiast zasadne żądanie skarżącego przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej z tytułu stwierdzenia przewlekłości postępowania. Mając bowiem na uwadze czynności podejmowane przez Sąd, czas jaki upłynął od wniesienia skargi do jej rozpoznania, należało dojść do wniosku, iż przyznanie skarżącemu odpowiedniej sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania nie jest zasadne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy także uwzględnić, że skutki przewlekłości postępowania, z uwagi na przedmiot sprawy, nie powodują takich strat moralnych i majątkowych, które wymagają zrekompensowania poprzez przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie art. 12 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 17 czerwca
2004 r. Z tych względów Sąd odstąpił od przyznania skarżącemu odpowiedniej sumy pieniężnej.
NSA zalecił sądowi rozpoznającemu sprawę jedynie podjęcie czynności w związku z zażaleniem skarżącego na postanowienie z dnia 22 czerwca 2006 r., ponieważ dalsze czynności sądowe zależą od tego, czy skarżącemu zostanie przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie jest więc zasadne żądanie skarżącego, aby Sądowi temu zalecić rozpoznanie sprawy co do istoty w wyznaczonym terminie (art. 12 ust.3 powołanej ustawy z dnia 17 czerwca
2004 r.).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.