I NWW 225/22

Sąd Najwyższy2023-01-19
SNinnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegosąd najwyższypostanowieniezmiana postanowieniakpcniezawisłość sędziowskabezstronność

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, uznając brak podstaw prawnych do zmiany z uwagi na brak wykazania zmiany okoliczności sprawy.

Wnioskodawcy domagali się zmiany postanowienia Sądu Najwyższego, które pozostawiło bez rozpoznania ich wniosek o wyłączenie sędziego Jacka Greli od orzekania. Jako podstawę zmiany wskazali inne postanowienie SN, które uwzględniło analogiczny wniosek. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, podkreślając, że zgodnie z art. 359 § 1 k.p.c. podstawą do zmiany postanowienia jest wyłącznie zmiana okoliczności sprawy, a nie odmienna ocena istniejących faktów czy pogląd sądu.

Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2022 r., którym pozostawiono bez rozpoznania wniosek J. Ł. i K. Ł. o wyłączenie sędziego Jacka Greli od orzekania w sprawie o sygn. akt I CSK 4440/22. Wnioskodawcy, reprezentowani przez pełnomocnika, domagali się zmiany tego postanowienia w trybie art. 359 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398^21 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Jako uzasadnienie wskazali doręczenie im postanowienia Sądu Najwyższego z 28 listopada 2022 r. (sygn. akt I PSK 21/22), w którym Sąd Najwyższy miał uwzględnić analogiczny wniosek o wyłączenie sędziego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o zmianę, zważył, że zgodnie z art. 359 § 1 k.p.c. postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane jedynie wskutek zmiany okoliczności sprawy, przy czym chodzi o obiektywną zmianę okoliczności, a nie odmienną ocenę istniejących faktów czy pogląd sądu. Ponieważ pełnomocnik wnioskodawców nie wykazał, aby okoliczności stanowiące podstawę wydania postanowienia z 9 listopada 2022 r. uległy zmianie, Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 359 § 1 k.p.c. i oddalił wniosek.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie może być uwzględniony, ponieważ art. 359 § 1 k.p.c. dopuszcza zmianę postanowienia jedynie wskutek obiektywnej zmiany okoliczności sprawy, a nie odmiennej oceny istniejących faktów czy poglądu sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 359 § 1 k.p.c. wymaga obiektywnej zmiany okoliczności sprawy, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. Wskazanie na inne orzeczenie sądu, nawet jeśli wyraża ono odmienny pogląd, nie stanowi takiej zmiany okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
J. Ł.osoba_fizycznawnioskodawca
K. Ł.osoba_fizycznawnioskodawca
D. P.inneuczestnik
Jacek Grelainnesędzia Sądu Najwyższego

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 359 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszcza zmianę postanowień niekończących postępowania w sprawie, ale wyłącznie wskutek obiektywnej zmiany okoliczności sprawy, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 359 § 1 k.p.c. dopuszcza zmianę postanowienia niekończącego postępowania jedynie wskutek obiektywnej zmiany okoliczności sprawy. Odmienna ocena istniejących okoliczności lub odmienny pogląd sądu nie stanowią zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu art. 359 § 1 k.p.c. Wnioskodawca nie wykazał zmiany okoliczności, które stanowiły podstawę wydania postanowienia z 9 listopada 2022 r.

Odrzucone argumenty

Postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2022 r. (I PSK 21/22) uwzględniające analogiczny wniosek o wyłączenie sędziego stanowi podstawę do zmiany postanowienia z 9 listopada 2022 r.

Godne uwagi sformułowania

wyłączną podstawą do uchylenia i zmiany postanowienia w sprawie incydentalnej jest zmiana okoliczności sprawy chodzi o obiektywną zmianę okoliczności, wywołaną przyczyną zewnętrzną za zmianę okoliczności sprawy nie może być uznana odmienna ocena dotychczas istniejących okoliczności, w tym odmienny pogląd sądu

Skład orzekający

Oktawian Nawrot

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 359 § 1 k.p.c. dotyczącego zmiany postanowień niekończących postępowania oraz przesłanek zmiany postanowienia incydentalnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, ale zasady interpretacji art. 359 § 1 k.p.c. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wyłączeniem sędziego i możliwością zmiany postanowień. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów k.p.c. w kontekście wątpliwości co do niezawisłości sędziowskiej.

Kiedy można zmienić postanowienie sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową przesłankę.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I NWW 225/22
POSTANOWIENIE
Dnia 19 stycznia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z wniosku J. Ł. i K. Ł.
z udziałem D. P.
o rozgraniczenie,
w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Jacka Greli
‎
od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym,
‎
sygn. I CSK 4440/22,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
‎
i Spraw Publicznych w dniu 19 stycznia 2023 r.
wniosku wnioskodawców o zmianę postanowienia z 9 listopada 2022 r. w trybie art. 359 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398
21
k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.,
oddala wniosek.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 9 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy pozostawił bez
rozpoznania wniosek J. Ł.  i K. Ł.  o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Jacka Greli od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym, sygn. I CSK 4440/22.
Pismem z 19 grudnia 2022 r. pełnomocnik wnioskodawców wniósł w trybie art.
359 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398
21
k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. o zmianę postanowienia z 9 listopada 2022 r. i wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Jacka
Greli od orzekania w przedmiotowym postępowaniu w związku z
nienależytym powołaniem Sędziego na urząd Sędziego Sądu Najwyższego, co
prowadzi do wątpliwości w zakresie zachowania przez Sędziego standardu niezawisłości i bezstronności sędziego w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że 14 grudnia 2022 r. doręczone zostało do kancelarii pełnomocnika wnioskodawców postanowienie Sądu Najwyższego Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 28 listopada 2022 r. w sprawie o
sygn.
akt
I PSK 21/22, w którym Sąd Najwyższy uwzględnił analogiczny wniosek do wniosku złożonego w przedmiotowej sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 359
§ 1 k.p.c. postanowienia niekończące postępowania w
sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że wyłączną podstawą do uchylenia i
zmiany postanowienia w sprawie incydentalnej jest zmiana okoliczności sprawy. W
doktrynie podkreśla się przy tym, że chodzi o obiektywną zmianę okoliczności, wywołaną przyczyną zewnętrzną. Zmiana ta może przy tym dotyczyć tak podstawy faktycznej, jak i prawnej postanowienia (zob. postanowienie NSA z 26 lipca 2001 r., II SAB 57/98). Konsekwentnie za zmianę okoliczności sprawy nie może być uznana odmienna ocena dotychczas istniejących okoliczności, w tym odmienny pogląd sądu (zob. A. Gałas, Komentarz do art. 359 k.p.c., (w:) T. Szanciło (red.),
Kodeks  postępowania cywilnego, T. I, Komentarz, Art. 1
-
505
39
, Warszawa 2019, s. 1171; M. Manowska,
Komentarz do art. 359 k.p.c.
, (w:) M. Manowska (red.),
Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. T. I, Art. 1
-
477
16
, Warszawa 2021, s.
1083
-
1084). Zakres zastosowania wskazanego przepisu obejmuje więc jedynie te
przypadki, w których po wydaniu postanowienia dochodzi do zmiany okoliczności, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 listopada 2011 r., IV CZ 97/11).
Przenosząc powyższe rozważania na realia rozpoznawanej sprawy należy
wskazać, że pełnomocnik wnioskodawców wniósł w trybie art. 359 § 1 k.p.c. o zmianę postanowienia z 9 listopada 2022 r., którym Sąd Najwyższy pozostawił bez
rozpoznania wniosek J. i K. Ł. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Jacka Greli od orzekania w sprawie I CSK 4440/22. W
uzasadnieniu pełnomocnik wskazał na doręczone do jego kancelarii postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2022 r. w sprawie I PSK 21/22, w
którym Sąd Najwyższy uwzględnił, według twierdzeń pełnomocnika, analogiczny wniosek.
Podkreślić należy, że pełnomocnik wnioskodawców we wniosku nie
przedstawił żadnych okoliczności odnoszących się do podstawy faktycznej lub
prawnej postanowienia Sądu Najwyższego z 9 listopada 2022 r., wskazujących na
ich zmianę i ograniczył się jedynie do wskazania stanowiska wyrażonego przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 28 listopada 2022 r., I PSK 21/22.
Jak wskazano wyżej, art. 359 § 1 k.p.c. dopuszcza zmianę postanowienia niekończącego postępowania w sprawie w razie zmiany tych okoliczności, które
stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, czyli zdecydowały o treści postanowienia. Pełnomocnik wnioskodawców nie wykazał, że okoliczności, które stanowiły podstawę wydania postanowienia z 9 listopada 2022 r., uległy zmianie, a tym samym nie sposób uznać, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 359 § 1 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 359 § 1
k.p.c.
w zw. z art. 398
21
k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę