Orzeczenie · 2019-10-09

I NSK 89/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-10-09
SNinneochrona konkurencjiWysokanajwyższy
ochrona konkurencjifranczyzacenyustalanie cenUOKiKkara pieniężnaskarga kasacyjnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną spółki "S." S.A. wniesioną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w W. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie powoda od decyzji Prezesa UOKiK, uznającej za praktykę ograniczającą konkurencję zawarcie przez "S." S.A. z franczyzobiorcami porozumienia polegającego na ustalaniu sztywnych cen sprzedaży produktów w restauracjach sieci S. Prezes UOKiK nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości ponad 464 tys. zł. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację, obniżył karę do 50 000 zł, uznając, że choć praktyka naruszała przepisy o ochronie konkurencji, jej negatywne oddziaływanie było niewielkie. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną spółki, stwierdzając, że samo formalne zawarcie porozumienia cenowego w ramach franczyzy stanowi naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz interesu publicznego, niezależnie od faktycznych skutków rynkowych. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy te chronią konkurencję cenową i interesy konsumentów, a ustalanie sztywnych cen przez franczyzodawcę nie jest wyjątkiem od tej reguły, nawet w ramach umów franczyzowych. Sąd uznał również, że kara pieniężna, nawet obniżona, była zasadna, a Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił okoliczności sprawy, w tym kwestię dowodową i wysokość kary.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie, że ustalanie sztywnych cen w ramach franczyzy jest praktyką naruszającą konkurencję, nawet jeśli nie wywołała ona znaczących negatywnych skutków rynkowych. Podkreślenie znaczenia konkurencji cenowej i interesu publicznego w prawie konkurencji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki umów franczyzowych i może wymagać analizy kontekstu konkretnej branży.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ustalanie sztywnych cen sprzedaży produktów w ramach umów franczyzowych stanowi praktykę ograniczającą konkurencję w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, samo formalne zawarcie porozumienia cenowego w ramach franczyzy stanowi naruszenie przepisów o ochronie konkurencji i interesu publicznego, niezależnie od faktycznych skutków rynkowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów chronią konkurencję cenową i interesy konsumentów. Ustalanie sztywnych cen przez franczyzodawcę, nawet w ramach umowy franczyzowej, narusza te zasady, ponieważ ogranicza swobodę kształtowania polityki cenowej przez uczestników rynku i może godzić w interes publiczny.

Czy praktyka ustalania sztywnych cen w ramach franczyzy, która nie wywołała znaczących negatywnych skutków rynkowych, może być podstawą do nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, samo naruszenie zakazu określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest wystarczające do nałożenia kary pieniężnej, niezależnie od wystąpienia negatywnych skutków rynkowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów odnosi się do porozumień, których celem LUB skutkiem jest naruszenie konkurencji. Oznacza to, że samo uczestnictwo w porozumieniu wymierzonym w swobodną konkurencję jest wystarczające do stwierdzenia naruszenia, a tym samym do nałożenia kary.

Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu wyroku, jest związany wskazaniami sądu pierwszej instancji co do dalszego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji jest związany wskazaniami sądu pierwszej instancji co do dalszego postępowania, ale zachowuje swobodę przy ocenie konieczności przeprowadzenia konkretnych dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 386 § 6 k.p.c. nakłada na sąd związanie wskazaniami sądu wyższej instancji, jednak nie narzuca konkretnych rozwiązań ani nie wymusza określonych decyzji procesowych. Wskazania te mają ukierunkowywać postępowanie, a nie zastępować ocenę sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Strony

NazwaTypRola
„S.” Spółka Akcyjnaspółkapowód
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentóworgan_państwowypozwany

Przepisy (5)

Główne

u.o.k.k. art. 6 § 1 pkt 1

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

Zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym, polegające w szczególności na ustalaniu, bezpośrednio lub pośrednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzedaży towarów.

u.o.k.k. art. 106 § 1 pkt 1

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 6.

u.o.k.k. art. 111 § 1 pkt 1

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

Prezes Urzędu, ustalając wysokość nakładanej kary pieniężnej, uwzględnia w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy, okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia.

Pomocnicze

u.o.k.k. art. 1 § 1

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

Ustawa określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów.

k.p.c. art. 386 § 6 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji wiążą sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd drugiej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalanie sztywnych cen w ramach franczyzy narusza przepisy o ochronie konkurencji i interes publiczny. • Samo zawarcie porozumienia cenowego jest wystarczające do stwierdzenia naruszenia, niezależnie od skutków rynkowych. • Kara pieniężna jest zasadna, nawet jeśli praktyka miała niewielkie negatywne oddziaływanie.

Odrzucone argumenty

Praktyka ustalania sztywnych cen w ramach franczyzy nie naruszała interesu publicznego, ponieważ nie wywołała negatywnych skutków rynkowych. • Sąd drugiej instancji naruszył przepisy postępowania, nie uwzględniając wiążących wskazań sądu pierwszej instancji co do przeprowadzenia dowodów. • Kara pieniężna była niezasadna, biorąc pod uwagę niewielką szkodliwość praktyki i uchybienia Prezesa UOKiK.

Godne uwagi sformułowania

Samo formalne zawarcie porozumienia cenowego w ramach franczyzy stanowi naruszenie przepisów o ochronie konkurencji i interesu publicznego. • Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów akcentują pierwszoplanowe znaczenie konkurencji cenowej. • Kara pieniężna, nawet obniżona, była zasadna.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

przewodniczący

Paweł Księżak

sprawozdawca

Jacek Widło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że ustalanie sztywnych cen w ramach franczyzy jest praktyką naruszającą konkurencję, nawet jeśli nie wywołała ona znaczących negatywnych skutków rynkowych. Podkreślenie znaczenia konkurencji cenowej i interesu publicznego w prawie konkurencji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki umów franczyzowych i może wymagać analizy kontekstu konkretnej branży.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego modelu biznesowego (franczyza) i jego potencjalnych konfliktów z prawem konkurencji, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.

Franczyza to nie zawsze wolna ręka w ustalaniu cen – Sąd Najwyższy wyjaśnia granice konkurencji.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 360 PLN

Sektor

gastronomia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst