SN I NSW 10719/25 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący) SSN Marek Dobrowolski (sprawozdawca) SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z protestu J. R. – J. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 3 grudnia 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Marek Dobrowolski Oktawian Nawrot Janusz Niczyporuk UZASADNIENIE J. R. – J. (dalej: „wnosząca protest”) dnia 16 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego listu poleconego) nadała w placówce Poczty Polskiej list polecony ekonomiczny o numerze: [.]. Wskazana przesyłka została doręczona do Sądu Najwyższego w dniu 10 lipca 2025 r. (data stempla prezentaty Sądu Najwyższego) i zawierała protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2025 r. W proteście wskazano jako podstawy prawne: 1) art. 82, 83 i 321 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”); 2) art. 129 Konstytucji RP (ważność wyborów Prezydenta RP); 3. art. 96 k.wyb. (zasady przeprowadzania wyborów); 4) art. 75 k.wyb. (protokoły komisji wyborczych); 5) art. 2 Konstytucji RP (zasada demokratycznego państwa prawnego). Wnosząca protest zarzuciła: 1. Anomalie wynikające bezpośrednio z analizy protokołów i danych Państwowej Komisji Wyborczej, w tym: 1) „nieprawidłowości w głosach nieważnych w województwie; 2) „systematyczne nieprawidłowości w głosach nieważnych, w tym koncentracja głosów nieważnych w gminach i OKW”; 3) „systematyczne nieprawidłowości w głosach nieważnych w obwodowych komisjach wyborczych, gdzie przewodniczącymi byli przedstawiciele konkretnych komitetów wyborczych”; 4) „10 komisji z nienaturalnym, głębokim spadkiem poparcia”. 2. Anomalie wynikające z analiz statystycznych, w tym: 1) „anomalie w protokołach w 1 000 obwodowych komisji wyborczych”; 2) „naruszenie prawa Benforda – dowód manipulacji danych”; 3) „mapowanie frekwencji i komisji oraz poparcia dla kandydatów na wykresach”. Podnosząc powyższe zarzuty, wnosząca protest wniosła o dopuszczenie i przeprowadzanie dowodu z: 1) „ponownego przeliczenia głosów”; 2) „powołania biegłych/grafologów do ekspertyz głosów nieważnych rodzaju <X>”; 3) „powołania biegłego eksperta do analizy statystycznej” oraz o stwierdzenie nieważności wyników. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art 129 ust 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą (dalej: PKW). Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Należy jednak podkreślić, że zgodnie z art. 324 § 2 k.wyb uchwałę o ważności wyboru Prezydenta RP Sąd Najwyższy podejmuje w ciągu 30 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 1 lipca 2025 r., I NSW 9779/25, stwierdził ważność wyboru Karola Tadeusza Nawrockiego na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, dokonanego 1 czerwca 2025 r. Uchwała ta zakończyła zatem, zgodnie z Konstytucją RP i kodeksem wyborczym, procedurę rozstrzygania o ważności wyboru Prezydenta RP. Zgodnie z utrwalona linią orzeczniczą po podjęciu takiej uchwały, wydanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 129 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 324 § 1 k.wyb., rozpatrywanie protestu wyborczego byłoby sprzeczne z funkcją postępowania w przedmiocie ważności wyborów (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 31 sierpnia 2020 r., I NSW 5917/20; z 5 listopada 2015 r., III SO 2/15 oraz z 23 października 2000 r., III SW 65/00; 9 stycznia 2012 r., III SO 11/11 oraz 29 czerwca 2016 r., III SO 8/15). Przedmiotowy protest pomimo, że był nadany w terminie, został dostarczony do Sądu Najwyższego w dniu 10 lipca 2025 r., a więc już po podjęciu uchwały w sprawie ważności wyborów i po upływie terminu wskazanego w art. 324 § 2 k.wyb. Tym samym Sąd Najwyższy nie mógł się z nim zapoznać w trakcie przewidzianej prawem procedury i musiał pozostawić go bez rozpoznania. Na marginesie można jednak wskazać, że wnosząca protest, formułując treść jego zarzutów, skorzystała z jednego z wielu dostępnych w przestrzeni publicznej tzw. wzorów protestów, kopiując go w całości. Istnienie tego wzoru spowodowało, że oprócz przedmiotowego protestu do Sądu Najwyższego wpłynęło jeszcze ponad 4000 innych pism o identycznej treści. Z uwagi na tożsamość zarzutów w skierowanych do Sądu Najwyższego protestach, postanowiono 3 960 z nich rozpoznać łącznie postanowieniem Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2025 r. pod sygnaturą akt I NSW 1371/25, uprzednio dołączając je do tej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. orzekł, jak w sentencji postanowienia. Marek Dobrowolski Oktawian Nawrot Janusz Niczyporuk [a.ł] sh
Pełny tekst orzeczenia
I NSW 10719/25
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.