I OPK 25/99

SA/Rz 1232/02 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-02-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Maria Zarębska-Kobak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 12 § 1, art. 14 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 104 § 2, art. 107 § 1 i 3, art. 110, art. 162
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
art. 68 ust. 1, 2 i 9, art. 72 ust. 1, art. 73 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 161 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del./ Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: ref.st. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skarg Prokuratora Okręgowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] z dnia [...]czerwca 2002r. nr [...] z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdów oraz skarg Prokuratora Okręgowego na decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].06.1999 r., [...].06.1999 r., [...].06.1999 r., [...].06.1999 r., [...].10.1999 r., [...].07.1999 r., [...].12.1999 r., [...].12.1999 r., [...].11.1999 r. – wszystkie bez numerów w przedmiocie rejestracji pojazdów I. uchyla zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymane nimi w mocy decyzje tegoż organu z dnia [...].09.2001 r., [...], z dnia [...].10.2001 r. [...], z dnia [...].09.2001 r. nr [...], z dnia [...].10.2001 r. nr [...], z dnia [...].05.2002 r. nr [...] z dnia [...].09.2001 r. nr [...], z dnia [...].09.2001 r. nr [...], z dnia [...].05.2002 r. nr [...], z dnia [...].05.2002 r. nr [...] II. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej zaskarżonych decyzji Prezydenta Miasta
Uzasadnienie
Przedmiotem skarg Prokuratora Okręgowego są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego 1/ z dnia [...] czerwca 2002r., Nr [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2002 r Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku dotyczącej zarejestrowania jako ciężarowego samochodu marki Toyota podwozia /nadwozia/ [...] nr silnika [...] podczas gdy w rzeczywistości był to samochód osobowy /sprawa zarejestrowana pod sygnaturą SA/Rz 1690/02,
21 z dnia [...] maja 2002 r Nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2001 r Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z [...] czerwca 1999 roku dotyczącej zarejestrowania jako ciężarowego samochodu Honda Accord 1,8 nr podwozia /nadwozia/ [...] nr silnika [...] /sprawa SA/Rz 1232/02
3/ z dnia [...] maja 2002r., Nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2001 roku Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z [...] czerwca 1999 roku. dotyczącej zarejestrowania jako ciężarowego samochodu marki Ford Mercedes Verona nr podwozia /nadwozia [...] , nr silnika [...] / sprawa SA/Rz 1233/02 /
4/ z dnia [...] kwietnia 2002 r Nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2001 r Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 1999r . dotyczącej zarejestrowania jako ciężarowego samochodu marki Toyota , nr podwozia /nadwozia/ [...] nr silnika [...] /sprawa SA/Rz 1234/02
5 / z dnia [...] czerwca 2002 r Nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2001 r Nr. [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 1999 r.. dotyczącej zarejestrowania jako ciężarowego samochodu marki Mercedez Benz. nr podwozia /nadwozia/ [...] numer silnika [...] / sprawa SA/Rz. 1237/02/
6 / z dnia [...] czerwca 2002 r Nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2001 r Nr. [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 1999 r. dotyczącej zarejestrowania jako ciężarowego samochodu marki Daewoo nr podwozia /nadwozia/ [...] numer silnika [...]/ sprawa SA/Rz. 1243/02/
7 / z dnia [...] czerwca 2002 r Nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2001 r Nr. [...]umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] października 1999 r dotyczącej zarejestrowania jako ciężarowego samochodu marki CHRYSLER nr podwozia /nadwozia/ [...] numer silnika bez podania numeru silnika / sprawa SA/Rz. 1242/02/
8 / z dnia [...] czerwca 2002 r Nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2002 r Nr. [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 1999r, dotyczącej zarejestrowania jako ciężarowego samochodu marki Fiat nr podwozia /nadwozia/ [...], numer silnika / sprawa SA/Rz. 1691/02
9 / z dnia [...] czerwca 2002 r Nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2002 Nr. [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 1999 r , dotyczącej zarejestrowania jako ciężarowego samochodu marki Skoda, nr podwozia /nadwozia/ [...] / numer silnika / sprawa SA/Rz. 1688/02/
oraz
decyzje wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego z dnia [...]. 12.1999 r, [...].06.1999r, [...].06.1999r, [...].06.1999 r, [...].07.1999 r, [...].12.1999r, [...].10/1999, [...].11.1999 r. w przedmiocie rejestracji w/w samochodów przez uczynienie stosownej adnotacji w dowodach rejestracyjnych o zmianie przeznaczenia tych samochodów z osobowych na ciężarowe .
Zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie zostały wydane na podstawie art. 105 § l, art. 127 § 3 w zw. z art. 156 § l pkt 2 oraz art. 157 § l K.p.a.
Uzasadnienia zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uwzględniając istniejące różnice /marka samochodu, numer podwozia i silnika/ są jednakowe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że w/w decyzjami wydanymi przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta /dalej jako decyzje Prezydenta Miasta / dokonano rejestracji samochodów określonych wyżej i wydano właścicielom tych samochodów dowody rejestracyjne seria; [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], oraz tablice rejestracyjne [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Wniosek o dokonanie rejestracji złożyli R. F., A. K., D. H., występujący jako wspólnicy spółki cywilnej pod Firmą "A.".
W dniach 10.06 1999 r, 16.06.1999r,, 15.07.1999r,, 22.06.1999r, 24.06.1999r,, 20.10.1999r, 20.12.1999r, wnioskodawcy złożyli w Urzędzie Miejskim w Krośnie zawiadomienia o dokonanej zmianie rodzaju pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy i wnieśli o dokonanie odpowiedniej adnotacji w dowodach rejestracyjnych przedmiotowych samochodów. Do wniosku dołączyli zaświadczenia o przeprowadzonych badaniach technicznych pojazdów wydanych przez Stację Kontroli Pojazdów [...] oraz opis zmian dokonanych w pojeździe jako załączniki do powyższych zaświadczeń.
Organ rejestrujący wydał zainteresowanym dokumenty "dowody rejestracyjne" dla pojazdów po dokonaniu w nich zmian, ale nie zmienił /nie uchylił/ wcześniejszych decyzji wydanych na wniosek tych samych osób dotyczących pojazdów oznaczonych tymi samymi numerami identyfikacyjnymi co pojazd po przeróbkach, lecz oznaczonego w decyzjach jako "osobowy".
Zaistniała więc sytuacja w której dla pojazdu oznaczonego identycznymi numerami podwozia i silnika, tej samej marki i z takim samym numerem rejestracyjnym wydane zostały dwa dowody rejestracyjne z tym, że jeden z nich zawiera w pozycji rodzaj pojazdu i przeznaczenie zapis "osobowy", a drugi zapis "ciężarowy" z tym, że stosownej decyzji w przedmiocie zarejestrowania pojazdu jako ciężarowego nie wydano w ogóle.
Przy takim stanie faktycznym Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, iż nie ma przedmiotu postępowania skoro decyzja w ogóle nie została wydana, a jedyną czynnością do której organ rejestrujący się ograniczył było wydanie dowodu rejestracyjnego jako dokumentu stwierdzającego zgodnie z przepisem art. 71 ust. l ustawy prawo o ruchu drogowym dopuszczenie pojazdu do ruchu. Czynność ta nie jest tożsama z wydaniem decyzji administracyjnej rozstrzygającej o zarejestrowaniu pojazdu.
W takim stanie rzeczy SKO w/w decyzjami wydanymi na podstawie art. 105 § l K.p.a. umorzyło postępowanie administracyjne.
Od powyższej decyzji Prokurator Okręgowy złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i zarzucił, że stanowisko Kolegium jest niesłuszne, ponieważ zgodnie z uchwałą NSA w Warszawie z dnia 15.11.1997r., sygnatura akt OPK 25/99, każda rejestracja pojazdu na podstawie art. 73 ust. l ustawy z dnia 20.06.1997r. - Prawo o ruchu drogowym, dokonywana jest w formie decyzji. Zmiana rejestracji samochodu osobowego na ciężarowy jest także rejestracją i musi być dokonana w formie decyzji.
Prokurator zaakcentował też, że w powołanej uchwale NSA zwrócono uwagę na to, że rejestracja choć następuje w drodze decyzji administracyjnej, to jednak nie oznacza to, że ma ona zawierać wszystkie elementy określone w art. 107 § l K.p.a.
Mając to na uwadze stwierdził, że rejestracja samochodu osobowego na ciężarowy jest decyzją administracyjną także wtedy, gdy następuje przez odpowiedni wpis w dotychczasowym dowodzie rejestracyjnym. Nadmienił również, że każdy wniosek o rejestrację pojazdu skutkuje wszczęciem postępowania, które zakończone musi być rejestracją lub odmową rejestracji. Każda inna interpretacja odnosząca się do rejestracji pojazdów skutkowałaby tym, że nawet w przypadku stwierdzenia, że zmiana rejestracyjna samochodu z osobowego na ciężarowy nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa /np. z pominięciem przedłożonego świadectwa homologacyjnego/ nie mogłaby być wzruszona mimo, że doszło do tego z rażącym naruszeniem prawa, co właśnie ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nie uwzględniło wniosków Prokuratora i zaskarżonymi decyzjami utrzymało w mocy swoje decyzje wydane w pierwszej instancji.
W motywach tych decyzji podkreślono, iż nie ma sporu co do zasady pomiędzy stanowiskiem zaprezentowanym we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy a stanowiskiem Kolegium.
Kolegium w całej rozciągłości akceptuje pogląd wyrażony w uchwałach NSA z dnia 23.10.2000r. sygn.akt OPK 17/00 iż 18.12.2000r., sygn.akt OPK 18/00 co do konieczności przedłożenia świadectwa homologacji, jak również z dnia 15.11.1999r., sygn.akt OPK 25/99 co do tego, że rejestracji dokonuje się w formie decyzji administracyjnej. Kolegium w uzasadnieniu decyzji wydanej w pierwszej instancji zaakcentowało, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że decyzja, której nieważność miała być stwierdzona w ogóle zaistniała. Tak więc różnica stanowisk sprowadza się do oceny okoliczności faktycznych a nie prawnych. Kolegium nie zgadza się z poglądem Prokuratora, że sam fakt dokonania odpowiedniego wpisu w dotychczasowym dowodzie rejestracyjnym tj. przerejestrowanie samochodu z osobowego na ciężarowy jest decyzją administracyjną.
W uchwale NSA z dnia 15.11.1999r., OPK 25/99 stwierdzono, że z rejestracją pojazdu łączy się wydanie decyzji administracyjnej oraz wydanie dowodu rejestracyjnego. Zdaniem Kolegium sama czynność wydania dowodu rejestracyjnego jest czynnością techniczną, na co zwrócił uwagę NSA w uchwale z dnia 24.09.2001r., sygn. akt OPS 6/01.Wprawdzie uchwała ta została podjęta na tle innego stanu faktycznego, ale wyraźnie nawiązuje do poruszonego problemu. W uchwale tej między innymi stwierdzono, że samo wydanie dowodu rejestracyjnego jest tylko czynnością materialno-techniczną". Czynność tą poprzedza wydanie decyzji administracyjnej, która kończy postępowanie administracyjne.
Sam dowód rejestracyjny nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 K.p.a. Nie może być zatem mowy, aby o bycie decyzji jako rozstrzygnięciu administracyjnym przesądzał sam "odpowiedni wpis w dotychczasowym dowodzie rejestracyjnym", jak to ocenia Prokurator.
Wpis w dowodzie jest bowiem następstwem /skutkiem/ podjęcia decyzji /niezależnie od jej formy - ustnej czy pisemnej/, nie zaś przyczyną "bytu" decyzji.
W istniejącym stanie rzeczy można by mówić jedynie o stwierdzeniu "nieważności czynności materialno-technicznej", która materializuje się w fakcie wydania "zmienionego dowodu rejestracyjnego", nie zaś decyzji, która faktycznie nie istnieje. Pierwsza z wymienionych czynności /odnosząca się do czynności materialno-technicznej/ nie jest uregulowana w K.p.a., druga odnosząca się do decyzji, choć jest uregulowana w przepisach, w rozważanym przypadku pozbawiona jest przedmiotu postępowania.
Uściślając swój pogląd Kolegium wyjaśniło, iż podstawą do zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym powinna być decyzja administracyjna, która w przedmiotowej sprawie nie została wydana.
Reasumując Kolegium stwierdziło, że przedmiotowe samochody zgodnie z wnioskami i świadectwami homologacji zostały zarejestrowane jako osobowe i takimi nadal pozostają.
Przerejestrowanie na samochody ciężarowe nie nastąpiło, bo nie wydano stosownej decyzji administracyjnej. Nie można domniemywać faktu wydania decyzji o przerejestrowaniu w oparciu o zmieniony wpis w dowodzie rejestracyjnym.
W skargach wniesionych do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prokurator Okręgowy wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i utrzymanych nimi w mocy decyzji tego organu wydanych w pierwszej instancji oraz decyzji Prezydenta Miasta w/w bez numerów/ dotyczących rejestracji samochodów przez uczynienie stosownych adnotacji w dowodach rejestracyjnych.
Powyższy wniosek skargi opierał na następujących zarzutach:
- rażącym naruszeniu prawa materialnego, w szczególności art. 73 ust. l ustawy z dnia 20.06.1997r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm./ przez uznanie, że zmiana dowodu rejestracyjnego polegająca na tym, że w miejsce wpisanego w nim samochodu osobowego wpisano, że samochód ten o tych samych numerach identyfikacyjnych stał się samochodem ciężarowym, a więc diametralnie innym o zupełnie odmiennym przeznaczeniu, nie stanowi decyzji o rejestracji samochodu ciężarowego, co skutkowało umorzeniu tego postępowania /art. 105 § l K.p.a./, podczas gdy w rzeczywistości wpisanie w istniejącym już dowodzie rejestracyjnym zupełnie innego od ujętego w nim typu samochodu w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa jest decyzją administracyjną.
- decyzjom Prezydenta Miasta zarzucił rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 68 ust. 9, art. 72 ust. l pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20.06.1997r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19.06.1999r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów /Dz.U. Nr 59, poz. 632 ze.zm./ przez zarejestrowanie przedmiotowego samochodu jako ciężarowego bez wymaganego powołanymi przepisami zaświadczenia homologacyjnego, które na zasadzie wyłączności jest podstawą do uznania, że nastąpiła zmiana samochodu osobowego na ciężarowy.
Rozwijając przedstawione zarzuty wyjaśnił, że zgodnie z uchwałą NSA z dnia 15.11.1999r., sygn.akt OPK 24/99 - ONSA Nr 2/2000, poz.54, każda rejestracja pojazdu następuje zgodnie z art. 73 ust. l ustawy z dnia 20.06.1997r. - Prawo o ruchu drogowym w formie decyzji administracyjnej. Rejestracja samochodu, który był osobowy na samochód ciężarowy następuje przez wydanie decyzji opartej na świadectwie homologacyjnym. Taka rejestracja jest decyzją także wtedy, jeżeli dochodzi do tego przez odpowiedni wpis w dotychczasowym dowodzie rejestracyjnym. Następuje bowiem zmiana przeznaczenia dopuszczonego do ruchu pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy.
W powołanej uchwale wskazano, że w sytuacji gdy uprawnienia strony nie powstają z mocy samego prawa, organ administracji obowiązany jest dokonać konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej /wyrok NSA z dnia 31.08.1984r., sygn. akt SA/Wr 430/84 - OSPiKA Nr 9-10/1986, póz. 1767.
Z użytych w art. 73 ust. l i art. 72 ust. l Prawa o ruchu drogowym sformułowań "rejestracji pojazdu dokonuje starosta" i "rejestracji dokonuje się." wynika, że uzyskanie przewidzianych w tych przepisach uprawnień przez dany podmiot nie następuje z mocy samego prawa, lecz dopiero w wyniku konkretyzacji normy prawnej. Taka konkretyzacja przepisu art. 73 ust. l - Prawa o ruchu drogowym dokonuje się poprzez rejestrację samochodu oraz wydania dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych. Takie czynności autorytatywnie konkretyzują sytuację prawną podmiotu i noszą wszelkie znamiona procesu wydania decyzji.
Akt rejestracji samochodu jest więc decyzją w znaczeniu materialno-prawnym.
To, że sprawa o zarejestrowanie samochodu jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, nie musi oznaczać, że rejestracja pojazdu wymaga wydania decyzji zawierającej wszelkie elementy określone w art. 107 § l K.p.a.
W cytowanej już uchwale z dnia 15.11.1999r. NSA, Sąd stwierdził, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 12 § l K.p.a. organ administracji powinien posługiwać się najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy.
W przypadku pozytywnego załatwienia wniosku właściciela o zarejestrowanie pojazdu, interes strony przemawia za załatwieniem sprawy ustnie, jeżeli Prawo o ruchu drogowym, ani inny przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie.
Wyłącznym dokumentem stanowiącym podstawę do dokonania zmian w dowodzie rejestracyjnym dotyczących zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy jest świadectwo homologacji, a nie zaświadczenie o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdu /uchwała NSA z 23.10.2000r., sygn.akt OPK 17/00 - ONSA Nr 2/2001, póz. 621.
W takim stanie rzeczy decyzja Prezydenta Miasta jest niemożliwa do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, zatem rażąco narusza powołane wyżej przepisy Prawa o ruchu drogowym oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19.06.1999r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skarg i podtrzymało swoje stanowisko i argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Dodatkowo wyjaśniło, że gdyby stanąć na stanowisku Prokuratora, to jedna i ta sama decyzja spełniałaby "podwójną rolę", raz byłaby źródłem uprawnienia wynikającego z dokonania rejestracji pojazdu jako osobowy, drugi raz jako źródło uprawnienia wynikającego z rejestracji pojazdu jako ciężarowy. Z takiego właśnie toku rozumowania zdaje się wynikać fakt, że jako podlegającą stwierdzeniu nieważności wskazano w skardze decyzję Prezydenta Miasta o zarejestrowaniu pojazdu jako osobowy, wobec braku możliwości wskazania decyzji, w sprawie przerejestrowania samochodu na ciężarowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi / art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/
Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/.
Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2004 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zarządził połączenie spraw oznaczonych sygnaturami SA/Rz. 1232/02, SA/Rz. 1233/02, SA/Rz. 1234/02, SA/Rz. 1237/02, SA/Rz. 1242/02, SA/Rz. 1243/02, SA/Rz. 1688/02, SA/Rz. 1690/02, SA/Rz. 1691/02, prowadzenie ich oraz rozstrzygnięcie pod sygnaturą SA/Rz 1232/02.
Stan faktyczny spraw połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia w zasadzie jest tożsamy. Różnice sprowadzają się w istocie wyłącznie do marek samochodów, których dotyczyły decyzje wydane w sprawach. Tak więc przyjąć można, że we wszystkich połączonych do wspólnego prowadzenia i rozstrzygnięcia sprawach wyłaniają się takie same problemy natury prawnej.
W dniach 24 czerwca 1999 roku, 22 czerwca 1999 roku, 16 czerwca 1999 roku 10 czerwca 1999 roku 25 października 1999 roku 15 lipca 1999 roku,20 grudnia 1999 r, 3 grudnia 1999 r, wnioskodawcy R. F., A. K. i D. H. (wspólnicy spółki cywilnej "A.") złożyli w Urzędzie Miejskim wniosek o zarejestrowanie 9 samochodów osobowych / Honda Accor 1,8, Ford Mondeo Verona, Toyota Carolla 1,4, Mercedens –Benz , Chryscer Grand Votager, Daevoo Lanos, Skoda Octavia, Toyota Yaris / o określonych numerach identyfikacyjnych podwozi (nadwozi) i silników. Do wniosków dołączyli faktury VAT i świadectwa homologacji dotyczące samochodów osobowych.
Decyzjami z dnia [...]. 12.1999 r, ,[...].06.1999r, [...].06.1999r, [...].06.1999 r, [...].07.1999 r, [...].12.1999r, [...].10/1999, [...].11.1999 (bez numerów), wydanymi przez zastępcę Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta, dokonano rejestracji w/w samochodów zgodnie ze złożonymi wnioskami i załącznikami.
Na podstawie tych decyzji wydano wnioskodawcom w dniach 24.06.1999r, 22.06.1999r, 16.06.1999r, 10.06.1999r, 26.10.1999r, 15.07.1999r, 20.12.1999r, 6.12.1999r, 25.11.1999r, dowody rejestracyjne i tablice rejestracyjne.
W dniach 24 czerwca 1999r, 22 czerwca 1999 r, 16 czerwca 1999 r, 10 czerwca 1999 r, 26 października 1999 r, 15 lipca 1999 r, 20 grudnia 1999 r, 25 listopada 1999 r, wnioskodawcy złożyli w Urzędzie Miejskim zawiadomienia o dokonaniu zmiany rodzaju pojazdu na samochód ciężarowy i w związku z tym wnieśli o dokonanie odpowiedniej adnotacji w dowodach rejestracyjnych. Do zawiadomień dołączono zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym samochodów wystawione w dniach złożenia zawiadomienia przez Firmę "T." s.c. - Stację Kontroli Pojazdów i opis zmian dokonanych w pojazdach.
W aktach administracyjnych w jednej sprawie / SA/Rz. 1690/02 przed połączeniem / brak jest wspomnianego zawiadomienia natomiast znajduje się wspomniane w poprzednim zdaniu zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym samochodu wystawione przez Firmę "T." s.c. - Stację Kontroli Pojazdów i opis zmian dokonanych w tym pojeździe.
Do żadnego z zawiadomień nie dołączono świadectwa homologacji na samochód ciężarowy.
W aktach administracyjnych Nr [...] , / SA/Rz 1232/02 , / Nr. [...] / przed połączeniem SA/Rz 1233/02/ , Nr [...] / przed połączeniem Rz./SA1234/02, / NR [...] przed połączeniem Rz./SA 1237/02, Nr [...] / przed połączeniem RZ./SA 12143/02/ brak jest dowodów rejestracyjnych tak dotyczących przeznaczenia objętych przedmiotowym postępowaniem samochodów jako osobowych, jak i jako ciężarowych.
Natomiast w aktach administracyjnych Nr. [...] / przed połączeniem Rz. /SA 1691/02, znajduje się dowód rejestracyjny seria [...] , numer rejestracyjny [...] na samochód osobowy marki Fiat Punto, Nr [...] przed połączeniem RZ./SA 1688/02 / znajduje się dowód rejestracyjny seria [...] , numer rejestracyjny [...] na samochód marki Skoda Octavia, , NR [...] przed połączeniem SA/ Rz. 1242/02/ znajduje się dowód rejestracyjny seria [...] , numer rejestracyjny [...] na samochód osobowy marki Chrysler Grand Voyager .
W aktach administracyjnych nie ma adnotacji dotyczącej wydania decyzji w sprawie zmiany rodzaju samochodu z osobowego na ciężarowy, ani potwierdzenia przez właściciela pojazdu odbioru nowego dowodu rejestracyjnego na samochód ciężarowy.
W aktach administracyjnych Nr [...] / przed połączeniem RZ./SA 1690/02 brak jest wniosku o zmianę przeznaczenia samochodu osobowego na ciężarowy a akta sprawy wskazują na dokonanie jego zmiany przeznaczenia.
Wskazać należy, że przepisy działu II, rozdziału 2 (art. 71-80) "Warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o Ruchu Drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą nie określają w jakiej formie dokonuje się rejestracji pojazdów. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwaliło się stanowisko, że sprawa o zarejestrowanie pojazdu rozstrzygana jest w drodze decyzji administracyjnej.
To, że sprawa o zarejestrowanie pojazdu jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, nie musi oznaczać, że rejestracja pojazdu wymaga wydania decyzji pisemnej zawierającej wszystkie elementy określone w art. 107 § 1 Kpa, która zostanie doręczona stronie.
Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 12 § 1 Kpa organ administracji powinien posługiwać się najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Jakkolwiek, co do zasady, sprawy należy załatwiać w formie pisemnej (art. 14 § 1 Kpa), przepis art. 14 § 2 Kpa stwarza możliwość załatwiania spraw ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. W przypadku ustnego załatwiania sprawy treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Jeżeli decyzja nie jest doręczana stronie na piśmie, organ jest nią związany od chwili ogłoszenia (art. 110 Kpa).
W przypadku pozytywnego załatwienia wniosku właściciela o zarejestrowanie pojazdu interes strony przemawia za załatwieniem sprawy ustnie, gdyz ani prawo o ruchu drogowym, ani inny przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie.
Do takiego sposobu załatwienia sprawy nawiązuje załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 marca 1998 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 57, poz. 365). Dane zamieszczone na stronie 2 wzoru wniosku (nazwane "decyzją") można rozumieć jako utrwalenie w aktach treści oraz istotnych motywów załatwienia sprawy w formie protokołu lub adnotacji, podpisanej przez stronę (art. 14 § 2 Kpa).
Z użytych w art. 73 ust. 1 i art. 72 ust. 1 ustawy sformułowań "rejestracji pojazdu dokonuje (...) starosta" i "rejestracji dokonuje się (...)" wynika, że uzyskanie przewidzianych w tych przepisach uprawnień przez dany podmiot nie następuje z mocy samego prawa, lecz dopiero w wyniku konkretyzacji normy prawnej.
W art. 73 ust. 1 ustawy jest mowa o dwóch czynnościach organu rejestracyjnego: o dokonaniu rejestracji oraz o wydaniu dowodu rejestracyjnego i tablic (tablicy) rejestracyjnych. Samo wydanie dowodu rejestracyjnego jest tylko czynnością materialno-techniczną. Czynność ta jednak nie wyznacza sytuacji prawnej jednostki, zawsze musi być poprzedzona rozstrzygnięciem przez dany organ, czy w konkretnej sytuacji osoba ubiegająca się o rejestrację danego pojazdu spełnia wszystkie określone wymagania ustawowe. Takie działania organu autorytatywnie konkretyzują sytuację prawną podmiotu i noszą wszelkie znamiona procesu wydawania decyzji.
Akt rejestracji pojazdu zatem ma cechy decyzji administracyjnej w znaczeniu materialno- prawnym.
Oczywistym jest, że wniosek właściciela o zarejestrowanie pojazdu wszczyna postępowanie, które kończy zarejestrowanie pojazdu, ale w określonych sytuacjach organ może odmówić jego zarejestrowania.
Złożenie wniosku w organie rejestrującym oznacza wszczęcie postępowania w sprawie o zarejestrowanie pojazdu, która wymaga rozstrzygnięcia.
Jest to sprawa indywidualna rozstrzygana w postępowaniu przed organem administracji publicznej.
Skoro ustawa nie wyłącza stosowania w tych sprawach kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie w tych sprawach normuje ten kodeks. Nie ulega zaś kwestii, że załatwienie sprawy w tym postępowaniu (zarówno pozytywne dla strony, jak i negatywne) następuje przez wydanie decyzji, która rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.).
Stanowisko takie zostało zaprezentowane w orzecznictwie NSA. W szczególności należałoby tutaj wskazać na uchwały NSA z dnia 15 listopada 1999 r., OPK 24/99 i OPK 25/99 (ONSA 2000/2/54 i ONSA 2000/2/55).
Nie budzi wątpliwości, że w trybie w jakim przeprowadza się rejestrację samochodu przeprowadzić należy również wszelkie zmiany w zakresie danych objętych rejestracją.
Argumentacja prawna Samorządowego Kolegium Odwoławczego i Prokuratora Okręgowego opiera się na poglądach wyłożonych w wymienionych uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Obie strony stwierdzają, iż rejestracji pojazdu dokonuje się w drodze decyzji administracyjnej.
Strony zgodne są również co do tego, że zmiana rodzaju i przeznaczenia pojazdów z samochodu osobowego na ciężarowy następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Decyzja w sprawie zmiany przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy może być wydana przede wszystkim na podstawie świadectwa homologacji na samochód ciężarowy (art. 68 ust. l, 2 i 9 Prawa o ruchu drogowym, uchwała składu 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2000 r., OPK 18/00 ONSA Nr /2001/3/102). Decyzja taka może być wprawdzie wydana na podstawie art. 155 Kpa, ale nie można również wykluczyć możliwości wygaszenia decyzji o rejestracji samochodu osobowego (art. 162 Kpa) i wydania nowej decyzji na samochód ciężarowy.
Prokurator Okręgowy, na podstawie art. 182 Kpa zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie z urzędu nieważności kilkuset decyzji o zarejestrowaniu samochodów jako ciężarowych, w tym również samochodów objętych przedmiotową sprawą. Żądanie wniosku wskazuje, że Prokurator dowody rejestracyjne wydane w 1999 r. traktował jako decyzję administracyjną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wychodząc z założenia, iż dowód rejestracyjny jest wydawany na podstawie uprzedniej decyzji administracyjnej w sprawie rejestracji pojazdu albo w sprawie zmiany przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy ustaliło, iż nie były wydane decyzje w sprawie zmiany przeznaczenia przedmiotowych samochodów, dlatego nie ma przedmiotu sprawy i w związku z tym na podstawie art. 105 § l Kpa, umorzyło postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rejestracji samochodów ciężarowych.
Poza sporem pozostaje, że w przedmiotowych sprawach administracyjnych nie ma pisemnych decyzji (art. 14 § l Kpa) w sprawie przerejestrowania samochodów osobowych na ciężarowe. Kolegium w motywach zaskarżonych decyzji wspomniało, iż decyzje w tego rodzaju sprawach mogą mieć formę ustną (art. 14 § 2 Kpa), lecz stanęło na stanowisku, że takie decyzje nie zostały wydane.
Art. l4 § 2 k.p.a. stanowi, iż sprawy mogą być załatwione ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.
W judykaturze dopuszcza się możliwość stwierdzenia nieważności decyzji ustnej, której byt prawny można udowodnić dokumentami pisemnymi o jakich mowa w art. 14 § 2 Kpa i art. 73 ust. l Prawa o ruchu drogowym. Nie można natomiast, jak to trafnie zauważyło Kolegium, domniemywać rozstrzygnięcia sprawy decyzją ustną (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 1997 r., I SA 286/97 - ONSA 3/98, poz. 951).
Regułą jest, iż ciężar udowodnienia faktu wydania decyzji ustnej spoczywa na wnioskodawcy. Jeżeli natomiast postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia unieważnienia decyzji ustnej zostało wszczęte z urzędu, wówczas tego rodzaju okoliczność zgodnie z przepisami art. 7 i 77 § l Kpa powinna być wszechstronnie zbadana przez organ, który wszczął postępowanie.
Wystąpienie prokuratora w trybie art. 182 Kpa obliguje organ administracji publicznej do wszczęcia z urzędu określonego postępowania administracyjnego (por. Janusz Borkowski - Kodeks Postępowania Administracyjnego z komentarzem, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996 r., str. 800).
Przenosząc poczynione wyżej rozważania na płaszczyznę stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności naruszyło przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa.
Przede wszystkim z żadnych z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych nie wynika, że wnioskodawcom zostały wydane zmienione dowody rejestracyjne. W aktach tych brak jest jakichkolwiek potwierdzeń w tej materii. Ustalenie, czy wnioskodawcom wydano dowody rejestracyjne, w których określono przeznaczenie samochodów jako "ciężarowy" ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W doktrynie prawa administracyjnego oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego podkreśla się, że o tym, czy dany akt administracyjny jest decyzją, przesądza nie jego nazwa, lecz charakter sprawy oraz treść przepisu będącego podstawą działania organu załatwiającego tę sprawę. Przepisy prawa materialnego przewidują decyzyjną formę załatwiania danej sprawy nie tylko w sposób bezpośredni, ale także przez określenie w formie czasownikowej kompetencji organu do rozstrzygania sprawy (np. zezwala, przydziela, stwierdza). Za decyzję uznaje się jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnej sprawy, podejmowane w sferze stosunków zewnętrznych, poza systemem organów państwowych i podległych im jednostek (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 12 października 1998 r., OPS 6/98 - ONSA 1999, z. 1, poz. 3 oraz wyrok NSA z dnia 15 października 1987 r., SA/Wr 730/87 - ONSA 1988, z. 1, poz. 18).
Przepis art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym mówi o dwóch czynnościach organu rejestracyjnego: o dokonaniu rejestracji oraz o wydaniu dowodu rejestracyjnego i tablic (tablicy) rejestracyjnych.
Samo wydanie dowodu rejestracyjnego jest tylko czynnością materialno-techniczną. Sama ta czynność jednak nie wyznacza sytuacji prawnej jednostki, gdyż zawsze musi być ona poprzedzona rozstrzygnięciem przez dany organ, czy w konkretnej sytuacji osoba ubiegająca się o rejestrację danego pojazdu spełnia wszystkie określone wymagania ustawowe. Także składnia omawianego przepisu eksponuje łączność między określonymi w nim zachowaniami organu. Wydanie zatem dowodu rejestracyjnego i tablic może nastąpić tylko w razie pozytywnego załatwienia wniosku strony o zarejestrowanie pojazdu, co następuje o tyle jednocześnie, aby decyzja o zarejestrowaniu poprzedziła materialno-techniczną czynność wydania dowodu rejestracyjnego i tablic.
Taka interpretacja powołanego przepisu stwarza domniemanie, że dokonanie czynności materialno-technicznej, jaką jest wydanie dowodu rejestracyjnego winna była poprzedzać decyzja o zarejestrowaniu (zmianie w dowodzie rejestracyjnym) pojazdu. Oczywiście można wyobrazić sobie sytuację, że właściciel samochodu dysponuje dowodem rejestracyjnym, którego wydanie nie poprzedziła decyzja o zarejestrowaniu na przykład w sytuacji wypełnienia przez osobę trzecią skradzionego blankietu dowodu rejestracyjnego. Ale trudno jest domniemywać, że wydany przez właściwy organ dowód rejestracyjny nie został poprzedzony decyzją o zarejestrowaniu.
Za tym, że wydanie zmienionych dowodów rejestracyjnych poprzedziła decyzja ustna o zarejestrowaniu przemawiają także inne okoliczności sprawy.
Nie budzi żadnych wątpliwości, że za ustnym załatwienie sprawy wnioskodawców żądających wprowadzenia zmian w dowodach rejestracyjnych w zakresie przeznaczenia pojazdów przemawiał interes stron. Zarówno organ wydający decyzję, jak i strona takiej formy rozstrzygnięcia nie kwestionowali. Wskazuje na to zarówno szybkość przedmiotowych postępowań, bowiem złożone wnioski zostały rozpoznane w dniu ich złożenia albo w ciągu 2-3 dni, jak i brak zaskarżenia przedmiotowych decyzji ustnych.
Nie można również zakwestionować twierdzenia, że żaden przepis prawa nie zakazuje zakończenia sprawy o rejestrację pojazdu w drodze decyzji ustnej. Wprost przeciwnie. Konstrukcję załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 marca 1998 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 57, poz. 365), w zakresie danych zamieszczonych na stronie 2 wzoru wniosku (nazwane "decyzją") postrzegać można, jako otwarcie drogi do załatwiania sprawy o rejestrację w formie ustnej z uwagi na możliwość utrwalenia w aktach treści oraz istotnych motywów załatwienia sprawy w formie protokołu lub adnotacji, podpisanej przez stronę (art. 14 § 2 Kpa).
W analizowanych sprawach do organu I instancji wpłynęły zawiadomienia o dokonaniu zmiany przeznaczenia objętych postępowaniem samochodów z osobowych na ciężarowe.
Zawiadomienia zawierały wnioski o dokonanie odpowiednich adnotacji w dowodach rejestracyjnych. Z dniem doręczenia tegoż żądania organowi zostało wszczęte postępowanie administracyjne. W wyniku jego przeprowadzenia została wydana ustna decyzja i wprowadzono zmiany w dotychczasowym akcie rejestracji poprzez zmianę przeznaczenia samochodu z osobowego na ciężarowy. Następstwem wprowadzenia przedmiotowej zmiany było już samo wydanie dowodu rejestracyjnego, będące tylko czynnością materialno-techniczną.
W sprawie mamy do czynienia z jednostronnym rozstrzygnięciem organu o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnej sprawy, podejmowane w sferze stosunków zewnętrznych, a jego skutkiem było wydanie dowodu rejestracyjnego.
Przecież czynność wydania dowodu rejestracyjnego poprzedzić musiało rozstrzygnięcie przez dany organ, czy w konkretnej sytuacji osoba ubiegająca się o rejestrację danego pojazdu spełnia wszystkie określone wymagania ustawowe.
Takie działania organu autorytatywnie konkretyzują sytuację prawną podmiotu i noszą wszelkie znamiona procesu wydawania decyzji. Podstawą wszczęcia tego postępowania było złożone zawiadomienie, a samo rozstrzygnięcie dokonano przecież w oparciu o załączone do zawiadomienia dokumenty. Zewnętrznym przejawem takiego rozstrzygnięcia jest znajdująca się na części zawiadomień adnotacja o wprowadzeniu zmian.
Uznanie, że sprawy zostały zakończone ustnymi decyzjami umożliwia objęcie ich kontrolą Samorządowego Kolegium Odwoławczego i ewentualną weryfikację.
Oczywistym jest, że organ wydając przedmiotową ustną decyzję dopuścił się naruszenia szeregu przepisów proceduralnych zwłaszcza art. 14 § 2 Kpa z uwagi na brak pełnych motywów takiego a nie innego sposobu załatwienia sprawy utrwalonego w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji, jednak wskazać należy, że zasadnicza część danych umożliwiających rejestrację pojazdów pozostała w stosunku do poprzednich wniosków bez zmian.
Wyjaśnienia wymagała jedynie problematyka zmiany przeznaczenia pojazdów z osobowych na ciężarowe. A sama treść wydanego rozstrzygnięcia wynika ze znajdującej się na zawiadomieniach odręcznej adnotacji : "Dokonano zmiany". Obok adnotacji znajduje się nieczytelny podpis (bez imiennej pieczęci) i data.
Wskazane wyżej stanowisko uprawnia do stwierdzenia, że w sprawach zapadły ustane decyzje o zmianie rejestracji a ich następstwem było wydanie dowodu rejestracyjnego określającego przeznaczenie pojazdów, jako ciężarowe.
Przyjęcie koncepcji, że w sprawie nie została wydana ustna decyzja o wprowadzeniu zmian w rejestracji pojazdów prowadziłaby do paradoksalnego stwierdzenia, że przedmiotowe sprawy do dnia dzisiejszego nie byłyby rozstrzygnięte decyzjami administracyjnymi i jako takie pozostawałyby nie załatwione, a organ (obowiązany do przestrzegania prawa) dokonałby czynności materialno-technicznej (wydanie zmienionego dowodu rejestracyjnego) bez wydania aktu o zmianie w decyzji o rejestracji.
Sąd nie podziela stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że samochody, zgodnie z pierwotnymi wnioskami i świadectwami homologacji, pozostają nadal osobowymi - bowiem, z uwagi na brak decyzji administracyjnej (jak to podaje również w swoim piśmie z dnia 25 lipca 2003 r. [...] Prezydent Miasta), nie doszło do ich przerejestrowania - niosłoby za sobą w konsekwencji również uznanie, że nie doszło do przerejestrowania także innych samochodów, których właściciele świadectwa homologacji przedłożyli gdyż w ocenie Sądu jest nielogiczne.
Za wadliwością stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego przemawiają również inne okoliczności.
Nie sposób pominąć faktu, że w niektórych sprawach / przed połączeniem Rz./SA 1232/02, Rz./SA1233/02, Rz./SA 1237/02, SA/Rz. 1243/02, / pierwotny wniosek o zarejestrowanie pojazdu jako osobowego został złożony w dniu 24.06.1999r, 22.06.1999r, 10.06 1999r, 15.07.1999r .i tego samego dnia zostało złożone zawiadomienie o zmianie rodzaju pojazdu na samochód ciężarowy wraz z badaniem technicznym i opisem zmian dokonanych w pojeździe i tego samego dnia R. F. potwierdził odbiór dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych i na zawiadomieniach w/w sprawach widnieje adnotacja o dokonaniu zmiany w dniu złożenia wniosku.
W takiej sytuacji rodzi się pytanie czy organ I instancji wydał na ten pojazd jeden dowód rejestracyjny (od razu na samochód ciężarowy) czy dwa dowody (jeden na samochód osobowy, a drugi na samochód ciężarowy), bo z decyzji o zarejestrowaniu wcale nie wynika, jak zostało określone przeznaczenie samochodu.
Gdyby wydano od razu dowód rejestracyjny na samochód ciężarowy trudno byłoby zaakceptować stanowisko Kolegium, że brak jest decyzji będącej przedmiotem żądania stwierdzenia nieważności. Logiczne rozumowanie wskazuje, że organ rozpoznając wniosek najprawdopodobniej uznał, że został on zmieniony zawiadomieniem o zmianie przeznaczenia pojazdu i być może od razu wydał dowód rejestracyjny na samochód ciężarowy. Za takim rozumowaniem Sądu może przemawiać fakt, że w aktach tych nie ma zwróconego dowodu rejestracyjnego, w którym przeznaczenie samochodu określono, jako "osobowy".
W sprawie przed połączeniem SA/Rz. 1688/02 brak jest wniosku o dokonanie zmiany. Natomiast znajdują się jedynie dowody potwierdzające zmianę przeznaczenia samochodu w postaci zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu oraz opisu zmian dokonanych w pojeździe.
Mając na uwadze brzmienie przepisu art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przewidującego, że rejestracji dokonuje się na wniosek właściciela pojazdu brak zawiadomienia o zmianie przeznaczenia pojazdu wskazywać może na wadliwość wydanej decyzji, chyba, że wniosek został złożony ustnie (art. 63 § 1 i § 3 Kpa). Natomiast brak tegoż wniosku w aktach administracyjnych i nie ustosunkowanie się do tego problemu przez organ w uzasadnieniu decyzji wskazuje z całą pewnością na naruszenie przez niego przepisów art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa.
Wskazane wyżej stanowisko Sądu jest o tyle hipotetyczne, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu na to, że wnioskodawcom zostały wydane dowody rejestracyjne w których przeznaczenie samochodów określono, jako ciężarowe.
Rolą organów będzie więc w pierwszej kolejności ustalenie, czy takie dowody zostały wydane, a jeżeli tak, to wskazuje to na poprzedzenie ich wydania ustną decyzją o zarejestrowaniu.
Sprawy o stanie faktycznym i prawnym zbliżonym do niniejszej były już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie. Przykładowo wyroku z dnia 4 lutego 2003 r., SA/Rz 1211/02 Sąd zajął stanowisko, że dowód rejestracyjny nie pełni roli protokołu czy adnotacji o jakiej mowa w art. 14 § 2 Kpa, bowiem przyjęcie, iż jest potwierdzeniem wydania decyzji ustnej opierałoby się na pewnej fikcji faktycznej zakładającej, że wydanie dowodu rejestracyjnego w każdym przypadku było poprzedzone wydaniem decyzji o rejestracji. Przyjęcie takiej fikcji prowadziłoby do konkluzji, iż dowód rejestracyjny jest równoznaczny z istnieniem decyzji ustnej, a w praktyce nie można wykluczyć wydania dowodu rejestracyjnego bez uprzedniej decyzji o rejestracji pojazdu. Dowód rejestracyjny nie jest wyłącznym dokumentem potwierdzającym fakt wydania ustnej decyzji o rejestracji, ale pełni funkcję dowodu pośredniego na tego rodzaju okoliczność.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pewnym zakresie przychyla się do stanowiska przedstawionego w poprzednim akapicie. Z całą pewnością dowód rejestracyjny nie pełni roli protokołu czy adnotacji o jakiej mowa w art. 14 § 2 Kpa. Sam dowód nie jest bezwzględnym potwierdzeniem wydania decyzji ustnej jednak, zdaniem Sądu w niniejszym składzie, wydanie dowodu rejestracyjnego przez właściwy organ - jak podano wyżej - stwarza domniemanie, że czynność tę poprzedziło wydanie decyzji o rejestracji. Twierdzenie, że wydanie dowodu rejestracyjnego nie było poprzedzone przez wydanie decyzji o zarejestrowaniu musiałoby być wykazane stosownymi dowodami.
W badanych sprawach treść dowodu rejestracyjnego (o ile takie istnieją) wespół z innymi wskazanymi wyżej argumentami prowadzi do logicznego wniosku o istnieniu ustnej decyzji o zarejestrowaniu przedmiotowych pojazdów, jako ciężarowych.
Prowadząc ponownie sprawę organ zbada zasadność wniosków Prokuratora Okręgowego o stwierdzenie nieważności objętych postępowanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdów, przy przyjęciu, że akty takie zostały wydane w formie ustnej, uzupełniając wcześniej materiał dowodowy o brakujące zawiadomienia, potwierdzenie doręczenia dowodów rejestracyjnych samochodów o przeznaczeniu ciężarowym i inne wskazane wyżej w uzasadnieniu.
Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.
Przy ponownym rozpatrywaniu spraw Kolegium uzupełni postępowanie wyjaśniające w zakresie wyżej przez Sąd podanym , nadto ustali czy w sprawach o przerejestrowanie samochodów osobowych na ciężarowe zostały wydane stosowne decyzje, a jeżeli tak, to sprawdzi ich zgodność z przepisami Prawa o ruchu drogowym.
Wobec cofnięcia skarg przez Prokuratora Okręgowego na decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...]. 12.1999 r, [...].06.1999r, [...].06.1999r, [...].06.1999 r, [...].07.1999 r, [...].12.1999r, [...].10/1999, [...].11.1999 r. . /bez numerów/. Sąd uznał, iż cofnięcie skarg na te decyzje jest dopuszczalne, nie zmierza bowiem do obejścia prawa i nie powoduje utrzymanie w mocy aktu dotkniętego wadą nieważności.
Z tego względu Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy postanowił umorzyć w tym zakresie postępowanie sądowe.