Orzeczenie · 2021-03-24

I NSP 182/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-03-24
SNinneprzewlekłość postępowaniaWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniasąd najwyższyprawo procesowecovid-19terminy sądowerozsądny terminskarga na przewlekłość

Skarżący B. J. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (...) w sprawie VI ACa (...), domagając się stwierdzenia naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zasądzenia od Skarbu Państwa 10 000 zł oraz zwrotu kosztów. Skarżący wskazał na brak czynności sądu od września 2019 r. do listopada 2020 r., mimo że sprawa nie była skomplikowana. Prezes Sądu Apelacyjnego w (...) wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że opóźnienia wynikały ze złożoności sprawy (uchylenie wyroku przez SN), obciążenia sędziego referenta, a także z obiektywnych czynników związanych z pandemią COVID-19, która spowodowała reorganizację pracy sądów i zawieszenie biegu terminów procesowych. Sąd Najwyższy oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Podkreślono, że okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie przekroczył 12 miesięcy od ostatniej czynności sądu do wydania wyroku, uwzględniając okres zawieszenia terminów związany z pandemią. Sąd wskazał, że sprawa nie była prosta, o czym świadczyło złożenie skarg kasacyjnych na pierwszy wyrok. Dodatkowo, wprowadzenie stanu epidemii i związane z nim zarządzenia oraz przepisy (art. 15zzs ustawy COVID-owej) usprawiedliwiały pewne opóźnienia. Sąd Najwyższy zaznaczył, że celem skargi na przewlekłość jest również „ponaglenie” sądu do sprawnego działania, co w tym przypadku nastąpiło niezwłocznie po jej wniesieniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia przewlekłości postępowania w kontekście pandemii COVID-19 oraz złożoności sprawy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym wpływu pandemii i wcześniejszego uchylenia wyroku przez SN.

Zagadnienia prawne (2)

Czy okres bezczynności Sądu Apelacyjnego od września 2019 r. do listopada 2020 r. stanowił naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy mieścił się w rozsądnym terminie, biorąc pod uwagę złożoność sprawy (uchylenie poprzedniego wyroku przez SN), obciążenie sądu oraz obiektywne czynniki związane z pandemią COVID-19, która spowodowała zawieszenie biegu terminów procesowych i reorganizację pracy sądów. Dodatkowo, samo wniesienie skargi doprowadziło do przyspieszenia postępowania.

Czy okoliczności związane z pandemią COVID-19 (stan epidemii, zarządzenia, zawieszenie terminów) mogą usprawiedliwiać opóźnienia w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, okoliczności związane z pandemią COVID-19, w tym zawieszenie biegu terminów procesowych i reorganizacja pracy sądów, mogą wpływać na ocenę przewlekłości postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy ustawy COVID-owej (art. 15zzs) oraz zarządzenia Prezesa Sądu Apelacyjnego, które zawieszały bieg terminów i ograniczały wyznaczanie rozpraw, co stanowiło obiektywną przeszkodę w sprawnym prowadzeniu postępowań. Okres ten podlega wyłączeniu przy ocenie bezczynności sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w (...)

Strony

NazwaTypRola
B. J.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w (...)organ_państwowyuczestnik

Przepisy (9)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Strona może wnieść skargę, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Przy badaniu, czy doszło do przewlekłości, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 12 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa prawna do oddalenia skargi jako niezasadnej.

Pomocnicze

ustawa COVID art. 15zzs § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych został zawieszony.

ustawa COVID art. 15zzs § 11

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Zaprzestanie czynności przez sąd w okresie stanu epidemii nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

p.u.s.p. art. 22 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do wydania zarządzenia przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w sprawie organizacji pracy w okresie pandemii.

p.u.s.p. art. 9a § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do wydania zarządzenia przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w sprawie organizacji pracy w okresie pandemii.

p.u.s.p. art. 8 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do wydania zarządzenia przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w sprawie organizacji pracy w okresie pandemii.

p.u.s.p. art. 54 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do wydania zarządzenia przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w sprawie organizacji pracy w okresie pandemii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożoność sprawy potwierdzona uchyleniem poprzedniego wyroku przez Sąd Najwyższy. • Obiektywne czynniki związane z pandemią COVID-19 (stan epidemii, zawieszenie terminów, reorganizacja pracy sądów) wpłynęły na bieg postępowania. • Okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie przekroczył 12 miesięcy od ostatniej czynności sądu do wydania wyroku, uwzględniając okres zawieszenia terminów. • Celem skargi na przewlekłość jest również „ponaglenie” sądu, co nastąpiło po jej wniesieniu.

Odrzucone argumenty

Sprawa charakteryzuje się niskim stopniem skomplikowania merytorycznego i brakiem złożonych zagadnień prawnych. • Okres bezczynności Sądu Apelacyjnego od września 2019 r. do listopada 2020 r. stanowił naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że o przewlekłości postępowania można mówić z reguły w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy. • Przewlekłość postępowania nie może być jednak usprawiedliwiona samymi niedostatkami organizacyjnymi wymiaru sprawiedliwości. • Samo wniesienie skargi doprowadziło zatem do zrealizowania zasadniczego celu skargi na przewlekłość – polegającego na swoistym „ponagleniu” konkretnego sądu do wzmożenia wysiłków na rzecz sprawnego rozpoznania sprawy.

Skład orzekający

Aleksander Stępkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Leszek Bosek

członek

Tomasz Demendecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przewlekłości postępowania w kontekście pandemii COVID-19 oraz złożoności sprawy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym wpływu pandemii i wcześniejszego uchylenia wyroku przez SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – przewlekłości postępowania, a jej rozstrzygnięcie uwzględnia realia pandemii COVID-19, co czyni ją interesującą dla prawników praktyków.

Pandemia COVID-19 a przewlekłość postępowania: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy opóźnienia są usprawiedliwione.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst