I NSNc 624/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga nadzwyczajna została wniesiona przez Prokuratora Generalnego od prawomocnego nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w L. z dnia 8 września 2003 r., sygn. I Nc (...), wydanego w sprawie z powództwa C. S.A. w likwidacji przeciwko B. S. i J. S. o zapłatę. Prokurator Generalny zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, w tym prawa do odpowiednio ukształtowanej procedury sądowej, poprzez wydanie nakazu zapłaty na podstawie weksla, który nie spełniał ustawowych kryteriów, a co więcej, ustalono w późniejszym postępowaniu karnym, że podpisy wystawców zostały podrobione. Sąd Najwyższy uznał skargę nadzwyczajną za zasadną. Stwierdził, że nakaz zapłaty z 2003 roku nie odpowiada prawu, ponieważ został wydany na podstawie weksla, który budził oczywiste wątpliwości co do jego prawdziwości i treści. W szczególności, podpisy na wekslu nie spełniały wymogów prawa wekslowego (jeden był nieczytelny, drugi stanowił parafę), a dopisanie drukowanymi literami imion i nazwisk wystawców przez osobę trzecią (pełnomocnika powoda) stanowiło przerobienie dokumentu. Sąd Najwyższy podkreślił, że Sąd Okręgowy, mając do czynienia z takimi wątpliwościami, powinien był skierować sprawę do postępowania zwykłego, a nie wydawać nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Uchylenie nakazu zapłaty jest konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej, nawet jeśli ustalenie o podrobieniu weksla nastąpiło po wydaniu orzeczenia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony nakaz zapłaty w całości i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania, wzajemnie znosząc koszty postępowania w postępowaniu ze skargi nadzwyczajnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania nakazowego w sprawach wekslowych, wymogów formalnych weksla, roli skargi nadzwyczajnej w eliminowaniu wadliwych orzeczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której doszło do rażącego naruszenia prawa i sprawiedliwości społecznej, a inne środki zaskarżenia były niedostępne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla, którego podpisy wystawców zostały podrobione, a który nie spełnia wymogów prawa wekslowego, może zostać uchylony w trybie skargi nadzwyczajnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla, który nie spełnia wymogów prawa wekslowego i budzi wątpliwości co do jego prawdziwości i treści, może zostać uchylony w trybie skargi nadzwyczajnej, jeśli narusza zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że weksel, na podstawie którego wydano nakaz zapłaty, nie spełniał wymogów prawa wekslowego (nieprawidłowe podpisy, dopisane dane wystawców). Sąd pierwszej instancji powinien był skierować sprawę do postępowania zwykłego. Wydanie nakazu zapłaty na podstawie takiego dokumentu narusza zasady państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej, co uzasadnia uchylenie orzeczenia w trybie skargi nadzwyczajnej.
Czy podpis na wekslu musi być czytelny i czy parafka może stanowić podpis wystawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podpis wystawcy weksla musi obejmować co najmniej nazwisko, które może być skrócone, ale w sposób charakterystyczny dla osoby podpisanej. Parafa, składająca się z inicjałów, nie może być uznana za podpis wystawcy weksla.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, wyjaśnił, że podpis na wekslu musi być własnoręczny i umożliwiać identyfikację osoby podpisującej. Parafa, będąca jedynie znakiem sygnalizującym przygotowanie dokumentu do podpisu lub składającą się z inicjałów, nie spełnia tych wymogów.
Czy sąd wydający nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym na podstawie weksla ma obowiązek badać jego prawdziwość i treść, jeśli budzą one wątpliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd wydający nakaz zapłaty na podstawie weksla ma obowiązek zbadać, czy jego prawdziwość i treść nie budzą wątpliwości. Jeśli wątpliwości takie istnieją (np. z powodu wadliwych podpisów lub przerobienia dokumentu), sąd powinien skierować sprawę do postępowania zwykłego.
Uzasadnienie
Przepis art. 485 § 2 k.p.c. wymaga, aby prawdziwość i treść weksla nie budziły wątpliwości. W przypadku istnienia oczywistych wad formalnych dokumentu, takich jak nieprawidłowe podpisy lub dopiski, sąd nie powinien wydawać nakazu zapłaty, lecz przekazać sprawę do postępowania zwykłego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. S.A. w likwidacji | spółka | powód |
| B. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (8)
Główne
ustawa o SN art. 89 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do wniesienia skargi nadzwyczajnej, gdy orzeczenie narusza zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela, rażąco narusza prawo lub zachodzi oczywista sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym, a orzeczenie nie może być zmienione w innym trybie.
ustawa o SN art. 89 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Zarzuty skargi nadzwyczajnej dotyczące naruszenia zasad, wolności i praw człowieka i obywatela oraz rażącego naruszenia prawa przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
k.p.c. art. 485 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym przeciwko zobowiązanemu z weksla lub czeku należycie wypełnionego, których prawdziwość lub treść nie budzi wątpliwości.
Prawo wekslowe art. 101
Ustawa Prawo wekslowe
Elementy konieczne dla ważności weksla, w tym podpis wystawcy.
Pomocnicze
Prawo wekslowe art. 102
Ustawa Prawo wekslowe
Dokument, któremu brak jednej z cech wskazanych w art. 101, nie jest uważany za weksel.
k.k. art. 310 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy fałszowania dokumentów, w tym weksli.
k.p.c. art. 398 § 18
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
ustawa o SN art. 95 § pkt 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do orzekania o kosztach w postępowaniu ze skargi nadzwyczajnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Weksel nie spełniał wymogów prawa wekslowego (nieprawidłowe podpisy, dopisane dane wystawców). • Sąd pierwszej instancji powinien był skierować sprawę do postępowania zwykłego z uwagi na wątpliwości co do weksla. • Wydanie nakazu zapłaty na podstawie nierzetelnego dokumentu narusza zasady państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej.
Godne uwagi sformułowania
nakaz zapłaty z 8 września 2003 r., wydany przez Sąd Okręgowy w L. w sprawie I Nc (...), nie odpowiada prawu. • rażąco niesprawiedliwym jest stan, w którym na podstawie podrobionego weksla własnego dochodzi do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. • podpis wystawcy weksla musi obejmować co najmniej nazwisko. • parafa (...) nie mogą być uznane za podpis wystawcy weksla. • Sąd Okręgowy powinien skierować sprawę do postępowania zwykłego, czego nie uczynił.
Skład orzekający
Paweł Czubik
przewodniczący-sprawozdawca
Tomasz Demendecki
członek
Agnieszka Inga Zielonka
ławnik Sądu Najwyższego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania nakazowego w sprawach wekslowych, wymogów formalnych weksla, roli skargi nadzwyczajnej w eliminowaniu wadliwych orzeczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której doszło do rażącego naruszenia prawa i sprawiedliwości społecznej, a inne środki zaskarżenia były niedostępne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak skarga nadzwyczajna może interweniować w przypadku rażącej niesprawiedliwości wynikającej z wadliwego orzeczenia, nawet po wielu latach. Podkreśla znaczenie rzetelności dokumentów i prawidłowego stosowania procedur sądowych.
“Sąd Najwyższy uchyla 19-letni nakaz zapłaty oparty na podrobionym wekslu – sprawiedliwość zwycięża po latach!”
Dane finansowe
WPS: 2 624 668,07 PLN
zapłata z weksla: 2 624 668,07 PLN
zwrot kosztów postępowania: 31 019,25 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.