Orzeczenie · 2025-06-28

I NSW 10493/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-06-28
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd NajwyższyKodeks wyborczyważność wyborówdowodyzarzuty

Protest wyborczy wniesiony przez A. J. kwestionował ważność wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 czerwca 2025 r., domagając się ponownego przeliczenia głosów we wszystkich komisjach wyborczych. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do art. 129 ust. 2 Konstytucji RP oraz przepisów Kodeksu wyborczego (art. 82, 83, 321-323 k.wyb.), które określają materialnoprawne i formalne podstawy protestu. Zgodnie z prawem, protest może być wniesiony z powodu popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania lub ustalenia wyników, o ile miało to wpływ na wynik wyborów. Wymagane jest również sformułowanie zarzutów i przedstawienie lub wskazanie dowodów. Sąd Najwyższy, opierając się na swoim utrwalonym orzecznictwie, podkreślił, że przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne czy niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego. W niniejszej sprawie stwierdzono, że protest został sformułowany jedynie w oparciu o informacje publiczne, bez przedstawienia konkretnych dowodów na potwierdzenie naruszeń. Wnosząca protest nie wskazała na konkretne naruszenie przepisów ani nie wykazała, aby miało to wpływ na oddany przez nią głos lub wynik wyborów. Sąd zaznaczył również, że nie posiada kompetencji do inicjowania postępowania z urzędu ani do formułowania zarzutów za stronę. W związku z powyższym, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wymogi formalne i materialne protestów wyborczych, konieczność przedstawienia dowodów, zakres kognicji Sądu Najwyższego w sprawach wyborczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego rodzaju postępowania (protest wyborczy) i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych spraw cywilnych czy karnych, choć zasady dotyczące dowodów i zarzutów są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP może być oparty jedynie na informacjach z przestrzeni publicznej, bez przedstawienia konkretnych dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, protest wyborczy musi zawierać konkretne zarzuty poparte dowodami, które wykazują naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego i mają wpływ na wynik wyborów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego oraz swoje orzecznictwo, wskazał, że protest wyborczy wymaga sformułowania konkretnych zarzutów dotyczących przestępstw lub naruszeń przepisów wyborczych, popartych dowodami. Zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne lub oparte jedynie na informacjach publicznych, bez wskazania dowodów i wykazania wpływu na wynik wyborów lub sytuację prawną protestującego, nie spełniają wymogów formalnych i materialnych protestu.

Czy Sąd Najwyższy może z własnej inicjatywy formułować zarzuty lub wskazywać dowody w postępowaniu protestowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie posiada kompetencji do inicjowania postępowania protestowego z urzędu, formułowania zarzutów za stronę ani wskazywania dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że jego rola w postępowaniu protestowym ogranicza się do oceny zarzutów i dowodów przedstawionych przez stronę wnoszącą protest. Sąd nie może zastępować strony w formułowaniu jej argumentów ani poszukiwaniu dowodów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
A. J.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (5)

Główne

Konstytucja RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Określa materialnoprawne podstawy protestu wyborczego (przestępstwo przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu mające wpływ na wynik wyborów).

k.wyb. art. 321 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Wymaga od wnoszącego protest sformułowania zarzutów i przedstawienia lub wskazania dowodów.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Pomocnicze

k.wyb. art. 82

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest wyborczy musi być oparty na konkretnych zarzutach naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego. • Zarzuty w proteście wyborczym muszą być poparte dowodami. • Naruszenia muszą mieć wpływ na wynik wyborów lub sytuację prawną protestującego. • Sąd Najwyższy nie może zastępować strony w formułowaniu zarzutów i poszukiwaniu dowodów.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego • ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów (...) na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów • konstrukcyjnym elementem protestu wyborczego jest takie sformułowanie zarzutów (...) które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu osoby wnoszącej protest.

Skład orzekający

Paweł Wojciechowski

przewodniczący-sprawozdawca

Adam Redzik

członek

Aleksander Stępkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne i materialne protestów wyborczych, konieczność przedstawienia dowodów, zakres kognicji Sądu Najwyższego w sprawach wyborczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postępowania (protest wyborczy) i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych spraw cywilnych czy karnych, choć zasady dotyczące dowodów i zarzutów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych wyborów prezydenckich i procedury kwestionowania ich wyników, co jest zawsze tematem budzącym zainteresowanie. Jednakże, rozstrzygnięcie jest proceduralne i opiera się na utrwalonych zasadach, co obniża jej unikalność.

Protest wyborczy odrzucony. Sąd Najwyższy przypomina: bez dowodów nie ma szans na zmianę wyników wyborów.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst