Orzeczenie · 2023-01-19

I NWW 225/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-01-19
SNinnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegosąd najwyższypostanowieniezmiana postanowieniakpcniezawisłość sędziowskabezstronność

Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2022 r., którym pozostawiono bez rozpoznania wniosek J. Ł. i K. Ł. o wyłączenie sędziego Jacka Greli od orzekania w sprawie o sygn. akt I CSK 4440/22. Wnioskodawcy, reprezentowani przez pełnomocnika, domagali się zmiany tego postanowienia w trybie art. 359 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398^21 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Jako uzasadnienie wskazali doręczenie im postanowienia Sądu Najwyższego z 28 listopada 2022 r. (sygn. akt I PSK 21/22), w którym Sąd Najwyższy miał uwzględnić analogiczny wniosek o wyłączenie sędziego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o zmianę, zważył, że zgodnie z art. 359 § 1 k.p.c. postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane jedynie wskutek zmiany okoliczności sprawy, przy czym chodzi o obiektywną zmianę okoliczności, a nie odmienną ocenę istniejących faktów czy pogląd sądu. Ponieważ pełnomocnik wnioskodawców nie wykazał, aby okoliczności stanowiące podstawę wydania postanowienia z 9 listopada 2022 r. uległy zmianie, Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 359 § 1 k.p.c. i oddalił wniosek.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 359 § 1 k.p.c. dotyczącego zmiany postanowień niekończących postępowania oraz przesłanek zmiany postanowienia incydentalnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, ale zasady interpretacji art. 359 § 1 k.p.c. mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o zmianę postanowienia niekończącego postępowania w sprawie, oparty na odmiennym poglądzie sądu wyrażonym w innym orzeczeniu, może być uwzględniony na podstawie art. 359 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie może być uwzględniony, ponieważ art. 359 § 1 k.p.c. dopuszcza zmianę postanowienia jedynie wskutek obiektywnej zmiany okoliczności sprawy, a nie odmiennej oceny istniejących faktów czy poglądu sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 359 § 1 k.p.c. wymaga obiektywnej zmiany okoliczności sprawy, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. Wskazanie na inne orzeczenie sądu, nawet jeśli wyraża ono odmienny pogląd, nie stanowi takiej zmiany okoliczności.

Czy nienależyte powołanie sędziego na urząd może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego z uwagi na wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności?

Odpowiedź sądu

Nie zostało to rozstrzygnięte wprost w tym orzeczeniu, gdyż sprawa dotyczyła wniosku o zmianę postanowienia, a nie samego wniosku o wyłączenie sędziego. Sąd skupił się na przesłankach zmiany postanowienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie odniósł się bezpośrednio do zarzutów dotyczących nienależytego powołania sędziego, skupiając się na braku podstaw do zmiany wcześniejszego postanowienia na podstawie art. 359 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
J. Ł.osoba_fizycznawnioskodawca
K. Ł.osoba_fizycznawnioskodawca
D. P.inneuczestnik
Jacek Grelainnesędzia Sądu Najwyższego

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 359 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszcza zmianę postanowień niekończących postępowania w sprawie, ale wyłącznie wskutek obiektywnej zmiany okoliczności sprawy, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 359 § 1 k.p.c. dopuszcza zmianę postanowienia niekończącego postępowania jedynie wskutek obiektywnej zmiany okoliczności sprawy. • Odmienna ocena istniejących okoliczności lub odmienny pogląd sądu nie stanowią zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu art. 359 § 1 k.p.c. • Wnioskodawca nie wykazał zmiany okoliczności, które stanowiły podstawę wydania postanowienia z 9 listopada 2022 r.

Odrzucone argumenty

Postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2022 r. (I PSK 21/22) uwzględniające analogiczny wniosek o wyłączenie sędziego stanowi podstawę do zmiany postanowienia z 9 listopada 2022 r.

Godne uwagi sformułowania

wyłączną podstawą do uchylenia i zmiany postanowienia w sprawie incydentalnej jest zmiana okoliczności sprawy • chodzi o obiektywną zmianę okoliczności, wywołaną przyczyną zewnętrzną • za zmianę okoliczności sprawy nie może być uznana odmienna ocena dotychczas istniejących okoliczności, w tym odmienny pogląd sądu

Skład orzekający

Oktawian Nawrot

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 359 § 1 k.p.c. dotyczącego zmiany postanowień niekończących postępowania oraz przesłanek zmiany postanowienia incydentalnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, ale zasady interpretacji art. 359 § 1 k.p.c. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wyłączeniem sędziego i możliwością zmiany postanowień. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów k.p.c. w kontekście wątpliwości co do niezawisłości sędziowskiej.

Kiedy można zmienić postanowienie sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową przesłankę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst