I NWW 83/24

SN
I NWW 83/24
POSTANOWIENIE
Dnia 10 lipca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Demendecki
w sprawie skazanego C. O.
z art. 200 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 57b k.k.
na skutek kasacji wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania orzeczenia,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
‎
i Spraw Publicznych w dniu 10 lipca 2024 r.,
wniosku skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. IV KK 279/23
na podstawie art. 26 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
‎
o Sądzie Najwyższym (tekst jednolity Dz.U. z 2024, poz. 622) pozostawia wniosek bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
W sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym o sygn. IV KK 279/23, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. pełnomocnik skazanego
C. O. wniósł wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od orzekania w sprawie toczącej się przed
Sądem
Najwyższym pod sygn. IV KK 279/23, z uwagi „na istnienie okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość, co do Jego bezstronności w przedmiotowym postępowaniu, a polegającej na nominowaniu go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której
skład został ukształtowany na podstawie ustawy z dnia 08 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.3 z dn. 2018.01.02), co powoduje, że niniejszy sędzia nie jest w stanie zapewnić standardów przewidzianych w ustawie zasadniczej oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a w szczególności tych wskazanych w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz w art. 6 ust. 1 EKPcz, wobec czego nie może On przeprowadzić przedmiotowego postępowania w sposób rzetelny i bezstronny”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek pozostawiono bez rozpoznania.
W myśl art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 622, dalej: „u.SN”) do właściwości Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków
lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących
zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Ustawodawca powierzył Sądowi Najwyższemu rozpoznawanie określonej kategorii wniosków lub oświadczeń formułowanych w toku spraw rozpatrywanych przez sądy, a jednocześnie ograniczył zakres kognicji Sądu do takich, które zawierają pewien rodzaj zarzutów, tj. zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego.
Wniosek o wyłączenie sędziego skierowany do rozpoznania przez
Sąd
Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 u.SN,
jako obejmujący ustalenie oraz ocenę zgodności z prawem powołania sędziego lub jego umocowania do
wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, pozostawia się bez rozpoznania (art. 26 § 3 u.SN).
Przywołany art. 26 § 3 u.SN wyznacza tym samym granicę, w jakiej Sąd
Najwyższy bada zarzuty, o których mowa w art. 26 § 2 u.SN. Zarzuty te nie  mogą dotyczyć oceny tego, czy dana osoba jest sędzią, a więc polegać na
rozstrzyganiu w przedmiocie przysługiwania osobie objętej wnioskiem statusu sędziowskiego. Ograniczenie to stanowi konsekwencję przewidzianej na poziomie konstytucyjnym procedury powoływania sędziów przez Prezydenta RP na
wniosek
KRS (art. 179 Konstytucji RP) i wiąże się z rozstrzygnięciem przez  ustawodawcę, że akt powołania stanowi podstawę prawno-konstytucyjnego stosunku łączącego osobę sędziego z Rzecząpospolitą Polską, który – jako taki – nie może być przedmiotem kontroli sądowej (por. postanowienie Sądu  Najwyższego z 16 października 2019 r., I NOZP 2/19). O ile zatem istnieje sądowa kontrola uchwał KRS obejmujących rozstrzygnięcie w przedmiocie przedstawienia Prezydentowi RP wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego, realizowana przez Sąd Najwyższy (art. 44 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, Dz.U. 2019, poz. 84 ze zm.), o tyle kontrola ta jest   niedopuszczalna w odniesieniu do samego aktu powołania sędziego przez Prezydenta RP.
Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z 8 stycznia 2020 r., I  NOZP 3/19, pkt 32 podkreślił, że
badanie ważności lub skuteczności aktu ustrojowego Prezydenta RP powołania sędziego oraz wynikającego z niego stosunku ustrojowego łączącego sędziego z Rzeczpospolitą Polską przez
Prezydenta RP – odrębnego od stosunku służbowego – nie
jest
dopuszczalne w jakimkolwiek postępowaniu przed sądem lub innym organem państwowym (…). Nie jest w szczególności dopuszczalne ustalenie istnienia albo nieistnienia tego stosunku na drodze sądowej (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 listopada 2009 r., I CSK 16/09).
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zgłoszony wniosek nie wskazuje, jaki wpływ na niezawisłość i
rozpoznawanie sprawy ma okoliczność powołania sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa powołanej na
podstawie przepisów ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018, poz. 3).
W świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 listopada 2019 r. wydanego w połączonych sprawach C-585/18, C-624/18 i C-625/18, A.K.
i
in. przeciwko Sąd Najwyższy, sama okoliczność, że sędzia został powołany w procesie nominacyjnym przeprowadzonym przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną
ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
, nie uzasadnia zarzutu braku niezależności lub bezstronności, bowiem konieczne jest wystąpienie dodatkowych okoliczności i wzięcie pod uwagę ich całokształtu, w tym testu obiektywnego odbioru kwestii niezawisłości sędziego.
Wyrokiem z 4 marca 2020 r., P 22/19, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że  art.  41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks  postępowania karnego (Dz.U. 2020, poz. 30), stosowany odpowiednio na
podstawie art. 74
1
pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U.  2020, poz. 75), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. 2019, poz. 84, 609, 730 i 914 oraz 2020, poz. 190), jest  niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP. W
konsekwencji doprowadziło to do ustalenia stanu prawnego, który pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem przyjętym w uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r.
(B
SA I-4110-1/20,
OSNC 2020, nr 4, poz. 34). Zmiana stanu prawnego, na gruncie którego została podjęta uchwała powoduje, że  również z tej przyczyny wykładnia tam przyjęta nie wiąże innych składów Sądu Najwyższego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2021 r., I NZP 1/21).
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji). Nadanie
przez
Konstytucję RP mocy powszechnie obowiązującej orzeczeniom Trybunału Konstytucyjnego oznacza, iż jest nimi związany także Sąd Najwyższy. Odnosi się to również do uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r.
Mając na uwadze powyższe wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego formułowany na podstawie wątpliwości co do jego statusu wynikającego z samej procedury powołania, jako        niedopuszczalny, należało pozostawić bez rozpoznania, o czym Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 3 u.SN, orzekł jak w sentencji.
[SOP]
[ms]
‎