Orzeczenie · 2023-12-19

I NSW 803/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-12-19
SNinneprawo wyborczeWysokanajwyższy
wyborySejmSenatSąd Najwyższyprotest wyborczyKodeks wyborczytransparentnośćprotokoły

Skarżący E. J. wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu z 15 października 2023 r., domagając się ich unieważnienia. Jako podstawę podał przestępstwa przeciwko wyborom wymienione w Kodeksie Karnym oraz naruszenia Kodeksu Wyborczego i uchwały PKW, wskazując na brak publikacji skanów protokołów Obwodowych Komisji Wyborczych. Twierdził, że brak potwierdzenia wyników cyfrowych skanami protokołów podważa transparentność i budzi podejrzenia o fałszerstwo. Sąd Najwyższy, po analizie protestu i stanowisk Prokuratora Generalnego oraz Państwowej Komisji Wyborczej, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Uzasadnienie opiera się na przepisach Kodeksu wyborczego (art. 241 § 1 i § 3, art. 243 § 1), które wymagają sformułowania konkretnych zarzutów dotyczących własnego interesu protestującego oraz przedstawienia dowodów. Sąd podkreślił, że protest nie może zawierać zarzutów abstrakcyjnych. Ponadto, Sąd powołał się na uchwałę I NZP 8/23, która stanowi, że w sprawach protestów wyborczych nie stosuje się przepisów KPC o uzupełnianiu braków formalnych. Sąd stwierdził, że w analizowanym proteście nie sformułowano zarzutów dotyczących naruszenia własnego interesu skarżącego, a jedynie sposób publikacji wyników. Dodał, że wyjaśnienia PKW wskazują, iż skany protokołów zostały udostępnione w terminie. W związku z tym, protest obarczony był brakiem formalnym, który nie podlegał konwalidacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie wymogów formalnych protestu wyborczego i braku możliwości uzupełniania braków formalnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie protestów wyborczych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy protest przeciwko ważności wyborów, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących własnego interesu protestującego i nie przedstawia dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, protest taki powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego (art. 241 § 3, art. 243 § 1) oraz własne orzecznictwo, wskazał, że protest musi zawierać konkretne zarzuty dotyczące własnego interesu protestującego i być poparty dowodami. Zarzuty abstrakcyjne lub dotyczące innych osób nie są dopuszczalne. Ponadto, w sprawach protestów wyborczych nie stosuje się przepisów KPC o uzupełnianiu braków formalnych.

Czy brak publikacji skanów protokołów Obwodowych Komisji Wyborczych w terminie stanowi podstawę do unieważnienia wyborów?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skany protokołów zostały udostępnione w późniejszym terminie, a protest nie zawierał innych uzasadnionych zarzutów dotyczących przebiegu głosowania lub ustalenia wyników.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty dotyczące sposobu publikacji wyników nie były wystarczające, zwłaszcza gdy Państwowa Komisja Wyborcza wykazała, że skany protokołów zostały udostępnione na jej stronie internetowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
E. J.osoba_fizycznaskarżący
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik
Państwowa Komisja Wyborczaorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.wyb. art. 241 § § 1

Kodeks wyborczy

Protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez PKW w Dzienniku Ustaw. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.

k.wyb. art. 241 § § 3

Kodeks wyborczy

Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

k.wyb. art. 243 § § 1

Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.

Pomocnicze

k.wyb. art. 258

Kodeks wyborczy

k.p.c. art. 130 § § 1-2

Kodeks postępowania cywilnego

Nie mają zastosowania w postępowaniach zainicjowanych protestami wyborczymi.

k.p.c. art. 130a § § 1-3

Kodeks postępowania cywilnego

Nie mają zastosowania w postępowaniach zainicjowanych protestami wyborczymi.

k.k. art. 248

Kodeks karny

Dotyczy przestępstw przeciwko wyborom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących własnego interesu protestującego. • Sąd Najwyższy nie jest upoważniony do formułowania zarzutów za protestującego ani do wskazywania dowodów. • Przepisy KPC o uzupełnianiu braków formalnych nie mają zastosowania w postępowaniach protestowych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące braku publikacji skanów protokołów jako podstawa do unieważnienia wyborów.

Godne uwagi sformułowania

Konstrukcyjnym elementem protestu wyborczego jest takie sformułowanie zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw lub naruszeń ustawy [...] dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum lub wyborów, które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego. • Przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego.

Skład orzekający

Tomasz Demendecki

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Karska

członek

Janusz Niczyporuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych protestu wyborczego i braku możliwości uzupełniania braków formalnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie protestów wyborczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważności wyborów, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym, jednak rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach proceduralnych, a nie merytorycznych.

Sąd Najwyższy odrzuca protest wyborczy. Kluczowe są wymogi formalne.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst