Orzeczenie · 2025-06-27

I NSW 10284/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-06-27
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieSąd Najwyższyprotest wyborczyKodeks wyborczyPaństwowa Komisja Wyborczaważność wyborówdowodyprocedura wyborcza

Protest wyborczy został wniesiony przez K. K. do Sądu Najwyższego przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej, które odbyły się 1 czerwca 2025 roku. Wnoszący protest wskazał na szereg "kryminogennych okoliczności", które jego zdaniem mogły wpłynąć na przebieg wyborów. Główne zarzuty dotyczyły braku informatycznego systemu walidacji zaświadczeń do głosowania poza miejscem zamieszkania, niewystarczających zabezpieczeń fizycznych tych dokumentów, braku przejrzystego i audytowalnego rejestru wydanych zaświadczeń, a także braku wdrożenia technologii takich jak kody QR. Podniesiono również brak informacji o wynikach kontroli wewnętrznej Państwowej Komisji Wyborczej. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do art. 129 ust. 2 Konstytucji RP oraz przepisów Kodeksu wyborczego, w szczególności art. 82 § 1, który określa podstawy wniesienia protestu. Sąd podkreślił, że protest może być wniesiony z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu, które miały wpływ na wynik wyborów. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano, że zarzuty inne niż te określone w art. 82 § 1 k.wyb. czynią protest niedopuszczalnym, podobnie jak ogólnikowe zarzuty oparte na domniemaniach i hipotezach, bez przedstawienia konkretnych dowodów. W analizowanej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że wnoszący protest ograniczył się jedynie do wymienienia dostrzeganych deficytów mechanizmów głosowania, nie podając żadnych konkretnych przypadków naruszeń ani dowodów. Wobec tego, uznał protest za niespełniający wymogów formalnych i prawnych, w związku z czym, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie interpretacji przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących wymogów formalnych i dowodowych protestów wyborczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP.

Zagadnienia prawne (2)

Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP może być oparty na ogólnikowych zarzutach dotyczących hipotetycznych nieprawidłowości w systemie głosowania, bez przedstawienia konkretnych dowodów naruszenia prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, protest wyborczy musi być oparty na konkretnych dowodach naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, które miały wpływ na wynik wyborów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego oraz utrwalone orzecznictwo, wskazał, że protest wyborczy nie może opierać się na ogólnikowych zarzutach, domniemaniach czy hipotetycznych założeniach o nieprawidłowościach. Wymagane jest przedstawienie konkretnych dowodów potwierdzających zarzuty mieszczące się w granicach bezprawności określonych w ustawie.

Jakie są wymogi formalne i merytoryczne protestu wyborczego przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP zgodnie z Kodeksem wyborczym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Protest musi być wniesiony z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów, i musi być poparty dowodami.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego, który precyzuje, że protest może być wniesiony wyłącznie z powodu przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu mającego wpływ na wynik wyborów. Wszelkie inne zarzuty wykraczają poza przewidziany przedmiot protestu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wobec niedopuszczalności protestu)

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznawnoszący protest
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Określa podstawy wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów: dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Przewiduje obligatoryjne pozostawienie protestu bez dalszego biegu, jeśli nie spełnia on warunków określonych w art. 321 k.wyb.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo wyborcy do zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.

k.wyb. art. 321 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Określa przesłanki do pozostawienia protestu bez dalszego biegu, w tym niespełnienie warunków określonych w art. 321 k.wyb.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. • Brak konkretnych dowodów na poparcie zarzutów. • Zarzuty są ogólnikowe i hipotetyczne, wykraczają poza zakres dopuszczalny w protestach wyborczych.

Godne uwagi sformułowania

kryminogenne okoliczności • wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu • ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów • ograniczył się jedynie do wymienienia dostrzeganych przez siebie deficytów istniejących obecnie mechanizmów głosowania

Skład orzekający

Joanna Lemańska

przewodniczący

Grzegorz Pastuszko

sprawozdawca

Mirosław Sadowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących wymogów formalnych i dowodowych protestów wyborczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem wyborczym ze względu na potwierdzenie rygorystycznych wymogów formalnych dla protestów wyborczych. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca, chyba że zostanie przedstawiona w kontekście szerszej debaty o bezpieczeństwie wyborów.

Sąd Najwyższy: Protest wyborczy bez dowodów nie ma szans.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst